پایان دعوا و آغازی دیگر برای اهالی سینما

ماه هاست که مدیرعامل خانه سینما یکی از مهمترین مشکلات خانه سینما با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را دریافت نکردن بخش عمده ای از بودجه سالیانه این خانه عنوان می کند، موضوعی که مدیرعامل خانه سینما بارها و در شرایط مختلف به آن اشاره کرده تا بلکه نظر مسئولان مربوطه در معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را به آن جلب کند، اما تاکنون که موفق به این کار نشده است، حتی آن چنان که رسانه ها منتشر کرده اند معاونت سینمایی از این موضوع ابراز بی اطلاعی کرده است.

اگر چه همین نوع گزارش ها حاکی از آن است که معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای دریافت بودجه های مختص خودش نیز با مشکل مواجه است و به این ترتیب بودجه بسیار اندک خانه سینما محلی از اعراب ندارد.

در واقع، صرف نظر از این که معاونت سینمایی در مورد بودجه در چه وضعی است باید از مدیرعامل و اعضای هیات مدیره خانه سینما پرسید که: به فرض هم این بودجه را بپردازند، آیا پرداخت بودجه ای که گویا حتی کمتر از تولید یک فیلم سینمایی است ـ بر اساس اعلام مسوولان خانه سینما بالغ بر 600 میلیون تومان ـ مشکل خانه سینما را حل می کند و مسوولان خانه سینما می توانند یک نفس راحت بکشند و به خود ببالند که کاری کرده اند کارستان؟

به نظر می رسد برای رسیدن به پاسخ به این سوال، ابتدا باید قابلیت های این خانه را بررسی کرد.

خانه سینما محل و جایگاهی است که به طور طبیعی و همچون سایر اصناف باید برای ایجاد شرایط حرفه ای و اجتماعی اعضای خود برنامه ریزی و تلاش کند. بر این اساس فراهم کردن زمینه های لازم برای تامین اجتماعی اعضا و نیز امکاناتی که منجر به رونق هر چه بهتر این حرفه و نیز بر طرف کردن موانعی که ممکن است باعث کم شدن رونق این حرفه شود، از بدیهی ترین وظایف این خانه است. خانه ای که به دلیل جذابیت های سینما و توجه خاصی که اغلب مردم و مسوولان به آن دارند، از وجهه و جایگاه بسیار مناسبی برخوردار است.

 تجربه تلاش های سینماگران برای جلب نظر و سرمایه افراد و دستگاه های دولتی و غیر دولتی نشان دهنده آن است که اگر همتی از جانب اعضای هیات مدیره خانه سینما صورت پذیرد، حتما با استقبال عموم مواجه می شود.

البته این نوشتار قصد آن ندارد که خانه سینمایی ها را به تولید فیلم متمایل کند، چون این درخواست حتما با مخالفت مواجه می شود چرا که خانه سینما باید چرخ های سینما را روانتر کند و حتما نباید به طور مستقیم وارد عرصه تهیه و تولید شود؛ اما حتما هم می تواند با برنامه ریزی دقیق و طراحی و ایده پردازی های متناسب با بضاعت سینما، بودجه های بسیاری را به سمت مطلوب متوجه کند.

اما خانه سینما باید متوجه این موارد باشد:

1 ـ تا چه حد از درخواست های صاحبان سرمایه ـ به خصوص غیر دولتی ها ـ برای انواع مشارکت ها در سینما مطلع هستند؟ و اساسا آیا در این زمینه پژوهشی داشته اند تا نتایج ان را به اطلاع سینماگران، به خصوص تهیه کنندگان قرار دهد.

لازم به تاکید است که ذکر این نکته اصلا به معنای آن نیست که سینماگران طبق سلیقه سرمایه گذاران فیلم بسازند، بلکه به معنای گشودن راهی برای ایجاد و حتی ارتقای تعامل منطقی بین سینما و علاقه مندان این هنر است. در این مورد به عنوان مثال می توان به جذب سرمایه داران در فوتبال اشاره کرد که در چندین مورد موجب رفع مشکلات تیم های فوتبال شده و می شوند.

یا نمونه موفق دیگر ایجاد زمینه برای اشتیاق شهرداری تهران ـ نهادی اجتماعی و نیمه دولتی ـ برای سینماسازی و نیز ساخت فیلم است.  تجربه ای که از بطن آن چندین پردیس سینمایی و آثار موفقی مثل طلا و مس و آواز گنجشک ها و انیمیشن سینمایی 1500 و... حاصل شد و به نظر می رسد ادامه داشته باشد.

البته باید تاکید دوباره شود که با اتخاذ تدابیر مناسب و مهندسی شده، این نتایج امکان پذیر است و حتما عایدی آن برای خانه سینما در حدی هست که حقوق کارمندانش را بدهد و از این بابت چشم انتظار دولتی ها نمانند و وظایف ذاتی خود را انجام دهند.

2 ـ در شرایطی که انواع و اقسام شرکت ها و مراکز خصوصی و دولتی میلیاردها تومان بابت تبلیغ آثارشان هزینه می کنند، سهم سینمای ایران از این بودجه های تبلیغاتی تا چه حد است؟ در حالی که رسانه ملی اقدام به جذب انواع و اقسام برنامه ها و تیزرهای تبلیغاتی می کند تا کسری بودجه اش را تامین کند، چرا خانه سینما برای جذب این بودجه ها کاری نمی کند؟ یا اگر کاری کرده در حدی نیست که هزینه هایش را تامین بکند؟

در واقع اگر در مورد شماره یک، به جریان سازی غیر مستقیم با زبان نافذ سینما اشاره شد، در این بند قصد آن را داریم تا به اعضای هیات مدیره سینما، بهره برداری مطلوب از تبلیغات مستقیم را یادآور شویم. پدیده ای که اتفاقا اگر سینماگران به آن ورود کنند نابسامانی هایی که بعضا ناشی از نبود نگاه زیبایی شناس در این نوع تولیدات تصویری است، به طور قطع و یقین برطرف می شود و بدیهی است بر میزن جذابیت آن افزوده و برای سفارش دهندگان نیز عواید قابل توجهی را در پی خواهد داشت.

البته در اینجا هم باید بر اتخاذ روش های مطلوب، با بهره گیری از مهندسی فرهنگی ـ که در مورد قبل تاکید شد ـ تاکید مجددی شود.

3 ـ می توان به ماجرای تخصیص ندادن بودجه خانه سینما، از این منظر نیز نگریست که این اقدام به طور غیر مستقیم و ناخواسته، زمینه سازی برای تلاش بیشتر اعضای یک صنف است تا با یافتن مفری برای تامین هزینه ها، از برخی قیود که قاعده دریافت و پرداخت بوده و بنابراین بدیهی است که برای پردازندگان احساس طلب در پی آرد، خلاصی یابد و خوشبختانه رویکرد عموم به این هنر نیز به قدری هست که دست اندرکاران را برای رسیدن به وضع مطلوب یاری کنند و مگر نه این است که اگر مخاطب نباشد سینما دچار بحران می شود؟ پس برای یاری گرفتن از سرمایه های اصلی این هنر ـ مردم ـ هر لحظه تعلل پذیرفتنی نیست.

این سه مورد و ده ها مورد دیگر ـ که می توان از اهل فن جویا شد ـ مبتتنی بر قابلیت های خانه سینما به قلم طبع آراسته شد تا برخی موارد این چنینی به هیات مدیره جدید خانه سینما یادآوری شود. به نظر می رسد با ایجاد جریان و تلاش برای بهره برداری صنفی از قابلیت های سینما، خانه سینما تازه در ابتدای راهی قرار گیرد که وظیفه ذات آن ایجاب می کند.