بارقه‌های التیام زخم‌های گردشگری تهران از جنگ / یک واگذاری عجیب، یک شرکت جدید
به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی تابناک، طرح دغدغه‌های مشترک برای توسعه گردشگری؛ آن هم در روزهایی که جنگ اخیر و تجاوز آمریکا و اسرائیل به کشورمان، تا حدود زیادی این بخش را تحت تأثیر قرار داده است. حالا انگار آهسته و پیوسته این زخم‌ها در مسیر بهبود و التیام قرار گرفته‌اند.
در میان صحبت‌های کوتاه سیداحمد علوی، رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران در جمع خبرنگاران، اما مسائل متعددیخودنمایی می‌کند؛ از پروژه‌های گردشگری بلاتکلیف تا سرنوشت بناهای تاریخی و البته ماجرای عجیبی که در دوره گذشته مدیریت شهری برای یکی از خانه‌های تاریخی تهران رخ داده است.
علوی در جریان بازدید از مجموعه دریاچه شهدای خلیج فارس، از اتفاقی خبر داد که می‌تواند یکی از مهم‌ترین تحولات مدیریتی در حوزه گردشگری پایتخت در سال‌های اخیر باشد: وزارت کشور سرانجام با تأسیس «شرکت گردشگری شهرداری تهران» موافقت کرده است.
به گفته او، این موافقت در هفتم مهرماه و پس از سال‌ها پیگیری حاصل شده و قرار است اساسنامه شرکت نیز طی روزهای آینده ابلاغ شود؛ موضوعی که در صورت طی مراحل بعدی، می‌تواند ساختار مشخص‌تری برای مدیریت و بهره‌برداری از ظرفیت‌های گردشگری شهر تهران ایجاد کند.
اما بخش قابل توجه دیگری از سخنان رئیس کمیته گردشگری شورای شهر، نه به یک شرکت تازه‌تأسیس، بلکه به خانه‌ای قدیمی در دل تهران مربوط می‌شد؛ «خانه امین‌لشکر»؛ بنایی تاریخی که در دوره پنجم مدیریت شهری، سه دانگ آن در قبال مطالبات پیمانکاران واگذار شده بود.
روایت علوی از این اتفاق، حکایت از آن دارد که بخشی از یک بنای تاریخی، در فرآیندی که برای تسویه بدهی‌های شهرداری انجام شده، به پیمانکاران واگذار شده است. او توضیح داد که در دوره فعلی مدیریت شهری، مطالبات پیمانکار پرداخت و ملک برای مرمت دوباره در اختیار شهرداری قرار گرفته است.
این ماجرا در کنار پرونده‌های متعدد بناهای تاریخی تهران، تصویری از دشواری مدیریت میراث شهری ارائه می‌دهد؛ جایی که گاهی یک ساختمان تاریخی باید همزمان از گزند فرسودگی، بلاتکلیفی مدیریتی، مسائل حقوقی و حتی بدهی‌های شهرداری در امان بماند.
علوی در همین زمینه به چند پرونده دیگر نیز اشاره کرد. به گفته او، خانه استاد نفیسی به طور کامل برای مرمت تملک شده و قرارداد مرمت بازار چهارسوق نیز به امضا رسیده است. درباره چشمه‌علی اما هنوز اختلافات و ملاحظاتی با میراث فرهنگی وجود دارد و این نهاد بر ضرورت پایان یافتن کاوش‌های باستان‌شناسی در محدوده تأکید دارد.
گردشگری تهران؛ ظرفیت‌هایی که هنوز به مقصد نرسیده‌اند
در حاشیه این بحث‌ها، دریاچه شهدای خلیج فارس نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری غرب تهران مطرح شد؛ مجموعه‌ای که به گفته علوی از ابتدا قرار بود به قطب گردشگری این بخش از پایتخت تبدیل شود، اما هنوز برای بخشی از شهروندان تهران ناشناخته مانده است.
او معتقد است یکی از مشکلات اصلی گردشگری تهران، نه کمبود جاذبه، بلکه ضعف در معرفی و اطلاع‌رسانی است. از نگاه این عضو شورای شهر، نمونه آن را می‌توان در پروژه‌های تفریحی جدید و حتی مجموعه‌هایی مانند شهربازی اراضی عباس‌آباد دید؛ فضاهایی که برای استفاده شهروندان ایجاد شده‌اند اما همه مردم از وجود آنها اطلاع ندارند.
شهربازی دریاچه نیز یکی دیگر از پروژه‌هایی است که همچنان در وضعیت بلاتکلیف قرار دارد. علوی با اشاره به اینکه در دوره شهرداری محمدباقر قالیباف، زمین و سرمایه‌گذار این پروژه مشخص شده بود، این پرسش را مطرح کرد که چرا پس از حدود دو دهه هنوز این پروژه به سرانجام نرسیده است.
در سوی دیگر، بام‌لند قرار دارد؛ مجموعه‌ای که به گفته علوی توسط یک شرکت سرمایه‌گذاری احداث شده و در مقطعی با شهرداری دچار اختلافاتی بوده است. او تصمیم شهردار تهران برای تعیین تکلیف این مجموعه و در اختیار گرفتن آن توسط شهرداری را اقدامی برای پایان دادن به این وضعیت دانست.
از توچال تا درختان کهنسال
صحبت از گردشگری تهران البته به پروژه‌های تفریحی محدود نماند. علوی از ثبت ملی منظر طبیعی کوه‌های توچال پس از سال‌ها مطالعه و پیگیری خبر داد و گفت مدیریت شهری همچنین ثبت ملی امامزاده شعیب در محله کن و یک خانه تاریخی در نفرآباد را دنبال می‌کند.
به گفته او، ۹ درخت زیست‌کهن در تهران نیز شناسایی و ثبت ملی شده‌اند که دو مورد از آنها در محله کن قرار دارند.
این اقدامات، در کنار پرونده بناهای تاریخی، بخشی از تصویری است که مدیریت شهری از مسیر جدید گردشگری تهران ترسیم می‌کند؛ مسیری که قرار است هم جاذبه‌های شناخته‌شده‌ای مانند دریاچه و توچال را پوشش دهد و هم سراغ بناها و عناصر تاریخی کمتر دیده‌شده برود.
با این حال، خبر تأسیس شرکت گردشگری شهرداری تهران شاید مهم‌ترین بخش این روایت باشد. شرکتی که پس از سال‌ها پیگیری اکنون موافقت وزارت کشور را گرفته و در آستانه ابلاغ اساسنامه قرار دارد.
حالا باید دید این ساختار تازه تا چه اندازه می‌تواند پراکندگی موجود در مدیریت ظرفیت‌های گردشگری پایتخت را سامان دهد و آیا سرنوشت پروژه‌هایی که سال‌ها میان وعده، سرمایه‌گذاری، اختلافات حقوقی و تصمیمات مدیریتی معطل مانده‌اند، با تولد این شرکت در زیر نظر مدیریت شهری، تغییر خواهد کرد یا نه؛ پرسشی که پاسخ آن بیش از هر چیز به نحوه شکل‌گیری، اختیارات و عملکرد این شرکت در ماه‌های آینده بستگی دارد.
