اعداد نگران‌کننده‌ در یک بانک خصوصی/ هزینه‌ها شتاب گرفت، سود جا ماند

آیا بانک پارسیان در حال تبدیل شدن به کارخانه‌ی تولید هزینه‌های اداری و مطالبات سوخت شده است؟ نگاهی به صورت‌های مالی حسابرسی‌شده سال مالی اخیر، تصویری نگران‌کننده از بانکی ترسیم می‌کند که میان «نقدینگی منجمد» و «هزینه‌های جاری سنگین» گرفتار شده است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ در حالی که انتظار می‌رفت مدیریت بانک پارسیان در سال جاری برای وصول مطالبات معوق، استراتژی انقباضی و تهاجمی در پیش بگیرد، آمارهای رسمی بانک مرکزی حکایت از روایتی متفاوت دارد. حجم بدهی‌های مشکوک‌الوصول این بانک در پایان خردادماه امسال از مرز ۹۰ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان فراتر رفته است؛ یعنی تنها در عرض سه ماه، پرونده‌های پرریسک بانک ۱۸.۵ همت سنگین‌تر شده‌اند. این جهش نگران‌کننده، تنها یک عدد در ترازنامه نیست، بلکه زنگ خطری برای «کفایت سرمایه» و کیفیت دارایی‌های بانکی است که قرار بود پیشران بخش خصوصی باشد.

کاهش سودآوری؛ سهامداران در بیم و امید

وضعیت برای سهامداران «وپارس» نگران کننده تر است. در سالی که گذشت، سود خالص بانک افت ۲۰ درصدی را تجربه کرد، اما ضربه اصلی در بخش سود هر سهم (EPS) وارد شد؛ جایی که سود شناسایی شده با ریزش سنگین ۶۰ درصدی، به رقم ناچیز ۱۰۷ ریال (۱۰ تومان و ۷ ریال) بسنده کرد. این سقوط در سودآوری، آن هم در شرایط تورمی، به معنای عقب ماندن فاحش بانک از مارکت و ناامیدی سرمایه‌گذاران بورسی است.

جهش ۷۳ درصدی هزینه‌های اداری؛ توسعه یا ریخت‌وپاش؟

اما عجیب‌ترین بخش صورت‌های مالی، مربوط به هزینه‌های اداری و عمومی است. مدیریت بانک در سال گذشته بیش از ۱۴ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان صرف این ردیف هزینه‌ای کرده است؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۷۳ درصد جهش نشان می‌دهد.

پرسش اینجاست: در حالی که نرخ تورم رسمی به مراتب کمتر از این رقم بوده، این جهش مازاد بر تورم با چه منطقی صورت گرفته است؟ اگرچه افزایش حقوق، امنیت سایبری و استهلاک زیرساخت‌ها بخشی از واقعیت‌های اقتصادی است، اما برای بانکی که سودآوری‌اش در سراشیبی قرار داشته، چنین رشدی در هزینه‌های جاری بیشتر به «سوءمدیریت منابع» شباهت دارد تا «توسعه زیرساخت». شفافیت حکم می‌کند که بانک پارسیان جزئیات و چرایی این افزایش چند هزار میلیارد تومانی را برای افکار عمومی و سهامداران کالبدشکافی کند.

این در حالی است که هزینه مطالبات مشکوک الوصول بانک پارسیان طی این مدت با رشد ۲۲ درصدی به بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

استقراض گران؛ بدهی به بانک‌ها اوج گرفت

نگاهی به سمت چپ ترازنامه، بحران نقدینگی را فاش می‌کند. بدهی بانک پارسیان به سایر بانک‌ها با جهش خیره‌کننده ۶۹ درصدی به بیش از ۱۷۸ هزار میلیارد تومان رسیده است. این یعنی پارسیان برای حل بحران نقدینگی خود به گران‌ترین نوع تامین مالی روی آورده است. هم‌زمان، هزینه‌های مالی بانک نیز با رشد ۴۸ درصدی، عدد ۲ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان را ثبت کرده تا مشخص شود هزینه‌ی بقا در بازار پول برای پارسیان بسیار گزاف شده است. 

کفایت سرمایه بهتر شده؛ اما حاشیه امن هنوز محدود است

نسبت کفایت سرمایه نشان می‌دهد بانک برای جذب زیان‌های احتمالی چه میزان سرمایه در اختیار دارد. به گونه ای که بر اساس صورت های مالی حسابرسی شده سال قبل، بهبود این نسبت تا ۷ درصد نشانه‌ای مثبت است، اما همچنان پایین‌تر از سطح هشت‌درصدی مورد توجه مقررات بانک مرکزی قرار دارد. از سوی دیگر کیفیت محاسبه این نسبت به ارزش واقعی دارایی‌ها و ذخیره‌گیری مطالبات وابسته است. اگر بخشی از مطالبات پرریسک به‌طور خوش‌بینانه ارزش‌گذاری شده باشد، سرمایه ظاهری بانک ممکن است در برابر زیان‌های آینده آسیب‌پذیرتر از آن چیزی باشد که عدد رسمی نشان می‌دهد.

پارسیان بر لبه تیغ؟

ترکیب «رشد ۲۲ درصدی هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول»، «جهش هزینه‌های جاری» و «استقراض سنگین از شبکه بانکی»، نشان‌دهنده وضعیتی است که حاکی از چالش‌های جدی در مدیریت دارایی-بدهی بانک است. بانک پارسیان تحت مدیریت «یحیی فروتن» امروز بیش از هر زمان دیگری به جراحی عمیق در ساختار هزینه‌ها و بازنگری در مدل اعتبارسنجی خود نیاز دارد.