استقلال ارکان قضایی فدراسیون فوتبال زیر سؤال؛ تناقض در دستور تاج با اساسنامه

به گزارش سرویس ورزشی تابناک، اساسنامه فدراسیون فوتبال از استقلال ارکان قضایی سخن می‌گوید و حتی «مسابقه بدون حضور تماشاگران» را به‌عنوان یکی از تنبیهات انضباطی به رسمیت شناخته است. با این حال، امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون، از جلسه‌ای خبر داده که در آن مهدی تاج بر برگزار نشدن مسابقات بدون تماشاگر تأکید کرده؛ اظهارنظری که یک سؤال جدی را پیش‌روی فوتبال ایران قرار می‌دهد و آن این است که «مرز میان سیاست‌گذاری مدیریتی و استقلال در صدور آرای قضایی کجاست؟»

سال‌هاست بخشی از بدنه فوتبال نسبت به آرای کمیته‌های قضایی فدراسیون فوتبال اعتراض دارد؛ اعتراض‌هایی که گاهی صرفاً به دلیل نارضایتی از نتیجه یک پرونده بوده، اما در مواردی دامنه آن به اندازه‌ای گسترده شده که حتی افراد و مجموعه‌های خارج از پرونده نیز نسبت به عملکرد این ارکان موضع گرفته‌اند. یکی از مهم‌ترین انتقادهای تکرار شده در سال‌های اخیر نیز به استقلال ارکان قضایی فدراسیون فوتبال مربوط بوده؛ ادعایی که همواره از سوی مسئولان فدراسیون رد شده و بر استقلال این ارکان تأکید شده است.

با این حال، نشانه‌ها و البته مدارک مورد استنادی وجود دارد که نشان می‌دهد، استقلال ارکان قضایی فدراسیون فوتبال سال‌هاست از بین رفته و آنها براساس دستورات عمل می‌کنند که همین موضوع، نه تنها استقلال که ماهیت آرای قضایی را هم زیر سؤال می‌برد. در پرونده‌هایی که مطابق اساسنامه و مقررات، امکان اعتراض به تصمیمات ارکان قضایی در دیوان داوری ورزش (CAS) وجود دارد، نحوه تصمیم‌گیری و رعایت الزامات استقلال می‌تواند در فرآیند رسیدگی مورد مناقشه قرار گیرد.

درآمد ۵۹ میلیاردی فدراسیون فوتبال از احکام انضباطی

نزدیک به دو سال پیش بود که تابناک در ۲۳ آذرماه ۱۴۰۳ در گزارشی با عنوان «دندان تیز فدراسیون فوتبال با پیش‌بینی درآمد ۷۰ میلیاردی از احکام انضباطی» به این موضوع پرداخت که رکن قضایی فدراسیون فوتبال به ماشین چاپ پول برای این فدراسیون تبدیل شده است. البته این نه یک ادعا که براساس مستنداتی بود که از سوی فدراسیون فوتبال منتشر شده بود. در صورت‌های مالی فدراسیون فوتبال که به دست اعضای مجمع رسیده بود، برای دو سال مالی ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ برای ارکان قضایی فدراسیون فوتبال درآمد پیش‌بینی شده بود که شاید به خودی خود، ایراد نداشته باشد، اما نکته جالب توجه اینجاست که برای سال ۱۴۰۳ فدراسیون فوتبال پیش‌بینی کرده بود که ارکان قضایی فدراسیون فوتبال با رشد ۵۸۴.۱ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۲ بتوانند برای این فدراسیون ۵۹ میلیارد درآمد کسب کنند که این عدد و البته کمی بالاتر محقق شده است.

تعیین هدف برای رسیدن به درآمدزایی از ارکان قضایی فدراسیون فوتبال، یعنی علاوه بر اینکه رکن قضایی فدراسیون فوتبال به جای رسیدگی درست و صدور آرای بازدارنده برای تخلفات انضباطی، تبدیل به ماشین چاپ پول می‌شود، یک آفت دیگر دارد که استقلال این ارکان زیر سؤال می‌رود. وقتی برای کمیته‌های انضباطی، اخلاق و استیناف فدراسیون فوتبال پیش‌بینی و هدف مالی تعیین می‌شود، یعنی آنها موظف می‌شوند که فدراسیون را به درآمد پیش‌بینی شده در بودجه برسانند و این ذات استقلال آنها را زیر سؤال می‌برد.

جالب اینکه در تمامی سال‌های اخیر، بسیاری فریاد سر داده‌اند که استقلال ارکان قضایی فدراسیون فوتبال زیر سؤال رفته است، اما اعضای این فدراسیون ادعا کرده‌اند که کمیته‌های قضایی مستقل هستند و دستوری عمل نمی‌کنند. با این حال، اظهارنظر اخیر سخنگوی فدراسیون فوتبال، ناخواسته پرسش قدیمی درباره استقلال ارکان قضایی را دوباره به صدر اخبار بازگردانده است. امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون فوتبال در گفت‌وگوی اخیر خود اعلام کرد: «مهدی تاج در جلسه‌ای با تمامی ارکان قضایی فدراسیون فوتبال تأکید کرده که از این پس برگزار شدن مسابقات فوتبال بدون حضور تماشاگر ممنوع است.»

فارغ از اینکه بسیاری از جمله رسانه‌ها هم موافق آرای صادر شده ارکان قضایی فدراسیون فوتبال در سال‌های اخیر نبودند که بابت هر اتفاقی، تماشاگران از حضور در استادیوم‌ها محروم شوند، اما اگر قرار است از این دست آرا صادر نشود، ارکان قضایی فدراسیون فوتبال باید مستقل تصمیم‌گیری کنند نه اینکه رئیس فدراسیون فوتبال صدور چنین آرایی را ممنوع اعلام کند. محروم کردن تماشاگران، در آیین‌نامه ارکان قضایی فدراسیون فوتبال دیده شده و حتی اگر قرار بر حذف چنین تنبیهی باشد، نیازمند بازنگری در آیین‌نامه انضباطی بوده که بسیاری از موارد آن مطابق با آیین‌نامه‌های انضباطی AFC و فیفا نوشته شده است. بنابراین دستور دادن مهدی تاج به ارکان قضایی از پایه و اساس مشکل دارد و نشان دهنده زیر سؤال رفتن استقلال ارکان قضایی فدراسیون فوتبال است.

اساسنامه چه می‌گوید؛ ارکان قضایی مستقل‌اند یا تابع دستور؟

براساس بند ۵ ماده ۲۰ اساسنامه فدراسیون فوتبال که مرتبط با ارکان فدراسیون است، آمده که «ارکان مستقل، امور خود را مطابق این اساسنامه و مقررات مربوطه انجام می‌دهند. ارکان مستقل شامل کمیته‌های مستقل و ارکان قضایی می‌باشد.» اما عملاً این استقلال دیده نمی‌شود. جایی که ارکان قضایی فدراسیون فوتبال براساس پیش‌بینی بودجه موظف می‌شوند که برای این فدراسیون درآمدزایی کنند یا با دستورات رئیس فدراسیون رأیی را صادر کنند یا از صدور آن رأی اجتناب کنند، نمی‌توان ادعای مستقل بودن ارکان قضایی را مطرح کرد. این در حالی است که بند ۲ ماده ۶۳ اساسنامه هم تأکید دارد که «کمیته انضباطی و کمیته اخلاق در خصوص اعمال تنبیهات مذکور در اساسنامه و مقررات انضباطی و اخلاقی علیه اعضا، مقامات، بازیکنان، باشگاه‌ها، واسطه‌های رسمی نقل و انتقالات و کارگزاران رسمی مسابقات تصمیم‌گیری می‌کنند.»

طبیعتاً فوتبال برای تماشاگران است؛ در بسیاری از موارد لازم نبوده که ارکان قضایی فدراسیون فوتبال، با تنبیه تماشاگران مانع از برگزاری مسابقات با حضور آنها شوند که این مورد بارها نیز مورد نقد قرار گرفته، اما براساس بخش «ب» از بند ۳ ماده ۶۵ اساسنامه، برگزاری مسابقه بدون حضور تماشاگران جزو تنبیهات انضباطی دیده شده است. پرسش نهایی اما اینجاست، اگر در جایی رئیس فدراسیون فوتبال تخلف کند، وظیفه ارکان قضایی این فدراسیون چیست؟ ارکان قضایی که قرار است با تأکید یا دستورات رئیس فدراسیون تصمیم‌گیری کنند و آرای خود را براین اساس صادر کنند، آیا می‌توانند ادعای مستقل بودن داشته باشند؟