انقلاب‌مصر فرصتی‌بزرگ‌برای‌سیاست‌خارجی‌ایران

 وظیفه دستگاه سیاست خارجی در برهه فعلی و وظایفی که از این پس در قبال تحولات خاورمیانه خواهد داشت از جمله مباحثی بود که با مهدی سنایی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در میان گذاشتیم.گفت وگوی کوتاه خبرآنلاین با این نماینده مجلس را در ادامه بخوانید.

***

با توجه به تحولات در کشور مصر و استعفای مبارک، فکر می کنید از این پس دستگاه سیاست خارجی کشورمان باید چه دستور کاری را پیش روی خود قرار دهد؟
قطعا وقوع انقلاب مصر، یک فرصت بزرگ برای سیاست خارجی ما است و دلایل زیادی برای این موضوع وجود دارد. نخست اینکه کشوری که با سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران غیر همسو بود، دچار انقلاب شده است. قطعا، تغییر رژیم در این کشور می تواند یک کشور همسو تر با سیاست جمهوری اسلامی ایران در عرصه منطقه ای به وجود آورد. از سوی دیگر، یکی از مسائل مهم مساله مقاومت و ایستادگی در برابر سیاست های رژیم صهیونیستی است که یک اولویت اصلی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران هم است اما متاسفانه شخص مبارک یکی از عناصر آمریکایی بود که در مقابل خواست مردم منطقه می ایستاد و خلاف آب حرکت می کرد و کاملا همسو با رژیم صهیونیستی بود.

معتقدم هر رژیمی در مصر بر سر کار بیاید، در موضوعات کلانی مثل فلسطین و مجموعه مقاومت با جمهوری اسلامی ایران همسوتر خواهد بود و در این موارد تاثیر گذاری مثبتی خواهد داشت؛ اینکه رژیم صهونیستی از تحولات در مصر و رفتن مبارک عصبانی است نشان می دهد اتفاق مبارکی برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی خواهد افتاد.

اظهارات مقام معظم رهبری در نماز جمعه تهران درباره حوادث مصر در زمانی بیان شد. فکر می کنید از این پس، در عرصه سیاست خارجی، جمهوی اسلامی ایران باید در چه مختصاتی تحولات مصر را دنبال کند تا متهم به دخالت در امور داخلی این کشور نشود؟
ببینید! نوع شکل گیری انقلاب مصر نشان دهنده این است که انقلاب در این کشور، آغاز شده است. چون خواست مردم در این کشور، تغییر است آنها مایلند کشوری داشته باشند که در عرصه تحولات منطقه ای و جهانی پیرو سیاست های آمریکا و رژیم صهیونیستی نباشد و منافع جهان اسلام در عرصه سیاست خارجی در اولویت قرار بگیرد. البته غربی ها در حال حاضر تلاش گسترده ای را در زمینه منحرف کردن این انقلاب آغاز کردند یکی در قالب سیاست آشکار و دیگری سیاستی پنهان. در شکل آشکارش از مردم مصر حمایت می کنند ولی در نهایت، آنها تلاش خواهند کرد تا سیاست این کشور تغییر اساسی پیدا نکنند. در حالی که تحمیل این اراده به ملت مصر ممکن نیست و در واقع انقلاب کنونی مصر، خواسته چند دهه مردم این کشور است و به تدریج خود را نشان خواهد داد. کاری که ما در برهه فعلی می توانیم انجام دهیم، این است که از آرمانهای مردم مصر حمایت کنیم و به ثبات و آرامش در این کشور کمک کنیم. در حال حاضر موانع برقراری روابط بین ایران و مصر برداشته شده و این روابط باید برقرار شود. علاوه بر اینها، یک امکان همکاری منطقه ای پدید آمده که بسیار مهم است. چرا که مصر یک کشور صاحب تمدن و تاثیر گذار در جهان اسلام است، اما سالها در انزوا بود.

اگر چه مصر در دوران مبارک با آمریکا روابط گسترده ای داشت و حدود 2 میلیارد دلار هم در سال از این کشور کمک می گرفت، اما در حوزه جهان اسلام در انزوا بود و تاثیر گذار نبود. در حال حاضر مصر از این انزوا خارج شده و می تواند یک کشور تاثیر گذار در منطقه و جهان اسلام باشد. بنابراین در روند سازنده روابط کشورهای منطقه می تواند در کنار ایران و ترکیه همکاری بسیار مثبتی داشته باشد.

مصر از زمره کشورهای همکار با رژیم صهیونیستی خارج شده و وارد طیف کشورهایی از جهان اسلام می شود که سیاست های مستقل را دنبال می کنند و خاورمیانه عاری از آمریکا را می خواهند. فراهم کردن این همکاری ها بدون ایجاد حساسیت و با ظرافت، قابل اهمیت است.

تاکنون دستگاه سیاست خارجی کشورمان در زمینه واکنش به تحولات مصر نمره قابل قبولی گرفته است؟ یا اینکه معتقدید می توانستیم سریعتر از این به تحولات مصر واکنش نشان دهیم؟
به نظرم دستگاه سیاست خارجی ما باید سیاست کاملا فعالی در قبال مصر داشته باشد چرا که این تحولات، به احتمال قوی در بسیاری از کشورهای عربی «تداوم» خواهد یافت. این استدلال از این جهت است که رژیم های حاکم بر این کشورها نه متناسب با زمان معاصر و نه خواست ملتها هستند. بنابراین هم رصد کردن این تحولات مهم است و هم اینکه باید عکس العمل دو جانبه و چند جانبه مناسب در مقابل آن انجام شود. اکنون در حوزه بین الملل، فشارهای زیادی از جانب آمریکا و متحدانش برای کنترل این تحولات وجود دارد اما در حوزه منطقه ای به نظرم جمهوری اسلامی می تواند نقش فعالی را ایفا کنند.