گزارش «تابناک» از رخدادهایی که منجر به عزل «متکی» شد؛
نسيم تغيير در «باغ ملي» چگونه وزيدن گرفت؟
در این میان، برخی رسانه های حامی دولت به اشکال و توجیهات گوناگون، سعی در عادی و منطقی نشان دادن این رفتار رییس جمهور داشتند و حتی رسانه های اصولگرای منتقد را به این متهم کردند که تاکنون به شدت از متکی انتقاد می کرده، ولی هم اکنون از آب گل آلود ماهی خود را گرفته و در قامت دفاع از متکی به رییس جمهور می تازند. البته ناگفته پیدا بود که این فرافکنی، محلی از اعراب نداشت، چرا که در این ماجرا تنها شیوه، زمان و مکان این رفتار بود که نقد شد و ...
بركناري منوچهر متكي از رأس دستگاه ديپلماسي كشور، تحولات وزارت امور خارجه را به یکی از مهمترين خبرهای كشور در دو هفته اخير تبديل كرد.
به گزارش «تابناک»، بركناري متكي، رویدادي بود كه از زمان روي كار آمدن دولت دهم، بارها و بارها در رسانه ها مطرح شد و مورد تأيید و تكذيب بسياري قرار گرفت. در اين ميان، اما يك چيز مشخص بود و آن اينكه رئيس جمهور ديگر مثل گذشته از ادامه فعاليت منوچهر متكي حمايت نمي كند.
گزافه نیست اگر گفته شود كه رسانه ها انتظار برکناری منوچهر متکی را در همان روزهای آغازین شهریور ماه سال جاري داشتند. شهريور ماه، سخت ترين روزهاي فعاليت كاري منوچهر متكي در قامت وزير امور خارجه بود. اين دشواري هم البته نه به دليل مذاكرات ديپلماتيك و مأموريت هاي وي در بیرون از مرزها، بلكه از قضا در درون كشور و در كشاكش هاي درون دولت بود.
بنا بر این گزارش، نخستين جرقه رسمي تغييرات در دستگاه ديپلماسي كشور سخنان رئيس جمهوري بود. اين سخنان بود كه براي نخستين بار اختلافات پنهان بر سر نحوه اداره ديپلماسي كشور را به رسانه ها كشاند. محمود احمدی نژاد پیش از سفر به نیویورک در مصاحبه اي تلويزيوني درباره وضعیت وزارت امور خارجه به عنوان دستگاه دیپلماسی کشور گفت که سیاست خارجی در وزارت خارجه تنظیم نمیشود، هرچند وزارت خارجه پیشنهاد میدهد و مسائل را پیگیری میکند، اما در واقع وزارتخانه مجری سیاست خارجی است، یعنی بخش مهمی از بار اجرای تصمیمات سیاست خارجی در حیطه وزارت امور خارجه است. البته مرکز هماهنگی فعالیتهای خارج از کشور هم هست. هرچند متأسفانه نهادهایی داریم که بدون هماهنگی عمل میکنند... .
رئيس جمهور البته اشاره به مجريان رفتارهاي بدون هماهنگي نكرد.
احمدی نژاد در ادامه از تغییر و تحولاتی که در وزارت خارجه روی داده و قرار است رخ دهد سخن گفت و تأكيد كرد موضوع مهم این است که تغییر نگاهی که در سیاست خارجی رخ داده باید در وزارت خارجه نهادینه شود؛ البته تحولاتی نیز آغاز شده که من امیدوارم به سرعت جلو رود... .
از همان روز مشخص بود، تحولاتي كه محمود احمدي نژاد از آن سخن مي گويد، سرانجام به تغيير رئيس دستگاه ديپلماسي ختم مي شود. همزمان با اين گمانه زني ها بود كه خبر اعتراض منوچهر متكي به انتصاب نمايندگان ويژه تعيين شده از سوي محمود احمدي نژاد همانند بمب خبري صدا كرد. نماینده ويژه، هرچند در عرف ديپلماسي جهان امري معمول است و برای نمونه، رئيس جمهوري آمريكا چندين نماينده ويژه ـ مثلا براي افغانستان،پاكستان، خاورميانه و... ـ دارد، اما منوچهر متكي با پيش زمينه اي كه برايش وجود داشت اين کار رئيس جمهور را موازي كاري با دستگاهي دانست كه وي در رأسش بود.
اعتراض شدید متکی به نمایندگان ویژه تعیین شده از سوی محمود احمدی نژاد، سبب شد تا شایعه آغاز رایزنیها درباره برکناری وی بر سر زبانها بیفتد. شایعهای که هر روز گستردهتر از روز قبل منتشر میشد؛ اعتراضی که اگرچه طرفدارانی در مجلس داشت، سبب شد تا متکی بیش از گذشته در سيبل انتقادات رسانه هاي حامي دولت قرار گرفته و هر مأموريت و رايزني هاي وي در درون و بیرون از كشور به شدت مورد رصد قرار گيرد.
در ميان گفت و گوهاي چهره هاي حامي تغييرات در وزارت امور خارجه اين گونه مشخص بود كه ضعف دستگاه دیپلماسی کشور و بی نتیجه بودن رایزنی های شخص وزیر امور خارجه به ویژه در پرونده هسته ای و سرگردانی دیپلمات های ایران در تعامل با همسایگان و کشورهای منطقه، از مهمترین دلایل تصمیم رئیس جمهوری برای تعیین نماینده ویژه برای برخی مناطق جهان بوده است. هرچند اين دلايل هيچ گاه به طور رسمي توسط دولت اعلام نشد.
يكي از آشکارترين اظهاراتي كه در انتقاد از منوچهر متكي و در دفاع از تعيين نمايندگان ويژه از سوي احمدي نژاد صورت گرفت، سخنان علی اکبر جوانفکر، مدیر عامل ایرنا و از مشاوران و حامیان رئیس جمهور بود كه صراحتا به انتقاد از وزارت خارجه پرداخت و گفت بحث بر سر اقدام دولت به پر کردن خلاهای ناشی از کم تحرکی و انجام ندادن فعالیتهای طبیعی و بدیهی از سوی دستگاه عریض و طویل وزارت امور خارجه است و نه انجام کار موازی و بار اصلی سیاست خارجی کشور بر دوش رئیس جمهوري قرار گرفته است.
تعیین نماینده ویژه رئیس جمهوری در ابتدا با سکوت وزیر امور خارجه و دستگاه تحت کنترل وی مواجه شد؛ اما آنچه متکی را واداشت تا بر خلاف همیشه این بار در برابر تصمیم رئیس خود بایستد، سخنانی بود که بقایی سرپرست سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و یکی از چهار نماینده ویژه محمود احمدی نژاد بر زبان راند.
حمید بقائی به خبرگزاریهای داخلی گفت که احمدینژاد تصمیم دارد علاوه بر چهار نماینده ویژه قبلی، دو نماینده ویژه دیگر، نیز برای آفریقا و آمریکای جنوبی تعیین کند.
حمید بقائی که خود با حفظ سمت در سازمان میراث فرهنگی، به عنوان نماینده ویژه رئیسجمهور در حوزه آسیا منصوب شده بود همچنین در برابر این پرسش که آیا نمایندگان ویژه رئیسجمهور از خارج از مجموعه وزارت امورخارجه تعیین خواهند شد، پاسخ داد که احتمالا چنین خواهد بود.
اظهارات بقائی، اعتراض شدید منوچهر متکی وزیر خارجه جمهوری اسلامی را برانگیخت و وی در سخنانی بی پرده رسما به تصمیمات احمدی نژاد در تعیین نماینده ویژه برای مناطق دنیا اعتراض کرد و گفت که مشخص نیست که آقای بقائی بر پایه کدام مسئولیت و از چه جایگاهی این سخنان نسنجیده را می گوید!
متكي كنايه اي هم به سخنان قبلي بقايي زد: در حالی که هنوز آثار منفی اظهارات اخیر ایشان که موجب بروز مشکل در روابط خارجی شد، از بین نرفته است، اشاره متکی به سخنانی بود که بقایی درباره کشتار ارامنه در ترکیه گفته بود و اسباب زحمت دستگاه دیپلماسی کشور را فراهم آورده بود.
متکی همچنین با لحنی دیپلماتیک بدون اشاره به تعیین نمایندگاه ویژه توسط شخص احمدی نژاد این گونه گفت که تضعیف دستگاه دیپلماسی کشور، به ویژه در اوضاع کنونی، آن هم توسط برخی از اعضای دولت، مصداق بارز بر شاخه نشستن و بن بریدن است.
سخنان متکی آنقدر لحن گزنده ای داشت که خیلی ها انتظار برکناری وی را در همان برهه داشتند که البته به دلایلی این برکناری به تعویق افتاد. پیش از این هم احتمالاتی مبنی بر استعفای متکی در راهروهای وزارت امور خارجه به گوش می رسید که متکی استعفا نداد و سرانجام برکنار شد.
همزمان با كشاكش ميان متكي و نمايندگان ويژه رئيس جمهوري كه حالا پس از انتقاد تلویحی رهبر انقلاب در دیدار با دولت در هفته دولت از موازی کاری به ویژه در عرصه سیاست خارجی و البته اعتراض متكي سمت مشاور را گرفته بودند، مطرح شدن اسامي افراد سرشناسي چون سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي، مجتبي ثمره هاشمي مشاور ارشد رئيس جمهور و... هم سبب شد تا نسيم تغيير متكي با شدت بيشتري وزيدن بگيرد. در ميان نام هايي كه براي جانشيني متكي در رسانه ها مطرح بود، نام علي اكبر صالحي تقريبا جزو آخرين نام هايي بود كه شنيده شد. جالب اين بود كه با وجود اينكه متكي همچنان وزير امورخارجه بود، اسامي مطرح شده براي جانشيني وي هيچ گاه به طور رسمي مورد تكذيب دولت قرار نگرفت.
نکته آنکه در این میان برخی رسانه های حامی دولت به اشکال گوناگون و با توجیهات گوناگون سعی در عادی و منطقی جلوه دادن این رفتار رییس جمهور داشتند و حتی رسانه های اصولگرای منتقد دولت را به این متهم کردند که تاکنون به شدت از متکی انتقاد می کرده اند ولی هم اکنون می خواهند از آب گل آلود ماهی خود را گرفته و در قامت دفاع از متکی به رییس جمهور بتازند. البته ناگفته پیدا بود که این فرافکنی محلی از اعراب نداشت چرا که حداقل ما در «تابناک» نه تنها از مواضع انتقادی خود نسبت به برخی راهبردها و رفتارهای وزارت خارجه عقب ننشستیم بلکه در موارد مختلف بر آن اصرار ورزیدیم، لکن محمل انتقاد در این ماجرا تنها شیوه، زمان و مکان این رفتار بود که علاوه بر تحقیر نماینده جمهوری اسلامی ایران در یک کشور بیگانه، پیامدهای بسیاری را هم در داخل و هم در خارج از کشور متوجه کشور ساخت.
به هر حال، عزل متكي، هرچند آنگونه كه اشاره شد امر دور از انتظاري نبود ولي اينكه وي در ميانه يك سفر ديپلماتيك آن هم در آفريقايي كه اين روزها گرمي روابطش با تهران، به مانند گذشته نيست، اسباب انتقادهاي فراواني را از دولت فراهم آورده است؛ انتقادهايي كه از نگاه رسانه ها ديگر براي دولت تكراري شده است.
از سويي، دولت در توجيه تغيير متكي از لزوم تغييرات در دستگاه ديپلماسي كشور سخن گفته است؛ امري كه مسئوليت دوچنداني را براي علي اكبر صالحي فراهم آورده است.
به گزارش «تابناک»، بركناري متكي، رویدادي بود كه از زمان روي كار آمدن دولت دهم، بارها و بارها در رسانه ها مطرح شد و مورد تأيید و تكذيب بسياري قرار گرفت. در اين ميان، اما يك چيز مشخص بود و آن اينكه رئيس جمهور ديگر مثل گذشته از ادامه فعاليت منوچهر متكي حمايت نمي كند.
گزافه نیست اگر گفته شود كه رسانه ها انتظار برکناری منوچهر متکی را در همان روزهای آغازین شهریور ماه سال جاري داشتند. شهريور ماه، سخت ترين روزهاي فعاليت كاري منوچهر متكي در قامت وزير امور خارجه بود. اين دشواري هم البته نه به دليل مذاكرات ديپلماتيك و مأموريت هاي وي در بیرون از مرزها، بلكه از قضا در درون كشور و در كشاكش هاي درون دولت بود.
بنا بر این گزارش، نخستين جرقه رسمي تغييرات در دستگاه ديپلماسي كشور سخنان رئيس جمهوري بود. اين سخنان بود كه براي نخستين بار اختلافات پنهان بر سر نحوه اداره ديپلماسي كشور را به رسانه ها كشاند. محمود احمدی نژاد پیش از سفر به نیویورک در مصاحبه اي تلويزيوني درباره وضعیت وزارت امور خارجه به عنوان دستگاه دیپلماسی کشور گفت که سیاست خارجی در وزارت خارجه تنظیم نمیشود، هرچند وزارت خارجه پیشنهاد میدهد و مسائل را پیگیری میکند، اما در واقع وزارتخانه مجری سیاست خارجی است، یعنی بخش مهمی از بار اجرای تصمیمات سیاست خارجی در حیطه وزارت امور خارجه است. البته مرکز هماهنگی فعالیتهای خارج از کشور هم هست. هرچند متأسفانه نهادهایی داریم که بدون هماهنگی عمل میکنند... .
رئيس جمهور البته اشاره به مجريان رفتارهاي بدون هماهنگي نكرد.
احمدی نژاد در ادامه از تغییر و تحولاتی که در وزارت خارجه روی داده و قرار است رخ دهد سخن گفت و تأكيد كرد موضوع مهم این است که تغییر نگاهی که در سیاست خارجی رخ داده باید در وزارت خارجه نهادینه شود؛ البته تحولاتی نیز آغاز شده که من امیدوارم به سرعت جلو رود... .
از همان روز مشخص بود، تحولاتي كه محمود احمدي نژاد از آن سخن مي گويد، سرانجام به تغيير رئيس دستگاه ديپلماسي ختم مي شود. همزمان با اين گمانه زني ها بود كه خبر اعتراض منوچهر متكي به انتصاب نمايندگان ويژه تعيين شده از سوي محمود احمدي نژاد همانند بمب خبري صدا كرد. نماینده ويژه، هرچند در عرف ديپلماسي جهان امري معمول است و برای نمونه، رئيس جمهوري آمريكا چندين نماينده ويژه ـ مثلا براي افغانستان،پاكستان، خاورميانه و... ـ دارد، اما منوچهر متكي با پيش زمينه اي كه برايش وجود داشت اين کار رئيس جمهور را موازي كاري با دستگاهي دانست كه وي در رأسش بود.
اعتراض شدید متکی به نمایندگان ویژه تعیین شده از سوی محمود احمدی نژاد، سبب شد تا شایعه آغاز رایزنیها درباره برکناری وی بر سر زبانها بیفتد. شایعهای که هر روز گستردهتر از روز قبل منتشر میشد؛ اعتراضی که اگرچه طرفدارانی در مجلس داشت، سبب شد تا متکی بیش از گذشته در سيبل انتقادات رسانه هاي حامي دولت قرار گرفته و هر مأموريت و رايزني هاي وي در درون و بیرون از كشور به شدت مورد رصد قرار گيرد.
در ميان گفت و گوهاي چهره هاي حامي تغييرات در وزارت امور خارجه اين گونه مشخص بود كه ضعف دستگاه دیپلماسی کشور و بی نتیجه بودن رایزنی های شخص وزیر امور خارجه به ویژه در پرونده هسته ای و سرگردانی دیپلمات های ایران در تعامل با همسایگان و کشورهای منطقه، از مهمترین دلایل تصمیم رئیس جمهوری برای تعیین نماینده ویژه برای برخی مناطق جهان بوده است. هرچند اين دلايل هيچ گاه به طور رسمي توسط دولت اعلام نشد.
يكي از آشکارترين اظهاراتي كه در انتقاد از منوچهر متكي و در دفاع از تعيين نمايندگان ويژه از سوي احمدي نژاد صورت گرفت، سخنان علی اکبر جوانفکر، مدیر عامل ایرنا و از مشاوران و حامیان رئیس جمهور بود كه صراحتا به انتقاد از وزارت خارجه پرداخت و گفت بحث بر سر اقدام دولت به پر کردن خلاهای ناشی از کم تحرکی و انجام ندادن فعالیتهای طبیعی و بدیهی از سوی دستگاه عریض و طویل وزارت امور خارجه است و نه انجام کار موازی و بار اصلی سیاست خارجی کشور بر دوش رئیس جمهوري قرار گرفته است.
تعیین نماینده ویژه رئیس جمهوری در ابتدا با سکوت وزیر امور خارجه و دستگاه تحت کنترل وی مواجه شد؛ اما آنچه متکی را واداشت تا بر خلاف همیشه این بار در برابر تصمیم رئیس خود بایستد، سخنانی بود که بقایی سرپرست سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و یکی از چهار نماینده ویژه محمود احمدی نژاد بر زبان راند.
حمید بقائی به خبرگزاریهای داخلی گفت که احمدینژاد تصمیم دارد علاوه بر چهار نماینده ویژه قبلی، دو نماینده ویژه دیگر، نیز برای آفریقا و آمریکای جنوبی تعیین کند.
حمید بقائی که خود با حفظ سمت در سازمان میراث فرهنگی، به عنوان نماینده ویژه رئیسجمهور در حوزه آسیا منصوب شده بود همچنین در برابر این پرسش که آیا نمایندگان ویژه رئیسجمهور از خارج از مجموعه وزارت امورخارجه تعیین خواهند شد، پاسخ داد که احتمالا چنین خواهد بود.
اظهارات بقائی، اعتراض شدید منوچهر متکی وزیر خارجه جمهوری اسلامی را برانگیخت و وی در سخنانی بی پرده رسما به تصمیمات احمدی نژاد در تعیین نماینده ویژه برای مناطق دنیا اعتراض کرد و گفت که مشخص نیست که آقای بقائی بر پایه کدام مسئولیت و از چه جایگاهی این سخنان نسنجیده را می گوید!
متكي كنايه اي هم به سخنان قبلي بقايي زد: در حالی که هنوز آثار منفی اظهارات اخیر ایشان که موجب بروز مشکل در روابط خارجی شد، از بین نرفته است، اشاره متکی به سخنانی بود که بقایی درباره کشتار ارامنه در ترکیه گفته بود و اسباب زحمت دستگاه دیپلماسی کشور را فراهم آورده بود.
متکی همچنین با لحنی دیپلماتیک بدون اشاره به تعیین نمایندگاه ویژه توسط شخص احمدی نژاد این گونه گفت که تضعیف دستگاه دیپلماسی کشور، به ویژه در اوضاع کنونی، آن هم توسط برخی از اعضای دولت، مصداق بارز بر شاخه نشستن و بن بریدن است.
سخنان متکی آنقدر لحن گزنده ای داشت که خیلی ها انتظار برکناری وی را در همان برهه داشتند که البته به دلایلی این برکناری به تعویق افتاد. پیش از این هم احتمالاتی مبنی بر استعفای متکی در راهروهای وزارت امور خارجه به گوش می رسید که متکی استعفا نداد و سرانجام برکنار شد.
همزمان با كشاكش ميان متكي و نمايندگان ويژه رئيس جمهوري كه حالا پس از انتقاد تلویحی رهبر انقلاب در دیدار با دولت در هفته دولت از موازی کاری به ویژه در عرصه سیاست خارجی و البته اعتراض متكي سمت مشاور را گرفته بودند، مطرح شدن اسامي افراد سرشناسي چون سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي، مجتبي ثمره هاشمي مشاور ارشد رئيس جمهور و... هم سبب شد تا نسيم تغيير متكي با شدت بيشتري وزيدن بگيرد. در ميان نام هايي كه براي جانشيني متكي در رسانه ها مطرح بود، نام علي اكبر صالحي تقريبا جزو آخرين نام هايي بود كه شنيده شد. جالب اين بود كه با وجود اينكه متكي همچنان وزير امورخارجه بود، اسامي مطرح شده براي جانشيني وي هيچ گاه به طور رسمي مورد تكذيب دولت قرار نگرفت.
نکته آنکه در این میان برخی رسانه های حامی دولت به اشکال گوناگون و با توجیهات گوناگون سعی در عادی و منطقی جلوه دادن این رفتار رییس جمهور داشتند و حتی رسانه های اصولگرای منتقد دولت را به این متهم کردند که تاکنون به شدت از متکی انتقاد می کرده اند ولی هم اکنون می خواهند از آب گل آلود ماهی خود را گرفته و در قامت دفاع از متکی به رییس جمهور بتازند. البته ناگفته پیدا بود که این فرافکنی محلی از اعراب نداشت چرا که حداقل ما در «تابناک» نه تنها از مواضع انتقادی خود نسبت به برخی راهبردها و رفتارهای وزارت خارجه عقب ننشستیم بلکه در موارد مختلف بر آن اصرار ورزیدیم، لکن محمل انتقاد در این ماجرا تنها شیوه، زمان و مکان این رفتار بود که علاوه بر تحقیر نماینده جمهوری اسلامی ایران در یک کشور بیگانه، پیامدهای بسیاری را هم در داخل و هم در خارج از کشور متوجه کشور ساخت.
به هر حال، عزل متكي، هرچند آنگونه كه اشاره شد امر دور از انتظاري نبود ولي اينكه وي در ميانه يك سفر ديپلماتيك آن هم در آفريقايي كه اين روزها گرمي روابطش با تهران، به مانند گذشته نيست، اسباب انتقادهاي فراواني را از دولت فراهم آورده است؛ انتقادهايي كه از نگاه رسانه ها ديگر براي دولت تكراري شده است.
از سويي، دولت در توجيه تغيير متكي از لزوم تغييرات در دستگاه ديپلماسي كشور سخن گفته است؛ امري كه مسئوليت دوچنداني را براي علي اكبر صالحي فراهم آورده است.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۲۴
پاسخ ها
علی
| ۱۳:۵۶ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
ناشناس
| ۱۳:۵۸ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
ناشناس
| ۱۵:۰۳ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
پرسش:
آیا رئیس دولت از عرف دیپلماتیک خبر نداشت که اینگونه آبروی کشور را به بازی گرفت یا عزل آقای متکی حین ماموریت آنقدر شیرین بود که حتی به بهای اهانت دیپلماتیک به سنگال نیز می ارزید؟
پاسخ ها
ناشناس
| ۱۳:۵۷ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
ایرانینژاد
| ۱۶:۱۷ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
ناشناس
| ۱۶:۴۴ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
این ناهماهنگی ناشی از عدم اطلاع دفتر هماهنگی های وزارت خارجه در مورد تغییر زمان سفر وزیر محترم بود که چندی پیش یه تعویق افتاده بود. این موضوع رو هم اضافه کنید به سایر ضعف های وزارت مورد نظر
پاسخ ها
کبوتر
| ۱۴:۳۳ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
ناشناس
| ۱۴:۵۵ - ۱۳۸۹/۰۹/۲۹
خودت می دونی؟؟؟
شماها واقعا نامردید
کارشناس وزارت خارجه




