منشور جامع وحدت حوزه و دانشگاه تدوین شود

27آذر ماه به مناسبت سالروز شهادت آیت‌الله دکتر مفتح به عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نامگذاری شده است. در این خصوص هفته نامه کویر با مصطفی کواکبیان گفت و گویی داشته است.

چرا از ابتدای وقوع انقلاب بر وحدت حوزه و دانشگاه تأکید می‌شد؟ این موضوع چه اهمیتی در ساختار نظام جمهوری اسلامی دارد؟

یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی نزدیک شدن حوزه به دانشگاه و دانشگاه به حوزه بوده است. قبل از انقلاب اسلامی، این دو نهاد یا اصلاً از یکدیگر بی‌اطلاع بودند یا در تقابل بوده و همدیگر را قبول نداشتند و حتی یکدیگر را نفی می‌کردند اما پس از انقلاب اسلامی این فاصله و شکاف بین حوزه و دانشگاه برداشته شد.

به سرانجام رسیدن انقلاب اسلامی مستلزم وحدت حوزه و دانشگاه بود و به این ترتیب بود که علما و اندیشمندانی مثل شهید آیت‌الله مفتح، شهید آیت‌الله مطهری یا شهید بهشتی برای به سرانجام رساندن انقلاب و وحدت حوزه و دانشگاه قدم برداشتند. از همین رو هم بود که دشمنان با استراتژی حذف به مقابله با این رویکرد رهبران انقلاب اسلامی آمدند. آنها می‌دانستند که به سرانجام رسیدن این انقلاب با دخیل کردن دین در ایجاد یک تمدن اسلامی قابل دسترس است و استفاده از علوم دینی در دانشگاه‌های نظام جمهوری اسلامی جزء آمال همیشگی رهبران و علاقه‌مندان به نظام بوده است. بنابراین مخالفان نظام و در واقع روشنفکرمآبان چه در قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب به دنبال ایجاد فاصله بین این 2 حوزه علمی بودند؛ این فاصله البته با وقوع انقلاب کمرنگ‌تر شد و از بین رفت اما هنوز برای رسیدن به آن نقطه ایده‌آل باید تلاش کرد.

 برداشت از این وحدت چیست؟ تعریف دقیق از این وحدت چه می‌تواند باشد؟

خب، طبیعتاً منظور این نیست که حوزه، دانشگاه شود یا دانشگاه، حوزه شود. ما دنبال نوعی یکپارچگی در این 2 مرکز علمی بوده‌ایم و هستیم. از سوی دیگر ارتباط این 2 مرکز علمی را محدود به انتقال دانش و علم به یکدیگر نمی‌دانیم. این 2 مرکز علمی اشتراکات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی زیادی دارند که نقطه پیوندشان می‌تواند باشد. مثلاً حوزه می‌تواند زیربناهای فلسفی، جهان شناختی و ایدئولوژیک و نظام ارزشی حاکم بر علوم را عرضه کند. دانشگاه نیز باید بتواند روش‌های عملیاتی کردن ارزش‌ها را در حوزه‌های مختلف تخصصی خود نشان دهد و راه را یاد بدهد.

 این وحدت با چه ابزاری قابل حصول است. در واقع چگونه می‌توان به وحدت ایده‌آل حوزه و دانشگاه دست یافت؟

ما دقیقاً در مرحله‌ای قرار داریم که باید به دنبال تعریف راهکار واحد برای این وحدت باشیم. ما برای رشد علمی به همه رشته‌ها و دروس نیاز داریم که برخی از آنها در دانشگاه‌ها و برخی دیگر در حوزه تدریس می‌شوند و برخی دیگر نیز در همه تنیده هستند و در هر دو بخش دانشگاه و حوزه حضور دارند که به ارتباط بیشتر حوزه و دانشگاه می‌انجامد چرا که اگر دروس بر معیار اسلامی باشد قطعاً نتیجه بهتری خواهد داشت. در واقع بعد جسمانی انسان در دانشگاه‌ها و بعد روحانی انسان در حوزه‌ها باید پرورش یابد و این تقسیم کار بین این 2 مرکز علمی باید به وجود آید. در حال حاضر هم افراد بسیاری که در مدیریت‌های اجرایی حضور دارند حاصل دانشگاه هستند اما با مسائل اسلامی آشنایی دارند. اگر نتوانیم وحدت حوزه و دانشگاه را به ثمر برسانیم ضربه‌های جبران ناپذیری می‌خوریم. رهبر معظم انقلاب در قم از جامعه مدرسین حوزه علمیه خواستند که بر این مسئله تمرکز داشته باشند. پیش از این هم صحبت‌هایی درباره تدوین منشور جامع وحدت حوزه و دانشگاه صحبت‌هایی شده است. باید استراتژیک واحدی در مسئله وحدت حوزه و دانشگاه در سراسر کشور تدوین شود.

دانش آینده ما باید به دانشی تبدیل شود که از خلاقیت‌های خرد انسانی و مهارت‌های دینی به صورت کامل بهره گیرد و وحدت حوزه و دانشگاه به عنوان یک نگاه استراتژیک در انسجام ملی نقش داشته باشد. وحدت حوزه و دانشگاه یعنی وحدت در هدف، و هدف این است که همه به سمت ایجاد یک جامعه اسلامی پیشرفته مستقل حرکت کنیم. وحدت حوزه و دانشگاه به مفهوم بازگشت علم در خدمت مکتب و ضامن تداوم انقلاب اسلامی است، جدا پنداشتن علم و دین و تفکیک دین از سیاست از توطئه‌های شوم و حساب شده استعمارگران غربی برای حاکمیت فرهنگ خویش بر کشورهای اسلامی است.