«ریسپکت ۲» یا بی‌احترامی به جیب ملت؟ / جهت‌دهی بهمن‌موتور به حباب ۳ میلیاردی بازار

در حالی که خودروی ریسپکت در بازارهای جهانی به عنوان یک خودروی «اقتصادی» با برچسب قیمتی زیر ۱۰ هزار دلار شناخته می‌شود، اما مدیریت بهمن‌موتور با یک مهندسی معکوس در قیمت‌گذاری، این خودرو را به کابوس ۳ میلیارد تومانی بازار آزاد تبدیل کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی با احتساب دلار ۱۲۰ هزار تومانی( در اواسط مهرماه)، قیمت این خودرو یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان می شود ؛ درحالیکه در طرح های فروش این شرکت قیمت درب کارخانه آن یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان در مهر و دی ماه امسال قیمت خورده است. 

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، خودروی ریسپکت در اصل Cowin Xuandu در بازار‌های جهانی یک خودروی اقتصادی محسوب می‌شود که قیمت نسخه‌های پایه آن از حدود ۷ تا ۱۰ هزار دلار شروع می‌شود و اگر حتی سقف قیمت جهانی (۱۰ هزار دلار) را با نرخ ارز آزاد (۱۲۰ هزار تومان در مهرماه) هم در نظر بگیریم، ارزش خودرو ۱ میلیارد و ۲۰۰میلیون تومان می‌شود که با اضافه کردن تعرفه واردات قطعات (CKD)، مالیات، عوارض شماره‌گذاری و سود مونتاژکار، قیمت منطقی نباید به عدد ۲ میلیارد تومان برسد درحالی که در بازار آزاد با قیمت ۳ میلیارد تومان خرید و فروش می شود. 

چطور یک خودروی اقتصادی، لوکس شد؟

این نکته حائز اهمیت است که وقتی کارخانه قیمت پایه را به بیش از یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان می‌رساند، عملاً «کف قیمت» در بازار را جابجا می کند  و این اقدام باعث می‌شود که دلالان و بازار آزاد، قیمت را به عنوان نقطه شروع در نظر گرفته و با افزودن حباب ناشی از کمبود عرضه، آن را به ۳ میلیارد تومان برسانند.

امیر میرمنصف ، مدیرعامل بهمن موتور مدیرعامل با تصویب این قیمت‌های پایه بالا، در واقع «گرانی» را رسمیت بخشیده است و وقتی قیمت کارخانه‌ای خودرویی مانند ریسپکت یا فیدلیتی با چنین جهشی ابلاغ می‌شود، پیامی به بازار آزاد مخابره می‌شود که قیمت‌ها دیگر هرگز پایین نخواهند آمد و این همان «کبریت بر خرمن احساسات عمومی» است .

براساس اطلاعیه فروش بهمن خودرو که مربوط به طرح جوانی جمعیت مهرماه امسال است، این شرکت به روش «فروش نقدی با تحویل فوری» اقدام کرده است و یکی از انتقادات به مدیرعامل این است که چرا عرضه خودرو متناسب با تقاضا انجام نمی‌شود؟ ضمن اینکه وقتی عرضه به صورت قطره‌چکانی و در قالب طرح‌های محدود مانند جوانی جمعیت یا خودروهای فرسوده انجام می‌شود، بخش بزرگی از متقاضیان عادی از دسترسی به قیمت کارخانه محروم می‌مانند. 

چرا مصرف‌کننده ایرانی باید چند برابر قیمت جهانی پول بدهد؟

گرچه این بخشنامه مستقیماً به «قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» اشاره دارد و هدف این قانون تسهیل صاحب خودرو شدن برای خانواده‌هاست اما وقتی قیمت مصرف‌کننده در جدول ریالی برای خودروهایی چون فیدیلیتی به عدد ۲۱،۸۲۴،۱۹۰،۰۰۰ ریال می رسد دسترسی خانواده ها برای پرداخت نقدی و فوری این مبلغ مسدود می شود. 

از سویی دیگر ، وقتی قیمت کارخانه‌ای ریسپکت تیپ ۲ به حدود یک میلیارد تومان و ۷۰۰ میلیون تومان (۱۷،۵۸۲،۸۹۰،۰۰۰ ریال) می‌رسد بازار آزاد همیشه فاصله‌ای ۴۰ تا ۶۰ درصدی با کارخانه را حفظ می‌کند و با قیمت‌گذاری ۱.۸ میلیاردی توسط میرمنصف ( مدیرعامل بهمن خودرو) بازار آزاد به طور طبیعی به سمت ۳ میلیارد تومان خیز برمی دارد. 

چرا بهمن‌موتور ترمز گرانی را نمی‌کشد؟

جدول بالا که متعلق به طرح فروش خودرو گروه خودروسازی بهمن موتور در دی ماه امسال است که قیمت ریسپکت تیپ ۲ همان قیمت طرح مهرماه و بدون تغییر است بنابراین وقتی مدیریت شرکت (میرمنصف) با وجود انتقادات، قیمت کارخانه را در سطح ۱.۷ میلیارد تومان نگه می‌دارد، قصد دارد تا به بازار آزاد «جهت‌دهی» کند و دلالان نیز به تبع آن با نگاه به ثبات قیمت بالای کارخانه در دی‌ماه و مهرماه، مطمئن می‌شوند که شرکت قصد ارزان کردن خودرو را ندارد و ین اطمینان باعث می‌شود که آن‌ها با خیال راحت، قیمت را در بازار آزاد به ۳ میلیارد تومان برسانند.

بنابراین قیمت کارخانه به جای اینکه مهارکننده باشد، به «تکیه‌گاه دلالان» برای پرواز قیمت‌ها تبدیل شده است و اگر کارخانه قیمت را به منطق ۱ میلیارد تومانی بازمی‌گرداند، حباب ۳ میلیاردی بازار آزاد فوراً می‌ترکید.

به همین جهت زمانی که در طرح دی‌ماه قیمت ریسپکت ۲ روی عدد ۱ میلیارد و ۷۵۸ میلیون تومان تثبیت بود، این انتظار می‌رفت با گذشت زمان و افزایش تیراژ، این قیمت تعدیل شود ، اما اصرار بر حفظ این قیمت نجومی در طرح‌های بعدی نشان می‌دهد که شرکت بهمن‌موتور نه بر اساس هزینه‌های تمام‌شده، بلکه بر اساس «سقف‌زنی در بازار» عمل می‌کند ؛ در حالی که تمام ارکان کشور بر «مهار تورم» تاکید دارند، اصرار بر قیمت ۱.۷ میلیاردی در درب کارخانه برای خودروی ۷ هزار دلاری که حتی با دلار آزاد هم به این رقم نمی‌رسد، نوعی لجاجت با سیاست‌های اقتصادی کشور است.

به گزارش تابناک، به نظر می رسد مدیریت بهمن‌موتور با حفظ قیمت دی‌ماه در طرح‌های اخیر، ثابت کرد که هدفش نه «تولید برای مردم»، بلکه «مهندسی بازار برای کسب سود حداکثری» است ؛ به طوری که قیمت ۳ میلیاردی در بازار آزاد، میوه درختی است که بذر آن را میرمنصف( مدیرعامل بهمن موتور) با قیمت‌گذاری ۱.۷ میلیاردی در دی‌ماه کاشت و با عرضه محدود در مهرماه آبیاری کرد که این یک «جهت‌دهی آگاهانه» به بازار است تا خودروی اقتصادی را در ردیف خودروهای فوق‌لوکس قرار دهد.