چرایی اختلال سه هفته ای بانک ها و احتمال انتقال از فناوری آمریکایی به چینی/ آیا دیتای مشتریان نشت کرد؟
با گذشت بیش از بیست روز از آغاز اختلال گسترده در زیرساختهای فنی چهار بانک ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات، خدمات غیرحضوری این بانکها همچنان کجدار و مریز به کار خود ادامه میدهند و گزارشهای مردمی از تداوم مشکلات حکایت دارد. اتفاقی که در ابتدا یک اختلال فنی ساده به نظر میرسید، حالا به یک چالش امنیتی و ساختاری بزرگ در شبکه بانکی کشور تبدیل شده است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ در حالی که هنوز هیچ منبع رسمی علت قطعی این حادثه را اعلام نکرده، موضعگیریهای متناقض و تحلیلهای متفاوتی از سوی مسئولان فنی و نمایندگان مجلس مطرح شده که ابعاد ماجرا را پیچیدهتر میکند.
روایت یک مقام بانک مرکزی از پیچیدگی و گستردگی اختلال
به گونه ای که شرکت خدمات انفورماتیک به عنوان متولی اصلی پشتیبانی از این چهار بانک، علت طولانی شدن فرآیند را به ساختار فنی سامانهها مرتبط میداند. محمدسعید طباطبایی، مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک، با تایید پیچیدگی و گستردگی بسیار بالای این رخداد، مرجع بررسی را «مرکز افتا» معرفی کرده و درباره علت تاخیر طولانی در بازگشت سامانهها میگوید: «دلیل اصلی زمانبر بودن این فرآیند، معماری سامانه است. این سامانه بر روی سختافزارهای مینفریم شرکت IBM اجرا میشود. راهاندازی مجدد سرویسها بر روی این ماشینها ذاتاً فرآیندی بسیار زمانبر است. اساساً این تجهیزات به گونهای طراحی شدهاند که یکبار نصب و پیکربندی میشوند و سالها بدون اختلال به فعالیت ادامه میدهند. در شرایط عادی، راهاندازی مجدد چنین ماشینهایی ممکن است چند هفته و حتی چند ماه زمان ببرد.»
از ادعای حمله جدید تا دوراهی تکنولوژی آمریکایی و چینی
اما در کنار این توجیهات فنی، اظهارات یکی از نمایندگان مجلس ابعاد نگرانکنندهتری از ماجرا را فاش میکند. میثم ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، با طرح ادعایی جدید عملاً از تداوم حملات خبر داده و میگوید درست در شنبهای که گذشت، حمله جدیدی به زیرساختهای شبکه بانکی صورت گرفته که برای مهار آن، ارائه خدمات بینبانکی برای چند ساعت متوقف شده است.
به گفته ظهوریان، هنوز عامل قطعی حمله مشخص نیست اما این حمله نه در لایه سختافزار یا نرمافزار، بلکه در لایه «کرنل و میانافزار» رخ داده است؛ موضوعی که نشان از پیچیدگی این اختلال دارد.
اما نکته چالشبرانگیزتر در اظهارات این نماینده مجلس، اشاره او به وابستگی شدید بانکها به زیرساختهای آمریکایی است. به گفته ظهوریان: همچنان مهم ترین دغدغه برای تکرار این حملات وابستگی در حوزه زیرساخت های فناوری به شرکت های خارجی و به ویژه آمریکاییست. وی افزوده است: انتقال از فناوری مین فریم آمریکایی به فناوری چینی شرکت هواوی در بانک ها نیازمند هزینه بالایی است که هنوز جمع بندی در مورد آن انجام نشده است و نیازمند تصمیم یکپارچه در نهاد ناظر نظام بانکی است.
وی همچنین هشدار میدهد که وابستگی و تمرکز خدمات بانکی و حتی دیتاسنترها در انحصار چند شرکت محدود، آسیبپذیری کل شبکه را در برابر حملات سایبری به شدت افزایش داده است. به ویژه اینکه این وابستگی نه فقط در لایه نرمافزار بلکه حتی در لایه تامین دیتا سنتر است.
وی افزوده است: فعلاً تصمیم گرفته شده است که تمرکز شرکت خدمات انفورماتیک صرفاً در کشف عامل اصلی حمله (و نه توسعه سیستم جایگزین) باشد و هر کدام از بانکهای آسیب دیده به صورت جداگانه راه حلهای اختصاصی خود را جهت تکمیل و رفع نقایص ارائه خدمات به مردم پیگیری کند.
وعده وزیر اقتصاد؛ آیا شنبه پایان کابوس بانکی است؟
در میان این گزارشهای نگرانکننده از عمق حملات و چالشهای سختافزاری، علی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، تلاش کرد به افکار عمومی آرامش دهد. وی در ۹ تیرماه با بیان اینکه حملات سایبری اخیر در ادامه حملات جنگ ۴۰ روزه بوده است، وعده داد: «خدمات بانکهای صادرات، ملی، تجارت و توسعه صادرات برمیگردد و طبق قولی که داده شد، روز شنبه خدمات اصلی که به مردم ارائه میشود به سیستم بازخواهد گشت. هیچ دیتایی نیز نشت نکرده است.»
در پایان؛ شما مخاطبان تابناک طی سه هفته ای که گذشت، آیا تجربهای از اختلال در خدمات بانکهای ملی، صادرات، تجارت یا توسعه صادرات داشتهاید؟ خدمات بانکی شما به حالت عادی برگشته یا هنوز با مشکل مواجه هستید؟ نظر و تجربه خود را با ما در میان بگذارید.
از شش حساب بانک ملی، موجودی سه حساب که تراکنش اخیری نداشته اند بعضا قابل مشاهده هست. برای سه حساب دیگری که اخیرا تراکنش داشته هیچ موجودی نمایش نمی دهد. کارت هم ندارم و تقریبا همه چیز بلوکه هست. به جوانان نابغه ونخبه این کشور اعتماد کنید ما میتوانیم ما میتوانیم بر هر مشکلی پیروز شویم به جوانان دانشمند این کشور ایمان داشته باشیم و از هرگونه یاس و ناامیدی در کشور پرهیز کنید اگر آنها توانستهاند ما هم میتوانیم فقط با مقداری تلاش و امید و از همه مهمتر ایمان .یا علی مدد
| 
شعار نده دوست عزیزجوانان این مملکت باید آموزشهای پیشرفته درستی دیده باشند تا از عهده اینگونه مشکلات بر بیان !
اگه دیدی بیشتر متخصصین شاغل در غول های فناوری ایرانی هستند بخاطر ادامه آموزش های سطح بالا در مراکز اونجاست !
پرداخت یاری آقای پرداخت که حساب صادرات داشتند، چند هفته است که نمی توانند تسویه کنند و گرفتار شدیم.لطفا زودتر رفع مشکل شود.
حالا یکی دو هفته طول بکشه..بالاخره زمان بره...تا درست بشه..کمی باید تحمل کرد....همه هم بالاخره چند میلیونی تو خونه دارن..خرج کنن تا بانک درست بشه..فقط یاد گرفتیم غر بزنیم..بقیه جاها هم همچین مسکلانی ممکنه داشته باشن
| راست میگی پشتت پره چخبر داری که خیلی از مردم بدبخت بیچاره دارن از فقط یارانه زندگی میگذرونن که حتی کارت ندارن به لطف این سیستم بانکی که همون یارانه رو هم الان بیست روزه هنوز نتونستن برداشت کنن ...خیلی دور رو نمیگم خودم ..بله خودمو میگم ..شما تو خونه چننننند میلیون داربی پس حرف نزن . | واقعا تو کی هستی که با مردم ذتشر میزنی ملت دنبال حقشون هستن تو اکر تو خونه آن دلار و یورو داری مردم به نون شب محتاج هستن خجالت نمی کشی 
| آقا مشکل یه روز دو روز گذشته بخاطر تورم وابسته به این خدمات هستیم یه جواب درست نمیدن 
داده نه دیتا، زبان فارسی را پاس بدارید | فک کنم جای ویرگول رو اشتباه گذاشته باشی شماره حسابی که در سجام تعریف شده و مربوط به تجارت یا صادرات است دچار اختلال است و پول من از صندوق سرمایهگذاری برداشت ولی به حساب تجارت واریز نشده است و در هوا معلق است،راه حل صندوق، افتتاح حساب در بانکی که اختلال ندارد و جایگزینی شماره حساب در سجام است🙄😂😏من بایدکلی وقت و هزینه صرف کنم به خاطر یک موضوع مقطعی در بانک دیگر که معلومنیست آن هم فردا اختلال پیدا بکند حساب باز کنم ،بعد هم تازه بروم کافی نت بقیه مراحل را طی کنم،آخرش هم معلومنیست حل بشه یا نه چرا همه کارها به شنبه ها موکول میشهچرا همه چی شنبه ها درست میشه یا خراب میشه
| جمعه هاکارهاشون خراب میشه وشنبه هادرست میشه هنوز اختلال برطرف نشده است مهمترین پول اینجانب در یکی از حسابهای بانک ملی بلوکه شده و امکان انتقال هم وجود ندارد. هفته کذشته یکصد میلیون تومان بدهی خود را با نرمافزار بام و با سرویی پایا به حسابی در بانک ملت انتقال دادم تاکنون نه به حساب مقصد واریز شده و نه به حساب مبدا بازگشت شده است. به شعبه مراجعه کردم هیچکاری نکردند با مرکز پشتیبانی تماس کرفتم بعد لز مدت طولاتی پشت خط بالاخره اپراتور جواب داد تا رفع اختلال هیچ کاری نمی توان کرد. هرجا اعتماد هست نام بانک ملی می درخشد. | ۳ ۳سه هفتهته پیش سهام ابطال کردم پول لازم بودم میگن تو بانکملی گیر کرده ماندم بی خرجی دارم هلاکمیشم | که برای پرداخت چک تهیه کرده بودم در بانک ملی بلوکه شده، چکم در بانک رفاه برگشت میخوره چون نمی توانم پول را انتقال دهم | به شعبه بانک ملی مراجعه کردم می گن حتی نمی شه حسابم رو ببندم و پولم را به بانک دیگه ببرم. می گن باید صبرکنید ولی تا کی ؟