مسئولان پاسخ دهند، تکلیف دو سال تضییع بیت‌المال چه می‌شود؟ +جوابیه

به دنبال انتشار مطلبی با نام «این چه مبارزه با قاچاق است که آن را گسترش می دهد؟!» در سایت «تابناک»، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز به ریاست سعید مرتضوی بلافاصله با فرستادن تکذیبیه‌ای، مطالب آمده را انکار و طبق معمول سایت را تهدید به شکایت کرد که همزمان «تابناک» در توضیحاتی همراه با ارایه مستندات جدید صدور سوخت از نواحی مرزهای شرقی کشور بدون تنظیم اظهارنامه و انجام تشریفات گمرکی، بر موضع خود پافشاری کرده و اعلام نمود: در اجرای قانون یکسان‌سازی تشریفات ورود و صدور کالا کلیه محمولات نفتی که در سال گذشته با تسهیلات ستاد و بدون تنظیم اظهارنامه خارج شده، باید قاچاق تلقی شود و  همه وجوهی که ستاد مذکور و استانداری‌ها دریافت کرده‌اند، باید به خزانه دولت بازگشت داده شود.

به دنبال افشاگری «تابناک» درباره رویه خروج سوخت تقطیری از کشور ـ که ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز آن را تکذیب می‌کرد ـ این ستاد مجبور شد در نامه‌ای به استان‌ها ادامه این روش را ممنوع اعلام کند.

بنا بر این گزارش، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق، در ابلاغیه شماره 7040/ 89/ د مورخ 25/ 12/ 89 خطاب به کمیسیون‌های مبارزه با قاچاق کالاهای استان‌ها، دستور قطع صدور مواد نفتی فوق را داده و تأکید می‌کند، از این پس هیچ شرکتی بدون هماهنگی با گمرک اجازه ندارد مواد نفتی خارج کند.

حال پرسش‌هایی درباره عملکرد ستاد مبارزه با قاچاق و گمرکات کشور مطرح می‌شود؛ پرسش‌هایی که نه تنها مسئولان باید به آن پاسخ دهند، بلکه نهادهای مسئول باید با پیگیری آن، تکلیف حقوق و بیت المال تضییع شده را روشن کنند:

1 ـ با توجه به صراحت قانون یکسان‌سازی تشریفات ورود و خروج کالا و ماده 29 قانون امور گمرکی و قانون محاسبات عمومی، چگونه ستاد مبارزه با قاچاق کالا که تنها وظیفه‌اش مبارزه با قاچاق کالاست، به خود اجازه داده به شرکت‌های خاص مجوز بدهد که بدون انجام تشریفات گمرکی سوخت تقطیری از کشور خارج کنند؟

2 ـ حال که همه سوخت‌هایی که به این گونه از کشور بیرون برده شده، مشمول قاچاق می‌شود، چه کاری برای برخورد با متخلفان از سوی واحدهای نظارتی کشور انجام گرفته است؟

3 ـ چرا مسئولان گمرکات کشور، در یک سال گذشته در برابر این اقدام غیر قانونی ایستادگی نکرده و مراتب را به گمرک مرکزی گزارش نکردند و حتی به خود اجازه ندادند که موضوع را ولو شفاهی به مافوق خود گزارش کنند؟ آیا جز این است که وحشت کرده‌اند مغضوب مقامات ستاد یا استانداری‌ها قرار گیرند و پست خود را از دست بدهند؟ آیا حفظ پست و موقعیت به هر قیمت، انگیزه این سکوت و تضییع بیت المال نبوده است؟

4 ـ اصولا نقش بازرسی گمرکات کشور چیست و چگونه ممکن شده است که این همه قاچاق صورت گیرد و اداره بازرسی گمرک هیچ کاری انجام نداده باشد؟

به هر حال، بنا بر آنچه گفته شد، انتظار می‌رود، نهادهای نظارتی مانند دیوان محاسبات و سازمان بازرسی کل کشور و دیگر نهادهای امنیتی، همچنین مسئولان کنونی گمرک، توجه لازم به این مهم مبذول دارند تا ریشه این گونه تسهیلات مغایر قانون و بی تفاوتی‌ها خشکانده شود و همچنین تکلیف نزدیک به دو سال تضییع حقوق و بیت المال کشور مشخص شود و با همه مسئولان و مسببان این مهم برخورد شایسته و مطابق با قانون انجام پذیرد.

در همین حال، معاون پیشگیری و هماهنگی سازمان‌ها و استان‌ها در جوابیه ای به «تابناک» درباره خبر بالا توضیحاتی ارایه کرد که در ادامه می آید:

مدیر محترم پایگاه خبری تابناک
سلام‌علیکم

با توجه به درج مطالبی پیرامون قاچاق ضایعات سوخت تقطیری (ضایعات ناشی از تصفیه دوم روغن سوخته) در مرزهای شرقی کشور در سایت آن پایگاه خبری مورخه 17 و 24/12/89 و 15/1/90، از آنجا که مطالب مندرج با اقدام صورت گرفته از سوی این ستاد، مغایر بوده و مطلب مورد اشاره صحیح نمی‌باشد، مجدد موارد زیر جهت تنویر افکار عمومی و درج اطلاعات صحیح در آن سایت اعلام می‌گردد:

1.    با توجه به ضوابط و شرایط مقرر در دستورالعمل پیشگیری و مبارزه با عرضه خارج از شبکه و قاچاق فرآورده‌های نفتی (مصوب ستاد) که با اجرای آن از قاچاق گازوئیل تحت پوشش صادرات سایر مواد سوختی از جمله ضایعات سوخت تقطیری جلوگیری گردید، واحدهای تولیدی فرآورده‌های نفتی برای عرضه ضایعات ناشی از تصفیه دوم روغن سوخته با مشکل مواجه شدند که پس از بررسی، مقرر شد با همکاری اتحادیه تولید و صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی و سازمان همیاری استان‌های مرزی و با نظارت کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان‌های ذیربط این فرآورده با هدف پاسخ قانونی به تقاضای موجود در مناطق مرزی به فروش ‌رسد که این اقدام در سال 1388 صرفا در استان سیستان‌وبلوچستان اجرایی گردید.

2.    با توجه به نتایج مثبت اقدام صورت گرفته در استان سیستان‌وبلوچستان و تقاضای سایر استان‌های مرزی و همچنین اتحادیه ذیربط و واحدهای تولیدی، مقرر شد رویه اجرایی مشخص تهیه تا ضایعات مذکور با نظارت و کنترل بهتر در استان‌های مرزی سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی و جنوبی و در مرحله بعد در دیگر اسنتان‌های مرزی به فروش رسد که شیوه‌نامه اجرایی مربوط توسط این معاونت از دی ماه سال 1389 ابلاغ شد و تا اسفند ماه به اجرا درآمد.

3.    طبق بررسی و گزارش کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان‌های مربوط، فروش مرزی ضایعات ناشی از تصفیه دوم روغن سوخته که در راستای تحقق اهداف پیشگیری و مبارزه با عرضه قاچاق فرآورده‌های نفتی و همچنین رفع مشکل واحدهای تولیدی و پاسخ قانونی به تقاضای مناطق مرزی صورت گرفته در کاهش قاچاق گازوئیل تأثیر مثبت داشته است.

4.    نکته مهم در ارتباط با مطالب مندرج در آن سایت، کوتاه شدن دست عده‌ای افراد سودجو و صاحبان بعضی از شرکت‌هایی است که همواره تحت پوشش صادرات این نوع فرآورده اقدام به قاچاق گازوئیل می‌نمودند و در سال 1389 نیز با اقدام این ستاد، تعدادی از صاحبان این شرکت‌ها به جرم ده‌ها میلیون لیتر قاچاق مواد سوختی تحت پوشش صادرات فرآورده‌های نفتی، دستگیر، محاکمه و محکوم گردیدند.

5.    در خاتمه موارد ذیل نیز جهت آگاهی بیشتر بهره‌گیران آن سایت اعلام می‌گردد:

الف: کشور ما همواره با عرضه خارج از شبکه و قاچاق فرآورده‌های نفتی که سالانه چند میلیارد دلار خسارت را متوجه منافع ملی و اقتصاد کشور می‌نماید مواجه بوده، به نحوی که آمار حداقلی قاچاق این سرمایه ملی که از سوی دستگاه‌های مسئول ذیربط اعلام می‌گردید، شامل ده میلیون لیتر در روز بود.

ب: یکی از اقدامات اساسی و مهم و ماندگار ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در سال‌های اخیر، تهیه دستورالعمل پیشگیری و مبارزه با عرضه خارج از شبکه و قاچاق فرآورده‌های نفتی است که با اجرای آن، برای اولین بار عرضه فرآورده‌های نفتی، ساماندهی و واگذاری سهمیه و همچنن مصرف فرآورده‌های نفتی، کنترل و افزایش آن متوقف که ارزش صرفه‌جویی به عمل آمده، طبق برآورد رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی طی سال‌های 85، 86، 87 و 88 به بیش از 5/13 میلیارد دلار است.

ج: اقدام ملی و کم‌نظیری که در همین رابطه با استفاده از فن‌آوری توسط ستاد صورت گرفت، تهیه سامانه فنی درخواست و بررسی و تأیید و واگذاری سهمیه‌های فرآورده‌های نفتی است که از ابتدای سال 89 مورد بهره‌برداری رسمی وزارت نفت در سراسر کشور قرار گرفته است. طبق گزارش شرکت ملی پخش، مدیریتی که با استفاده از این سامانه بر عرضه موارد سوخت صورت گرفت، عرضه حدود سی میلیارد لیتر مواد سوختی کنترل و مدیریت شد.

د: اقدامات فوق جدا از اقدامات گسترده‌ای است که در مرزهای آبی و خشکی برای کنترل و مبارزه با قاچاق مواد سوختی با هدایت ستاد به صورت هدفمند و مؤثر در سال‌های اخیر به ویژه در سال 89 به اجرا گذاشته شده که نتیجه آن کاهش قابل توجه حجم قاچاق فرآورده‌های نفتی و کشف میلیون‌ها لیتر مواد سوختی از شبکه‌ها و باندهای اصلی قاچاق است.

مهدی ایوبی
معاون پیشگیری و هماهنگی سازمان‌ها و استان‌ها