هاشمیان: فوتبال ایران دچار فسادی شده که سود در ماندن آن است/ عربستان افرادی چون دایی، خاکپور و فرکی را داشت چه کار می‌کرد؟

علیرضا محرمی - مربی پیشین تیم ملی درباره روند فعلی تیم ملی و حضورش در جام ملت‌های آسیا گفت: «من از تفکرات و اهداف فدراسیون و سرمربی تیم ملی اطلاعی ندارم، اما توقع از ایران در جام ملت‌های آسیا، همیشه قهرمانی است. ما در جام جهانی دنبال ریسک کمتر بودیم که نتیجه بگیریم که خب نتیجه هم نگرفتیم. باید برای جام ملت‌های آسیا این ریسک را داشته باشیم و حتی اگر قهرمان نشویم، برای جام جهانی بعدی تیم آماده‌تر و باتجربه شود.»

به گزارش سرویس ورزشی تابناک، وحید هاشمیان با نزدیک به چهار سال کار مربیگری در تیم ملی ایران و تجربه موفق صعود به جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، فصل گذشته به عنوان سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس انتخاب شد. اگرچه مدیران باشگاه پرسپولیس به او اجازه ندادند به فعالیتش ادامه دهد تا بتواند به طور دقیق‌تری درباره کارنامه او صحبت کرد، اما بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال ایران، با سال‌ها تجربه حضور در فوتبال آلمان و همچنین پوشیدن پیراهن تیم‌هایی چون هامبورگ، بوخوم، بایرن مونیخ و هانوفر جزو معدود افراد کم حاشیه فوتبال کشورمان هم محسوب می‌شود.

تابناک گفت‌وگوی مفصلی را با وحید هاشمیان انجام داده که بخش اول آن متمرکز بر داستان حضورش در پرسپولیس و ماجراهای برکناری‌اش بود و بخش دوم به طور کلی‌تر در خصوص تیم ملی، عملکرد این تیم در جام جهانی ۲۰۲۶، آینده تیم ملی با امیر قلعه‌نویی در جام ملت‌های پیش‌رو و مسائل کلان‌تر است.

بخش اول گفت‌وگوی تابناک با وحید هاشمیان را اینجا بخوانید.

در ادامه مشروح بخش دوم این گفت‌وگو را می‌خوانید:

تابناک: درباره تیم ملی صحبت کنیم که شما در یک دوره عضو کادرفنی تیم ملی هم بودید. در شرایطی سخت پس از مارک ویلموتس، تیم ملی در شرایط سخت بحرین به مرحله بعدی رسید و در نهایت با دراگان اسکوچیچ به جام جهانی رسیدید. هرچند اکیپی که پیش از جام جهانی ۲۰۲۲ وارد فدارسیون فوتبال شدند، اجازه ندادند شما ثمره کارتان را ببینید و پیش از جام جهانی کادرفنی را برکنار کردند که نتایج در ۲۰۲۲ خوب نبود. تیم ملی در جام جهانی ۲۰۲۶ هم با حضور ۴۸ تیم نتوانست از گروهش صعود کند و بازی‌های پرانتقادی انجام داد. شما نظری دارید؟

ببینید، من به عنوان یک هوادار نمی‌توانم حرف بزنم و اگر صحبتی می‌کنم باید به عنوان کارشناس باشد، چون خودم هم مربی هستم. اولین مشکل ما این بود که لیگ نیمه‌کاره رها شد و از هفته بیست‌وسوم با شروع جنگ، لیگ ادامه پیدا نکرد. تا جام جهانی بیش از دو ماه لیگ برگزار نشد و بازیکنان از شرایط بازی دور شدند. بازی‌های دوستانه تیم ملی هم خوب نبود و شرایط اردویی تیم ملی در جام جهانی هم سخت و ناعادلانه بود. این یک کلیت بود و به نتایج که برسیم، می‌توانیم اینطور بگوییم که ما در سه بازی شکست نخوردیم و این نباختن یک دستاورد بوده، اما نظر من این است که ما باید نیوزلند را می‌بردیم و توانایی پیروز شدن داشتیم. در بازی با بلژیک هم منطقی نگاه کنیم، باید می‌باختیم و روی توانایی بالای علیرضا بیرانوند مساوی گرفتیم. شاید اگر مقابل بلژیک اوایل بازی گل خورده بودیم، به سرنوشت نیوزلند دچار می‌شدیم. کل تیم خوب بودند و جنگنده دویدند و انتظار مساوی مقابل مصر هم وجود داشت. به این شکل ما می‌توانستیم با چهار امتیاز از گروه صعود کنیم، آن هم در جام جهانی که مرحله گروهی راحتی داشت و در اصل انتخابی بود.

تابناک: به هر حال تیم ملی منتقدان زیادی داشت؛ به ویژه اینکه تیمی که به جام جهانی رفت، میانگین سنی‌اش بالا بود.

آقای قلعه‌نویی مربی من بوده و جزو معدود افرادی بود که وقتی از پرسپولیس برکنار شدم، تماس گرفت و صحبت‌هایی با من انجام داد. با این حال نظر من این است که اگر قرار بود در جام جهانی حذف شویم، چرا با یک تیم جوان این اتفاق رخ نداد؟ به طور مثال با امیرحسین حسین‌زاده، مهدی قائدی، محمد قربانی، محمدجواد حسین‌نژاد و... در جام جهانی بازی می‌کردیم. اگر اولویت این بود که تیم را برای جام جهانی بعدی بسازیم، باید چند بازیکن با تجربه مثل بیرانوند، طارمی و یکی دو بازیکن دیگر حفظ می‌شدند و باقی بازیکنان جوان می‌شدند. من مطمئنم بدترین نتیجه حذف شدن بود. نهایت شاید از بلژیک ۳ گل می‌خوردیم، اما حداقل دستاوردمان این می‌شد که تیم را جوان کرده بودیم. البته نباید این را نادیده بگیریم که ساختن بازیکن خوب در فوتبال ما متوقف شده است.

بازیکن خوب و با استعداد در فوتبال‌مان زیاد داریم، اما چون از رده پایه خوب کار نشده، ساختن در فوتبال ما متوقف شده است. شما ببینید که پس از ۲۰۰۶ بازیکنانی مثل آندرانیک تیموریان، جواد نکونام و مسعود شجاعی ترانسفر شدند به انگلستان و اسپانیا. همیشه بازیکنان خوب ما به اروپا رفتند، اما بازیکنان کلیدی لیگ ما در فصل گذشته هم بازیکنان پا به سن گذاشته بودند. این نشان می‌دهد ما در ساختار باشگاهی هم، روی ساختن بازیکن جوان خوب کار نکردیم. امیر قلعه‌نویی هم نمی‌تواند در شش ماه یا دو هفته مانده به تورنمنت تیم جوان بسازد. این جوان‌ها باید در باشگاه هم بازی کنند، در لیگ آبدیده شوند. من الان بازیکن جوانی که بتواند خودش را نشان دهد که در تیم ملی بازی کند و راهی اروپا شود، خیلی کم می‌بینم. بعد از این جام جهانی چند بازیکن به اروپا دادیم؟ هیچ. مهدی طارمی هم از اروپا به فوتبال آسیا برگشت. جهانبخش است که در هلند بازی می‌کند. مشکل ما در تیم ملی کمبود لژیونر و بازیکن خوب در لیگ است. اینها خودش نشان دهنده عدم کیفیت فوتبال ماست. شما جام جهانی ۲۰۰۶ را ببینید که ما چند لژیونر در اروپا داشتیم.

تابناک: بله، همه شما هم در سطح اول اروپا بودید نه لیگ‌های سطح دو و سه.

مهدی مهدوی‌کیا، علی کریمی و من در آلمان بازی می‌کردیم، رحمان رضایی در ایتالیا بود، آندرانیک تیموریان به انگلستان رفت، مسعود شجاعی و جواد نکونام هم به لالیگا رفتند. علی دایی هم سال‌ها تجربه حضور در اروپا را داشت. به هر حال برای قضاوت کردن تیم ملی در این دوره، باید شرایط را در نظر گرفت که لیگ نیمه‌کار ماند، اردو و بازی‌های تدارکاتی چطور بود و چه شرایطی در جام جهانی داشتیم. با این حال معتقدم به جای حذف شدن با پیرترین تیم جام جهانی، بهتر بود با تیم جوان حذف شویم. من نمی‌گویم اگر تیم ایران جوان شده بود، صعود می‌کرد. چه بسا با تیم جوان صعود هم کرده بودیم و شاید هم به بدترین شکل می‌باختیم، اما اگر قرار بود دستاوردی نداشته باشیم،‌ای کاش تیم را جوان کرده بودیم. با این حال کاش فدراسیون فوتبال، مردم و رسانه‌ها هم پیش از جام جهانی به سرمربی تیم ملی قول می‌دادند که وقتی تیم ملی باخت و برگشت، به او فرصت بدهند.

تابناک: به طور کلی جام جهانی را چطور دیدید. اول از همه ۴۸ تیمی شدن جام جهانی، مورد انتقاد قرار گرفت، اما تیم‌هایی از جمله کیپ‌ورد وارد جام جهانی شدند که همه را متحیر کردند. نگاه شما چطور بود؟

فیفا دو نوع نگاه به ۴۸ تیمی کردن جام جهانی داشت. خیلی از این تیم‌ها از جمله تیمی که شما نام بردید، اگر جام جهانی همچنان ۳۲ تیمی بود، شاید هیچ وقت در تاریخ، جام جهانی را تجربه نمی‌کردند. این اتفاق باعث شد تیم‌هایی مثل اردن، ازبکستان، کوراسائو و... به جام جهانی بیایند و ترویج و تشویق شوند تا فوتبال در آن کشور‌ها بیشتر دیده شود و سرمایه‌گذاری کنند. همه مردم دنیا هم در این جشن سهیم شدند، با این حال من فکر می‌کنم فیفا بیشتر به دنبال درآمدزایی بود و معلوم است هرچه بیننده بیشتر شود، درآمد هم بیشتر می‌شود. از آن طرف نگاه کنید که شاید کیپ‌ورد خوب کار کرد، اما تیم‌هایی مثل ازبکستان، عراق و خیلی تیم‌ها در مرحله گروهی نمایش خوبی نداشتند و دور اول کیفیت جام جهانی پایین‌تر بود که تاوان ۴۸ تیمی شدن است.

تابناک: فارغ از درآمدزایی، مسئله حفظ قدرت هم بود. انتقادی که یوفا هم به جیانی اینفانتینو دارد همین است که مثلاً با افزایش سهمیه جام جهانی، ۸.۵ سهمیه به آسیا رسیده و اروپا به تناسب افزایش کمتری داشت. به این دلیل که رئیس فیفا آرای خود را از قاره‌های ضعیف‌تر داشته باشد.

خب یک مقدار سخت است شما ایتالیا را در جام جهانی نبینید، اما تیم‌هایی که خیلی‌ها نام کشورشان را هم نشنیده‌اند، در جام جهانی حضور داشته باشند. تمام قاره‌ها را ببینید، خب اروپا مهد فوتبال دنیا و قطب اصلی آن است؛ مشخص است که اروپایی‌ها با این تصمیمات ناراحت می‌شوند. در مجموع از نظر ترویج فوتبال و درآمدزایی برای فیفا، تصمیم خوبی بود، اما جام جهانی از نظر کیفیت افت کرده است.

تابناک: دوباره به تیم ملی برگردیم؛ چند ماه دیگر باید در جام ملت‌ها شرکت کنیم و دوباره همین کادرفنی را داریم. تیم جوان نشده و احتمالاً با همان تیم جام جهانی راهی جام ملت‌ها شویم. البته شاید همه مشکل به کادرفنی برنگردد، چون در ساختار فوتبال ما، تیم زیر ۱۷ سال ما حتی به جام جهانی ۴۸ تیمی هم صعود نکرده و این نشان می‌دهد که فوتبال پایه ما دچار مشکلات زیادی است. با این شرایط چه توقعی باید داشت؟

ببینید من از تفکرات و اهداف فدراسیون و سرمربی تیم ملی اطلاعی ندارم، اما توقع از ایران در جام ملت‌های آسیا، همیشه قهرمانی است. ما در جام جهانی دنبال ریسک کمتر بودیم که نتیجه بگیریم که خب نتیجه هم نگرفتیم. باید برای جام ملت‌های آسیا این ریسک را داشته باشیم و حتی اگر قهرمان نشویم، برای جام جهانی بعدی تیم آماده‌تر و باتجربه شود. به شرطی که جوان‌های با لیاقتی را پیدا کنیم. من معتقدم اگر بازیکنی سن بالایی هم دارد، اما از بازیکن جوان بهتر است، باید بازی کند، اما یک جایی بازیکن جوانی وجود دارد که اگر میدان ببینید، از بازیکن مسن بهتر خواهد شد. ما الان به آن نقطه رسیدیم.

تابناک: دقیقاً این اتفاق در جام جهانی هم رخ داد و رامین رضاییان با عملکردی که داشت، کاری کرد که کسی انتقاد نکرد چرا او با ۳۶ سال سن در ترکیب بوده، اما یک سری بازیکن دیگر در ترکیب بودند که عملکرد خوبی نداشتند.

من اعتقاد دارم، جام جهانی سطح استرس خیلی بالاست و ما هم مثل قدیم بازیکن لژیونر زیادی نداریم که تجربه بین‌المللی بالایی داشته باشند. به همین دلیل بازیکنان باتجربه در ترکیب لازم هستند تا بازیکنان جوان را مدیریت و هدایت کنند. اما در جام ملت‌های آسیا شرایط متفاوت است و من معتقدم می‌توان صد درصد با تیم جوان در جام ملت‌ها شرکت کرد.

تابناک: همانطور که گفتید بازیکنان باید از دل لیگ هم بیرون بیایند. لیگ ایران را در شروع این فصل دنبال کردید؟ لیگی که ۱۸ تیمی و فشرده‌تر شده و آیا لیگ را دنبال کرده‌اید که آن را ارزیابی کنید؟

طبیعتاً تمام بازی‌ها را ندیدم. برخی بازی‌ها را توانستم کامل ببینم، برخی بازی‌ها را خلاصه دیده‌ام و برخی بازی‌ها را فقط گل‌هایش را نگاه کردم. خوبی لیگ امسال هجومی‌تر بودن آن است و اینکه میانگین گل زده بیشتر شده است. تا هفته نهم به نظرم نمی‌توان گفت کدام تیم مدعی است و کدام تیم نیست. این قانون البته در همه جای دنیا وجود دارد که هر تیمی بیشتر سرمایه‌گذاری کند و بازیکنان بهتری بخرد، مدعی است. با این حال درباره ۱۸ تیمی شدن لیگ باید بگویم به دلیل شرایط خاص کشور ما که تعطیلات زیاد است و ما تعطیلات عید و مراسم‌های مذهبی و همچنین فیفادی را داریم و باید به آن بازی‌های آسیایی، بازی‌های باشگاهی آسیا و همچنین جام ملت‌های آسیا را هم آن اضافه کنیم، وقت ریکاوری تیم‌ها کم می‌شود و کیفیت بازی‌ها پایین می‌آید. به ویژه نمایندگان باشگاهی ما در آسیا، ضربه‌پذیرتر خواهند شد که بازی‌های فشرده‌ای خواهند داشت و زمان کمتری برای ریکاوری دارند. ضمن اینکه زیرساخت‌های فوتبال ما برای ۱۸ تیمی شدن کم است. هرچند معتقدم به دلیل استعدادی و همچنین پهناور بودن کشورمان، حتی قابلیت برگزاری لیگ ۲۰ تیمی را هم داریم، اما هنوز زود است. هنوز از نظر برنامه‌ریزی و زیرساختی شرایطش را نداریم.

تابناک: شرایط شخصی خودتان چطور است. به هر حال شما چهار سال تجربه کار در تیم ملی را داشتید به جام جهانی رفتید که عملکرد موفقی بود و یک عملکرد ناقص در پرسپولیس که فصل کامل نشده، اجازه ادامه کار را نداشتید تا کارنامه‌تان مشخص شود. شرایط پیش‌رو را چطور می‌بینید؟

خوشبختانه مربی‌ای هستم که همیشه پیشنهاد همکاری داشتم. یک زمانی که آقای قنبرزاده و شهریاری در نفت تهران بودند، به من پیشنهاد سرمربیگری نفت را دادند، آقای شهناری در ذوب‌آهن پیشنهاد داد من سرمربی این تیم شوم و پیشنهاد‌های دیگری هم بود که دیگر اسم نمی‌برم. زمان آقای طاهری در پرسپولیس هم صحبت شد تا دستیار آقای برانکو شوم و چند پیشنهاد سرمربیگری دیگر هم بود که قبول نکردم و شاید زمان گذشت، بعدها بگویم چه تیم‌هایی بودند. با این حال من پیشنهاد پرسپولیس را پذیرفتم، چون تیمی بزرگ است، تیم خودم بوده و تیم مورد علاقه‌ام است و همین الان هم دوست دارم با آقای تارتار موفق شود.

حالا نوع، زمان و شکل برخورد هیئت مدیره پرسپولیس با من خوب نبود، اما من این تیم، هوادارانش و بازیکنان این تیم را دوست دارم. تیم ملی و پرسپولیس برای من همیشه جایگاه بزرگی داشتند و من قلبی برای آنها کار کردم. در پرسپولیس مطمئن هستم در بلندمدت می‌توانستیم کار بزرگی انجام دهیم، اما کمی صبر می‌خواست. می‌گویند تیم‌های بزرگ صبر ندارند و باید همه را ببرند، اما به نظرم همین فصل گذشته تراکتور و سپاهان صبوری کردند و از سرمربی‌شان با وجود شکست حمایت کردند و نتیجه هم گرفتند.

تابناک: حتی استقلال...

بله، استقلال هم با وجود اینکه در آسیا ۷ گل خورد و در تهران مقابل تیم آسیایی شکست خورده بود، اما مدیران این باشگاه حمایت‌شان را از پشت سرمربی برنداشتند. همه این تیم‌ها هم نتیجه حمایت‌شان را گرفتند، اما به نظرم مدیریت پرسپولیس هم سرمایه را هدر دادند و هم یک مربی را که داشت کار اصولی و پاک انجام می‌داد، برکنار کردند؛ بدون اینکه ارتباطی با دلال‌ها، افراد فاسد و خبرنگاران باج‌گیر داشته باشد. ما داشتیم جلو می‌رفتیم و خودشان کار را خراب کردند و نتیجه آن را هم دیدند.

تابناک: برای این فصل پیشنهادی داشتید؟

خیر، به آن صورت پیشنهادی نبود. لیگ را رصد می‌کنم و اگر مثل گذشته پیشنهادی باشد که بتوانم مثمرثمر باشم، حتماً قبول می‌کنم. در گذشته، حال و آینده در انتخاب تیم وسواس داشتم، اما هر کجا که باشم سعی می‌کنم با وجدان کامل، دوری از حاشیه و علم روز و مشاوره از مربیان خوب یک تیم را هدایت کنم. امیدوارم فوتبال کشورمان با پتانسیلی که دارد، بتواند یک روز به جایگاه خوبش برسد. الان بسیار غمگین انسان‌هایی چون حسین فرکی، محمد مایلی‌کهن، محمد خاکپور و علی دایی هستم که از فوتبال دور هستند؛ هرچند برخی از آنها انتخاب خودشان بوده که از فوتبال دور باشند. من نمی‌دانم اگر کشور‌هایی مثل عربستان، کره جنوبی یا امارت یک سوم سرمایه‌های فوتبال ما را داشت، چطور از این افراد استفاده می‌کرد که اینجا خانه‌نشین شده‌اند؟

تابناک: حتی نفرات جوان‌تری مثل شما، مهدی مهدوی‌کیا، فرهاد مجیدی و... که دور هستید و اینها افسوس برای فوتبال ماست.

حالا که همه ما کنار هستیم و افسوس برای جوان‌های ماست، اما خوش به حال دلال‌ها و قلم به دستان باج‌گیر و افرادی که نوکرند و فکر می‌کنند، مدیر هستند. چیز‌هایی که باید می‌گفتم را گفتم؛ فوتبال ما دچار یک فساد شده، اراده‌ای برای رفتن این فساد نیست و سود در بودن این فساد است. من متأسف و ناراحتم این همه مربی و جوان با استعداد ما هدر می‌روند و هیچکس کاری نمی‌کند و نمی‌تواند بکند. اگر هم کسی بخواهد کار سالم کند، قربانی می‌شود.

محمد مایلی‌کهن را ببینید؛ تحقیق‌هایی که خود من کردم، نشان می‌دهد آقای مایلی‌کهن چه تعداد بازیکن جوان به فوتبال ایران معرفی کرد. شما ببینید فقط یک نفر چقدر جوان به فوتبال ما معرفی کرده است. چرا نباید از او استفاده کنیم؟ چون آدم رک و سالمی است و با دلال‌ها کار نمی‌کند؟ حسین فرکی، محمد خاکپور و علی دایی هم همینطور. دیگر نمی‌دانم چه چیزی باید بگویم.