نوسازي بافت‌هاي فرسوده كشور؛ فقط 7 درصد

خطر بافت فرسوده مناطق شهري و روستايي هر لحظه بيشتر مي‌شود و دست آخر هم به دردسرمان خواهد انداخت. دير يا زود دارد، اما از همين حالاپيداست كه سوخت و سوز ندارد.

به گزارش جام‌جم، براساس آخرين آمارهاي اعلام شده از سوي وزارت مسكن و شهرسازي، هم اكنون حدود 65 هزار هكتار بافت فرسوده در كشور وجود دارد كه 3000 هكتار آن متعلق به تهران است و اين در حالي است كه اگرچه شعار نوسازي و احياي بافت‌هاي فرسوده كشور از برنامه سوم توسعه آغاز شده و در برنامه چهارم توسعه نيز رسيدگي به اين معضل در اولويت اجرايي متوليان امر قرار گرفت، اما واقعيت اين است كه نوسازي بافت‌هاي فرسوده طي سال‌هاي اخير هنوز در پيچ و خم‌هاي تامين اعتبار و نبود تعامل مطلوب بين سازمان‌هاي مسوول وامانده است.

5 دي ماه همزمان با هشتمين سالگرد فاجعه زلزله بم فرصتي است براي يادآوري مجدد اين واقعيت كه بمب ساعتي زلزله همچنان در كمين بافت‌هاي فرسوده كشورمان و ساكنان آن است. واقعيتي كه حركت كند و لاك‌پشتي نوسازي بافت‌هاي فرسوده كشور حكايت از عدم توجه جدي دستگاه‌هاي متولي در اين زمينه دارد.

روز گذشته نيز در آستانه نزديك شدن به سالگرد فاجعه زلزله بم يك بار ديگر مسوولان سازمان‌هاي متولي در بحث نوسازي بافت‌هاي فرسوده با برگزاري نشست‌هاي خبري و يا برپايي همايش‌هايي به ارائه گزارشي از وضعيت موجود بافت‌هاي فرسوده در كشور و اقداماتي كه تاكنون براي نوسازي بافت‌هاي فرسوده انجام شده، پرداختند.

آنچه از نتيجه تمام اين نشست‌هاي خبري و همايش‌ها به دست آمد اخبار نه چندان خوشايند و اميدواركننده از وضعيت فعلي بافت‌هاي فرسوده در كشور است.اين‌كه در 25 سال گذشته 100 هزار ايراني جان خود را بر اثر زلزله از دست داده‌اند، اين‌كه روزانه 3 زلزله در كشور رخ مي‌دهد و از همه ناخوشايندتر اين‌كه تاكنون تنها 7 درصد از بافت‌هاي فرسوده كشور و 15 درصد از بافت‌هاي فرسوده تهران نوسازي شده‌اند.همه اينها اخبار ناخوشايندي است براي پذيرفتن اين واقعيت كه اگرچه تاكنون اقداماتي براي نوسازي بافت‌هاي فرسوده كشور به منظور آمادگي در برابر زلزله انجام شده است، اما سرعت مقاوم‌سازي‌ها در برابر سرعت تخريب بافت‌هاي فرسوده به هنگام زلزله تقريبا هيچ است و هنوز هم بايد در صورت وقوع زلزله‌اي مشابه زلزله بم در هركجاي بافت‌هاي فرسوده كشور، در انتظار رخداد يك فاجعه انساني باشيم.

رئيس ستاد حوادث غيرمترقبه كشور يكي از مسوولاني بود كه روز گذشته در آستانه سالگرد فاجعه زلزله بم با برگزاري نشست خبري در جمع خبرنگاران حاضر شد تا از اقدامات اين ستاد براي نوسازي بافت‌هاي فرسوده كشور بگويد.

مقاوم‌سازي سالانه 300 هزار واحد مسكوني

باقري با بيان اين‌كه در 25 سال گذشته، 100 هزار ايراني در زلزله‌هاي مختلف جان خود را از دست داده‌اند با اشاره به اين كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي قصد دارد، روز ملي ايمني در مقابل زلزله را از تقويم رسمي كشور حذف كند، افزود: اين تصميم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تعجب‌برانگيز است، زيرا اين روز در تقويم ملي كشور نه تنها هزينه‌اي براي هيچ يك از ارگان‌ها و وزارتخانه‌ها ندارد، بلكه يادبودي براي گراميداشت كشته‌شدگان زلزله بم است.

وي با بيان اين‌كه 30 هزار واحد مسكوني در بم و 36 هزار واحد مسكوني نيز در روستاها بازسازي شده است، افزود: براساس تصميمات اتخاذ شده در شوراي عالي مديريت بحران سالانه بايد 300 هزار واحد مسكوني در روستاها بازسازي شود.وي با بيان اين‌كه بيشترين تخريب در زلزله‌ها توسط اجزاي غيرسازه‌اي ساختمان به وجود مي‌آيد، گفت: وسايل تزئيني، كتابخانه، لوستر، نماهاي شيشه‌اي و نماهاي فرنگي از جمله علل تشديد خسارات در زمان وقوع حادثه است.

65 هزار هكتار بافت فرسوده در كشور

باقري در پاسخ به سوال ديگر در رابطه با مقاوم‌سازي شهر تهران عنوان كرد: 65 هزار هكتار بافت فرسوده در سطح كشور وجود دارد كه نوسازي 12 هزار هكتار از اين بافت امسال در دستور كار قرار دارد.

وي با بيان اين‌كه اين نوع ساختمان‌ها مي‌توانند تا سقف 20 ميليون تومان وام دريافت كنند، افزود: بافت اين گونه از ساختمان‌ها بايد داراي متراژ كم باشد و دراين صورت صاحب ملك بايد با همسايه‌هاي خود توافق كند تا بتواند از زمين بزرگ‌تري براي ساختمان‌سازي استفاده كند.

به گفته باقري، استفاده از مصالح غيراستاندارد، معابر باريك، فرعي و نداشتن نقشه مهندسي ساختمان از شرايط ديگر براي تعلق عنوان بافت‌ فرسوده ساختمان محسوب مي‌شود.

برخورد با ساختمان‌هاي نماي شيشه‌اي

نماهاي شيشه‌اي ساختمان‌ها همواره يكي از عوامل خطرساز به هنگام وقوع زلزله هستند كه مي‌تواند خود به عاملي براي آسيب رساندن و افزايش صدمات و تخريب‌هاي ناشي از زلزله تبديل شود.

بر اين اساس قرار است طرح برخورد با ساختمان‌هاي داراي نماي شيشه‌اي به طور جدي در دستور كار قرار گيرد.

رئيس ستاد حوادث غيرمترقبه كشور در اين راستا از اجراي طرحي براي برخورد با نماهاي ناايمن ساختمان‌ها خبرداد و افزود: بزودي آيين‌نامه‌اي براي شهرداري‌ها ارسال خواهد شد كه بر اين اساس آنها بايد از به‌كارگيري نماهاي شيشه‌اي و ناايمن در ساختمان‌ها جلوگيري كنند.

باقري اظهار اميدواري كرد، بر اين اساس مي‌توان ظرف يك برنامه 5 ساله تمام ساختمان‌هاي كشور را ايمن كرد.

بيمه ساختمان‌ها در برابر حوادث

رئيس ستاد حوادث غيرمترقبه كشور با اشاره به اجراي طرح بيمه ساختمان‌ها در مقابل حوادث تصريح كرد: در اين برنامه 18 ميليون ساختمان موجود در كشور تنها با پرداخت 5000 تومان در مقابل زلزله بيمه خواهند شد.

باقري از امضاي تفاهمنامه‌اي ميان سازمان مديريت بحران و موسسه استاندارد خبر داد كه بر اساس آن مصالح ساختماني بايد نشان استاندارد داشته باشند و گفت: واحدهاي توليد مصالح غيراستاندارد با مهلت 3 ماهه پلمب خواهند شد و هر گونه مصالح ساختماني كه برچسب ايمني در مقابل زلزله را اخذ نكرده باشد در ساختمان به كار گرفته نمي‌شود.

به گفته وي، پروژه‌هاي دولتي نيز كه از مصالح غيراستاندارد براي ساخت‌وساز استفاده مي‌كنند در صورت مشخص شدن اين موضوع توقيف خواهند شد.

همزمان با اين نشست خبري، روز گذشته همايش نوسازي بافت‌هاي فرسوده نيز در مركز همايش‌هاي برج ميلاد و با حضور مسوولان وزارت مسكن و شهرسازي، شهرداري تهران، اعضاي شوراي شهر تهران، برخي نمايندگان مجلس و در آستانه هشتمين سالگرد فاجعه زلزله بم برگزار شد.

نوسازي سالانه 10 درصد بافت فرسوده

نماينده مردم تهران در مجلس نيز در بخش ديگري از اين همايش از وزير مسكن و شهرسازي خواست نوسازي سالانه حداقل 10 درصد از بافت‌هاي فرسوده كشور را در دستور كار جدي خود قرار دهد.محمدرضا باهنر تاكيد كرد: در بودجه امسال اجازه عرضه 5 هزار ميليارد تومان اوراق مشاركت در سطح كشور داده شده است.

صدور 700 ميليارد تومان اوراق مشاركت

شهرداري تهران چند سالي است براي سرعت بخشيدن به روند نوسازي بافت‌هاي فرسوده پايتخت به صدور اوراق مشاركت اقدام كرده است.

در اين راستا مديرعامل سازمان نوسازي شهر تهران در بخش ديگري از اين همايش از صدور 700 ميليارد تومان اوراق مشاركت توسط شهرداري تهران براي نوسازي بافت فرسوده خبر داد و گفت: اقدامات لازم در اين زمينه انجام شده است.

فريدون درويش‌زاده با بيان اين‌كه در 9 ماهه اول امسال نوسازي بافت فرسوده نسبت به مدت مشابه خود در سال گذشته دو برابر شده است، افزود: در 9 ماهه اول امسال بيش از 16 هزار پروانه ساخت در بافت فرسوده صادر شده است.

وي به صدور اوراق مشاركت در سال 89 اشاره كرد و توضيح داد: 700 ميليارد تومان اوراق مشاركت امسال به فروش مي‌رسد كه مجوز آن اخذ و در حال تعامل با بانك عامل هستيم و در آينده نزديك اين اوراق توسط بانك ملي و بانك شهر عرضه خواهد شد.

درويش‌زاده با بيان اين‌كه 68 هزار هكتار در كل كشور بافت فرسوده شناسايي شده است كه 3263 هكتار از اين بافت فرسوده در تهران است، افزود: اين مقدار 5 درصد مساحت تهران را به خود اختصاص مي‌دهد و در اين 5 درصد 11 درصد واحد مسكوني وجود دارد و 15 درصد از جمعيت شهر در آن ساكن هستند.به گفته مديرعامل سازمان نوسازي شهر تهران، تاكنون تنها 7 درصد از بافت‌هاي فرسوده كشور و 15 درصد از بافت‌هاي فرسوده تهران نوسازي شده است.

بي‌رغبتي انبوه‌سازان

مديرعامل سازمان نوسازي شهر تهران از عدم مشاركت انبوه‌سازان در نوسازي بافت‌هاي فرسوده نيز گلايه كرد و افزود: در شهرداري تهران قبول كرده‌ايم حداقل 30 درصد آنچه كه انبوه‌سازان مي‌سازند و به هر دليل نمي‌توانند بفروشند را از آنها خريداري كنيم، اما باز هم رغبت انبوه‌سازان به مشاركت در نوسازي بافت‌هاي فرسوده كم است.