شبكهحملونقلمطمئن،مهمترینزیرساختتوسعه
نمایندگان زابل و زهك و ایرانشهر در مجلس شورای اسلامی معتقدند شبكه حملونقل مطمئن، مهمترین زیرساخت برای توسعه است.
پاییز سال 1361 و در اوج روزهای سخت و تلخ جنگ بود كه یك روز سرنوشت ساز برای كشورمان رقم خورد. اما این روز نه به دست سربازان و نه در جبهه جنگ كه در بنادر جنوبی كشور و به دست قشری زحمتكش و شب بیدار به ثبت رسیدو كم از حماسه نداشت. 26 آذر ماه و در بحبوحه جنگ بود كه حدود یكصد كشتی حمل كالا در بنادر جنوبی كشورمان در انتظار تخلیه بود و بحران ناشی از اتمام ذخیره كالاهای اساسی و تهدید از سوی كشور همسایه و حاضر در جنگ نگرانیهای بسیاری را برای مردم و مسئولان به وجود آورده بود.
امـام خمینی در این روزها در پیامی تاریخی از كامیون داران خواست كه در تخلیه هر چه سریعتر كشتیها كمك كنند.در همین روز است كه تلاش شبانه روزی و بیوقفه آنها بحران را از كشور دور كرد و پانزده سال بعد در سال 1376 این روز به پاس زحمات شبانه روزی رانندگان و به پیشنهاد وزرات راه و ترابری و معرفی جایگاه ارزشمند شبكه وسیع حملونقل، از سوی شورای فرهنگ عمومی كشور روز «حملونقل» نامیده شد.
سوابق تاریخی نشان میدهد كه ایران با داشتن سهمی از مسیر تجاری ابریشم از كشورهای مورد توجه در شبكه حمل و نقل جادهای در منطقه بوده است. راه ابریشم، سرزمین پهناور چین را به آسیای صغیر متصل میکرد و در این بین، برای كشور ما که در این مسیر حمل و نقلی مهم قرار داشت، بسیار سودمند بود.البته سرانجام، مسیر کاروان روِ راه ابریشم، که زمانی مهمترین جاده حمل و نقلی دنیا بود، پس از طی فراز و نشیبهای فراوان، در پی توسعه و گسترش راهها و حمل و نقل دریایی، كم كم اهمیت و اعتبار تجاری خود را از دست داد و به دنبال انقلاب صنعتی در اروپا و استفاده از کشتیهای تجاری، متروک ماند.به اعتقاد كارشناسان ایران برای اتصال غرب به شرق خاورمیانه مناسبترین مسیر به شمار میآمد.همچنین به خاطر مجاورت با آبهای آزاد، برای اتصال این آبها به كشورهای آسیای میانه كوتاهترین مسیر است.
اما این ویژگیهای منحصر به فرد تا چه اندازه توانسته است در توسعه و گسترش شبكه حملونقلی كشور تأثیرگذار باشد.
فرودگاههای فرسوده و شبكه حملونقل صنعت حملونقل علاوه بر تأثیر مستقیمی كه بر توسعه دارد دچار تغییر و تحول میشود و در توسعه تجارتهای برون مرزی نیز در صورت مدیریت صحیح میتواند اقتصاد كشور را دگرگون كند.
"احمد علی كیخا" نماینده مردم زابل و زهك در مجلس شورای اسلامی در گفت گو با هفته نامه مندیل سیستان و بلوچستان با اشاره به این كه صنعت حملونقل یكی از منابع و اساسیترین زیرساختها در توسعه یك جامعه است میگوید: ما منكر پیشرفتها در شبكه حملونقل، افزایش فرودگاهها و راههای روستایی نمیشویم اما به نظر من باز هم عدم دیدگاه توسعهای در این بخش دیده میشود.
عضو كمیسیون كشاورزی مجلس شورای اسلامی معتقد است باید علاوه بر اینكه به راههای روستایی به عنوان مویــرگها توجه شود به چگونگی پراكنش آنها هم اهمیت داه شود.
كیخا با تأكید براین كه به بزرگراهها بیشتر اهمیت داده شده است و در این میان راههای روستایی به توجه بیشتری نیاز دارند میگوید: در حوزه انتــخابیه من در سیستان سهم ما از جاده روستایی 5/3 كیلومتر است و این در حالی است كه بالاترین میزان تصادفات را نیز دارد.
وی در بخش دیگری در سخنانش به راه ریلی اشاره میكند و میگوید: راهآهن كرمان- زاهدان در استان سیستان و بلوچستان و همچنین راهآهن چابهار - ایرانشهر - زاهدان از جمله مهمترین خطوط حمل و نقل در شرق كشور به شمار میروند و امیدواریم با آغاز اجرایی شدن راهآهن چابهار شاهد تسریع این پروژه باشیم.
نماینده زابل و زهك به مشكلات بخش حملونقل هوایی اشاره میكند و میگوید: در ســت است كه در شهرهای بسیاری فرودگاه ساخته شده است اما حقیقت این است كه از عمر بسیاری از فرودگاههای ما بیش از بیست سال است و ما نتوانستهایم آنها را به روز كرده و توسعه دهیم.
كیخا تأكید مــیكند: ما در بخش هوایی در توزیع هواپیما و همچنین توزیع ساعات پرواز عدالت را رعایت نكرده ایم. به طور مثال زابل و سراوان كمترین سهم را در این بخش در استان ما دارند.
به گفته این نماینده مجلس 1340 كیلومتر راه روستایی در شمال استان وجود دارد كه هنوز آسفالت نشده است و به نظر میرسد همین آمار در جنوب استان به علت پراكندگی روستاها بالاتر باشد.
كیخا در خصوص حملونقل دریایی با اشاره به منطقه آزاد چا بهار میگوید: با موقعیت واهمیتی كه چابهار دارد ظرفیت حملونقل در این منطقه متأسفانه هنوز 2 میلیون تناست و قرار است به 6 میلیون تن افزایش یابد و با احتساب این افزایش بازهم با بندر عباس فاصله زیادی دارد.
حملونقل زمینی شبكه حملونقل و توسعه پایدار
کار شناسان فقدان بازدهی اقتصادی كافی، عدم جذب سرمایهگذاری خارجی و همچنین بیتوجهی شركتهای حملونقل داخلی به سرمایهگذاری و بازاریابی، فرسودگی ناوگان، نرخ بالای سود بانكی، ناكارآمدی قوانین حاكم بر روابط شركتها و مؤسسات حمل و نقل و صاحبان كالا را مهمترین چالشهای پیش روی صنعت حمل و نقل باری و جادهای كشور میدانند.
توسعه صنعت حملونقل به خصوص در بخش جادهای و ترانزیت موجب افزایش رقابت اقتصادی، توسعه مناسب و بهینه نیروی كار و افزایش درآمدهای ملی میشود.اهمیت این صنعت در اقتصاد ملی، به حدی است كه بسیاری از صاحبنظران آن را پلی برای رسیدن به توسعه پایدار معرفی میكنند و معتقدند همزمان با توسعه صنعت و تجارت در ایران، نوسازی و بازسازی كامیونهای باری كشور نیز باید موردتوجه قرار گیرد.
"محــمد قیوم دهقــانی" نماینده ایرانـــشهر از راهــهای حوزه انتـــخابیهاش مثــال میآورد و مـــیگوید: راههای زمینی ابتـــداییترین راهــهای حملونقل است و ما در این بخش از راههای خوبی برخوردار نیستیم و این در حالی است كه هر كدام از راهای ریلی - هوایی و جادهای بسته به نقششان به نظر من در توسعه منطقه میتوانند حرف اول را بزنند.
به گفته دهقانی 4 فرودگاه در استان وجود دارند كه 2 فرودگاه فعال و 2فرودگاه نیمه فعال است وفرودگاه ایرانشهر فقط یك پرواز در هفته دارد و اساتید پروازی و متخصصین و پزشكانی كه به استان میآیند با مشكل روبهرو هستند.
این نماینده نبود جایگاه سوختگیری را از مشكلات بزرگ خطوط هوایی در استان میداند كه باعث عدم تمایل و همكاری شركتهای هواپیمایی شده است.
عضو كمیسیون اجتماعی در بخش حملونقل دریایی با تأكید برنقش بیبدیل بندر چابهار از واژه دریای مكران به جای دریای عمان استفاده میكند و میگوید: اگر بندر چابهار جدی گرفته میشد و به توسعه زیرساختهای این منطقه اهمیت میدادیم در این منطقه میتوانستیم یك شبكه دریایی منحصر به فرد داشته باشیم چرا كه این منطقه دریای آزاد را به كشورهای آسیای میانه متصل میكند اما متأسفانه آنقدر نسبت به آن بیتوجه و بیاهمیت بودهایم كه خارجیها در همین چند سال گذشته در بندر گوادر در پاكستان دست به سرمایه گذاریهای كلان زدهاند و من شاهد بودم كه مشكلات گمركی و سیاست گذاریها غلط در بندر چابهار چندین نفر از سرمایهگذاران آنجا را به بندر گوادر كشاند و آنها سرمایه هایشان را برداشتند و در گوادر زمین خریدند.
به گفته دهقانی در سفر دوم ریاست جمهوری 10 در صد معافیت گمركی مصوب شد ولی هنوز اجرایی نشده است.
این نماینده معتقد است چابهار به علت دوری از مركز و نداشتن دسترسی آسان به اندازه بوشهر و بند عباس مورد توجه قرار نگرفته است و امیدوار است با احداث خط ریلی و تسریع در ساخت آن از مشكلات این منطقه كاسته شود و چابهار بتواند سرمایه گذاران بیشتری را جذب كند.
رقابت در بازارهای بینالمللی برای به دست آوردن سهم بیشتر در تجارت جهانی، روز به روز فشردهتر و پیچیدهتر میشود.در این میان، تولید کنندگان و صادرکنندگانی موفق میگردند که با برخورداری از فناوری روز در بخش تولید و بهرهگیری صحیح از مدیریت علمی بازار در بخش توزیع و حمل و نقل، بتوانند قیمت تمام شده و هزینههای تجاری را برای عرضه محصولات استاندارد کاهش دهند.بر این اساس، تجارت جهانی و حمل و نقل در انواع مختلف زمینی، دریایی و هوایی، دو پدیده جدانشدنی هستند.خدمات حمل و نقل کارآمد، شرط لازم برای انجام تجارتی موفق است.در نیم قرن اخیر، روند رشد تجارت جهانی به طور مستمر تداوم یافته و به موازات آن، خدمات حمل و نقل نیز بهبود یافته و نقش بسیار مؤثری در رونق تجارت جهانی ایفا کرده است.
