خورشید دوگانه ربیعالاول؛ روزی که دو نور در تاریخ طلوع کردند/ بهانهای برای دوباره «ما» شدن
۱۷ ربیعالاول برای شیعیان فقط یک روز در تقویم نیست؛ روزی است که در روایت مشهور شیعه، میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) در آن رقم خورده و از دل همین همزمانی، مفهومی بزرگتر شکل گرفته است؛ وحدت. روزی که میتواند یادآور این حقیقت باشد که امت اسلامی، پیش از آنکه در تفاوتهای فقهی و تاریخی تعریف شود، در ایمان به خدا، قرآن، پیامبر(ص) و قبلهای مشترک به هم پیوند خورده است.
به گزارش سرویس فرهنگی تابناک؛ امروز ۱۷ ربیعالاول است؛ روزی که برای مسلمانان رنگ دیگری دارد. در روایت مشهور شیعه، این روز همزمان با میلاد حضرت محمد مصطفی(ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع) است؛ دو میلادی که اگر از کنار هم به آنها نگاه کنیم، یک مسیر روشن را پیش چشم ما میگذارد؛ رسالت و معرفت، اخلاق و علم، وحدت و آگاهی.
پیامبر اکرم(ص) آمد تا انسان را از تاریکی جهل و پراکندگی به سوی توحید، اخلاق و جامعهای مبتنی بر برادری هدایت کند و قرنها بعد، امام صادق(ع) در دورهای پرآشوب، بخش بزرگی از میراث علمی و معرفتی اسلام و اهلبیت(ع) را با تربیت شاگردان و گسترش علوم مختلف زنده نگه داشت.
همین است که ۱۷ ربیعالاول را نمیشود فقط با جشن و چراغانی به پایان رساند. این روز یک پیام روشن هم برای امروز ما دارد؛ اینکه اگر قرار است نام پیامبر(ص) را گرامی بداریم، باید بخشی از سیره او را در رفتار خودمان زنده کنیم؛ از اخلاق و مهربانی گرفته تا کنار گذاشتن کینه و تلاش برای نزدیکتر شدن دلها.
پیامبری که از دل اختلاف، امت ساخت
حضرت محمد(ص) در جامعهای ظهور کرد که اختلاف، تعصب، قبیلهگرایی و درگیری بخش مهمی از مناسبات اجتماعی آن را شکل داده بود. پیامبر(ص) اما فقط یک آیین نیاورد؛ او تلاش کرد جامعهای بسازد که در آن ایمان، عدالت، اخلاق و برادری بتواند انسانها را کنار یکدیگر قرار دهد.
از همین منظر، وحدت در نگاه نبوی به معنای از بین بردن تفاوتها نیست. قرار نیست همه مسلمانان در همه مسائل فقهی و کلامی یکسان فکر کنند. مسئله اصلی این است که اختلاف نظر، به دشمنی و نفرت تبدیل نشود و تفاوت عقیده، حرمت و کرامت انسانها را از بین نبرد.
امروز شاید بیش از هر زمان دیگری به همین نگاه نیاز داریم. در روزگاری که یک جمله، یک ویدئو یا یک خبر جعلی میتواند در چند ساعت احساسات میلیونها نفر را تحریک کند، حفظ اخلاق در گفتوگو و مراقبت از زبان و رفتار، خودش بخشی از جهاد برای حفظ وحدت است.
امام صادق(ع)؛ وقتی علم، راه گفتوگو میشود
۱۷ ربیعالاول فقط یادآور میلاد پیامبر(ص) نیست. در همین روز، بنابر قول مشهور، امام جعفر صادق(ع) نیز در سال ۸۳ هجری در مدینه متولد شدند. درباره سال ولادت ایشان نیز در منابع اختلافاتی وجود دارد، اما ۱۷ ربیعالاول سال ۸۳ هجری از اقوال مشهور است.
دوران امام صادق(ع) همزمان با سقوط بنیامیه و روی کار آمدن بنیعباس بود؛ دورهای که فضای سیاسی و فکری جهان اسلام پر از التهاب و رقابت بود. در چنین شرایطی، امام صادق(ع) مسیر علم و تربیت را دنبال کردند و در حوزههایی همچون فقه، حدیث، تفسیر، کلام و علوم مختلف شاگردان بسیاری تربیت کردند. شاید یکی از زیباترین پیامهای این همزمانی همین باشد؛ پیامبر(ص) امت را ساخت و امام صادق(ع) به دانش و معرفت آن عمق بخشید.
امروز هم جامعهای که از اختلافها عبور میکند، الزاماً جامعهای نیست که در آن اختلاف نظر وجود ندارد؛ جامعهای است که بلد است اختلاف را مدیریت کند، حرف دیگری را بشنود، با منطق پاسخ بدهد و اجازه ندهد اختلاف فکری به دشمنی اجتماعی تبدیل شود.
هفته وحدت؛ فاصلهای که به پل تبدیل شد
اتفاقاً خود مفهوم «هفته وحدت» نیز از همین نگاه شکل گرفته است. میان ۱۲ ربیعالاول که در میان اهل سنت به عنوان تاریخ مشهور ولادت پیامبر(ص) شناخته میشود و ۱۷ ربیعالاول که در میان شیعیان مشهور است، فاصلهای وجود دارد؛ اما این فاصله به جای اینکه به مرز جدایی تبدیل شود، در ایران به فرصتی برای کنار هم قرار گرفتن مسلمانان تبدیل شد
رهبرشهید انقلاب نیز در بیان خاطرات خود از دوران حضور در ایرانشهر گفتهاند که ایده برگزاری جشن از دوازدهم تا هفدهم ربیعالاول، به عنوان نشانهای از اتحاد شیعه و سنی، در همان دوران شکل گرفت. این نگاه بعدها به یکی از نمادهای مهم وحدت اسلامی در جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد و تشکیل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز در همین مسیر دنبال شد.
رهبرشهید انقلاب در سخنانی به مناسبت میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام صادق(ع)، اتحاد اسلامی را یک شعار مقدس و وحدت امت اسلامی را از مهمترین پیامهای رسالت پیامبر دانستهاند و نسبت به تلاش جریانهای استکباری برای ایجاد اختلاف میان مسلمانان هشدار دادهاند.
اما شاید حرف مهمتر این باشد که وحدت فقط یک موضوع سیاسی یا مربوط به روزهای خاص سال نیست؛ یک رفتار روزمره است. از نوع حرف زدن ما درباره دیگری شروع میشود، از اینکه چه چیزی را در فضای مجازی بازنشر میکنیم، از اینکه چقدر حاضر به شنیدن هستیم و چقدر زود درباره کسی که مثل ما فکر نمیکند قضاوت میکنیم.
دشمنی همیشه با یک گلوله شروع نمیشود
جریانهای تفرقهافکن معمولاً از همان جایی وارد میشوند که ما ضعیفتر هستیم؛ از تعصب، ناآگاهی، شایعه و هیجان. گاهی یک روایت تحریفشده تاریخی، گاهی یک کلیپ تقطیعشده و گاهی یک جمله توهینآمیز کافی است تا چیزی که سالها برای ساختنش زحمت کشیده شده، در چند ساعت آسیب ببیند.
در چنین شرایطی، سواد رسانهای دیگر فقط یک اصطلاح آموزشی نیست؛ بخشی از مسئولیت اجتماعی ماست. هر خبری را نباید باور کرد، هر تصویری را نباید منتشر کرد و هر اختلافی را نباید به میدان عمومی کشاند. اختلافات علمی و اعتقادی جای خود را دارند و باید در فضای علمی و با استدلال مطرح شوند؛ اما تبدیل اختلافات به توهین، تمسخر و نفرتپراکنی، چیزی جز فرسایش سرمایه اجتماعی مسلمانان به دنبال ندارد.
این همان نقطهای است که سیره پیامبر(ص) و روش امام صادق(ع) میتواند برای امروز ما راهگشا باشد؛ اخلاق در کنار اعتقاد و علم در کنار ایمان.
وحدت، یعنی دوباره یادمان بیاید چه چیزهایی ما را کنار هم قرار میدهد
شاید بد نباشد امروز به جای اینکه فقط از «تفاوتها» بگوییم، یک بار هم از مشترکاتمان حرف بزنیم. از خدایی که همه او را میخوانیم؛ از قرآنی که کتاب آسمانی همه مسلمانان است؛ از پیامبری که نامش در قلب همه مسلمانان جای دارد؛ از قبلهای که همه به سوی آن نماز میخوانیم؛ از حج و روزه و نماز و از ارزشهایی مثل عدالت، اخلاق، کرامت و مبارزه با ظلم.
اینها سرمایههای کوچکی نیستند.رهبرشهید انقلاب در یکی از سخنان خود درباره وحدت تأکید کردهاند که حفظ عقاید و اصول هر گروه، منافاتی با احترام به دیگران ندارد و بحث و مجادله باید در جایگاه علمی خود انجام شود، نه اینکه به تعرض و دشمنی تبدیل شود.
این شاید سادهترین تعریف از وحدت باشد؛ من باور خودم را داشته باشم، تو هم باور خودت را؛ اما هیچکدام برای اثبات خودمان، دیگری را تحقیر نکنیم. ۱۷ ربیعالاول میتواند دقیقاً از همینجا برای امروز ما معنا پیدا کند.
روزی که پیامبر رحمت(ص) به دنیا آمد، جهان اسلام هنوز شکل نگرفته بود؛ اما ایشان توانستند از انسانهایی پراکنده، امتی با یک هویت مشترک بسازد. سالها بعد، امام صادق(ع) در دل آشوبهای سیاسی، به جای گرفتار شدن در هیاهو، چراغ علم را روشن نگه داشت.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۲
در انتظار بررسی: ۱
انتشار یافته: ۱
عرش را با ریســــههای نـــــور ، آذیـــن بستهاندگوشهی هر کهکشان یک ماه زرّین بستهاند
ســــردرِ شــــهـــر مـــدینـــه ذکـــر آمیــن بستهاند
دور کــعبــه ، آیــات حـمـد و یاسین بستهاند
مــیـزبـانــی مـــلائــــک ، کــامــلا ســنــجیـــده اســت
مـکــه مــهـمـان دارد و از جان تــدارک دیده اسـت
🌼🌸🌸
فرخنده میلاد بهانه خلقت ، حضرت ختمی مرتبت ، محمد مصطفی(ص) و گل بوستان نبوى ، حضرت امام صادق(ع) را تبریک عرض می نمایم . سلامت و سربلند باشید