قطار مغناطيسي تهران ـ مشهد!

يكي از بينندگان «تابناك» با فرستادن پيامي نوشت: اينجانب کارشناس وزارت راه و ترابري هستم؛ خواهشمندم به دليل حساسيت اين موضوع، اين مطالب را منعکس فرماييد.

طرحي که شما از آن سخن گفته‌ايد، MAGLEV يا قطار مغناطيسي نام دارد. بنا بر مطالعات مشاوران ايراني و فرانسوي، تاکنون مجموعا کمتر از 50 کيلومتر از اين‌گونه قطارها در جهان به بهره‌برداري رسيده است ( براي آگاهي از درستي اين موضوع، جستجو در اينترنت توصيه مي‌شود). طولاني‌ترين آنها بين فرودگاه و شهر شانگهاي چين ساخته شده، ولي به دليل هزينه‌هاي سنگين تعمير و نگهداري و بهره‌برداري، در شرف جمع‌آوري است. اين مطالعات بسيار جامع انجام پذيرفته و نتايج آن به صراحت، حاکي از به صرفه و صلاح نبودن احداث راه آهن MAGLEV يا قطار مغناطيسي در مسير تهران ـ مشهد است.

لازم به يادآوري است اين سيستم MAGLEV يا قطار مغناطيسي، ابعاد آن بسيار گسترده‌تر و پرهزينه‌تر از پروژه منوريل است كه در جهان ناکارآمدي آن براي طول‌هاي زياد محرز شده و مجموع طول آن در سراسر جهان کمتر از 50 کيلومتر بوده و قرار است در طول حدود 924 کيلومتر مسير ريلي تهران - مشهد راه‌اندازي شود که بسياري از متخصصان و کارشناسان حمل و نقل و راه و ترابري هشدارهاي لازم را مکرر داده‌اند.)

براي آگاهي بيشتر خوانندگان محترم موارد زير که نتايج مطالعات دو ساله مشاوران داخلي و خارجي است بيان مي‌شود:
1- هزينه احداث اين قطار مغناطيسي با سرعت 500 کيلومتر در ساعت، حدود بيست ميليارد دلار برآورد شده است که در محاورات به عدد غير واقعي و بسيار دست پايين 7.5 ميليارد دلار اشاره مي‌شود که اين عدد دست پايين تنها نظر شرکت «شل» و «گل» آلمان بوده و علاقه‌مند به شروع اين پروژه در ايران است (نکته مهم اينجاست که خود کشور آلمان به دليل اشراف خود به سيستم حاضر به اجراي اين پروژه در مقياس وسيع ـ حتي بالاتر از 40 کيلومتر ـ در کشور خود نيست).

2- مدت اجراي اين طرح با توجه به آن‌که پيمانکاران آن در جهان انگشت‌شمارند و تجربه اجراي اين سيستم در طول حدود 900 کيلومتر را دارا نيستند، بسيار زياد و در حال حاضر حتي در صورت تأمين اعتبار مناسب از سوي دولت محترم، نمي‌توان دورنماي روشني از اتمام آن ارايه نمود.

3- به دليل مغناطيسي بودن اين طرح، اثرات مخرب بر انسان‌ها به ويژه کودکان، محيط زيست و حيات وحش و... در حاشيه محل طرح و در شعاع وسيع، يکي از نگراني‌هاي اساسي براي اجراي پروژه راه آهن مغناطيسي است.

4- توصيه مشاوران داخلي و خارجي طرح ابتدا برقي کردن محور موجود دوخطه تهران ـ مشهد است و در گام بعدي احداث راه‌آهن سريع‌السير (HIGH SPEED) متدوال از جمله TGV فرانسه، REHDA آلمان و شينکانسن ژاپن است که تاکنون چند هزار کيلومتر از اين سيستم راه‌آهن سريع‌السير در کشورهاي اروپايي و شرق آسيا اجرا شده است. (گفتني است راه‌آهن سريع‌السير تهران ـ قم ـ اصفهان نيز با سيستم‌هاي متداول و با سرعت طرح حدود 300 کيلومتر در ساعت در حال اجراست.)

5- تنها در صورتي که سرمايه‌گذاران به روش BOT 100 درصدي حاضر به اجراي اين طرح باشند و همه هزينه‌هاي عمليات طراحي، ساخت و نگهداري اين سيستم را متقبل شود، اجراي اين پروژه توصيه مي‌شود. (که با توجه به شرايط و هزينه‌هاي طرح بسيار بعيد به نظر مي‌رسد.)
6- هم‌اكنون حدود 3800 کيلومتر راه آهن در دست اجراست که طرح‌هاي مهمي که اتمام آن با توجه به اعتبارات و محدوديت‌هايش، نيازمند به قيمت سال 1386هزينه‌اي بالغ بر 5000 ميليارد تومان است و با توجه نحوه تخصيص اعتبارات ساخت راه‌آهن و افزايش هزينه‌هاي ساخت، دست كم به پانزده سال زمان نياز دارد. از آن جمله مي‌توان به پروژه‌هايي همچون راه آهن سريع السير تهران ـ قم ـ اصفهان، قزوين ـ رشت ـ انزلي ـ آستارا، ميانه ـ بستان آباد تبريز، مراغه ـ اروميه، اراک ـ ملاير- کرمانشاه ـ مرز خسروي، تهران- همدان ـ سنندج، اصفهان ـ شيراز و شيراز-بوشهر-عسلويه، سنگان- هرات، بم ـ زاهدان ـ مرز پاکستان و... و براي توسعه شبکه بايد دست‌كم 3000 کيلومتر ديگر نيز به اجرا رود؛ از جمله دو خطه کردن تهران ـ ميانه، راه‌آهن باري اصفهان ـ اهواز، اتصال بيرجند به شبکه، اتصال ايلام به شبکه گرگان ـ بجنورد ـ مشهد که هزينه اجراي اين طرح‌ها نيز به قيمت سال 1386 بالغ بر 4000 ميليارد تومان است که توصيه اصلي همه دلسوزان صنعت حمل و نقل کشور تسريع در اجرا و اتمام اين پروژه‌هاست.

توضيحات اين طرح بسيار گسترده است که در اين مقال نمي‌گنجد، ولي اين مطالب براي تنوير افکار عمومي خالي مهم است.
پافشاري بر اجراي طرح راه‌آهن مغناطيسي تهران ـ مشهد از سوي برخي افراد خارج از وزارت راه و ترابري از جمله برخي وارد کنندگان و سرمايه‌گذاران و ... که متأسفانه با نفوذ و تحريک و ارايه اطلاعات نادرست به استاندار محترم و مديران محترم و دلسوز خراسان رضوي تلاش در اجراي اين طرح دارند.