استعدادهای كردستان در رشد تولید و اشتغال

 ابعاد گوناگون مسئله بیكاری و پیامدهای ناگوار آن، از این معضل اقتصادی یك تهدید و زنگ خطر ملی ساخته است. سطح بیكاری در استان‌های مختلف با توجه به شرایط اقلیمی، زیرساخت‌های صنعتی، سطح سرمایه‌گذاری و فاصله با كانون‌های تولید و مصرف متفاوت است. استان كردستان گرچه از استان‌هایی است كه معضل بیكاری در آن بیشتر مشاهده می‌شود و انتظار حل یك شبه این مشكل نیز منطقی نیست. . .

اما برخی زمینه‌ها و استعدادهای بالقوه در این استان این اطمینان را به ما می‌دهد كه در صورت برنامه‌ریزی مناسب و مدیریت اجرایی كارآمد در بلند مدت می‌توان بیكاری را تا سطوح قابل قبول كاهش داد. این را" اقبال محمدی" نماینده مردم شهرستان‌های مریوان و سروآباد و عضو كمیسیون كشاورزی، آب و منابع طبیعی عنوان می‌كند. مشروح مصاحبه اختصاصی هفته‌نامه سوران كردستان را با ایشان می‌خوانید:

* جناب آقای محمدی در ابتدای گفت‌وگو می‌خواهیم دیدگاه كلی شما را در مورد وضعیت اشتغال و بیكاری در سطح استان جویا شویم؟

بیكاری یك معضل اقتصادی با ابعاد و پیامدهای مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و حتی امنیتی است علیرغم همه تلاشهایی كه برای توسعه و رشد اقتصادی در سطح كشور و در سطح استان كردستان انجام گرفته است بیكاری همچنان معضلی است كه گریبانگیر خانواده‌هاست و متأسفانه شاخص بیكاری در سطح استان كردستان از میانگین ملی بیشتر است.

* به نظر شما چه زمینه‌هایی برای توسعه اشتغال در سطح استان كردستان وجود دارد؟

در استان كردستان استعدادهای بالقوه فراوانی برای رشد سرمایه‌گذاری و اشتغال‌آفرینی وجود دارد؛ به طور كلی در بخش‌های صنعت و معدن و كانی‌های غیرفلزی، كشاورزی و صنایع تبدیلی، منابع طبیعی، توریسم و اكوتوریسم، تجارت و بازرگانی خارجی و ترانزیت و حمل و نقل زمینه‌های مختلفی برای سرمایه‌گذاری و افزایش تولید و اشتغال وجود دارد. مهم این است كه دستگاه برنامه‌ریزی و مدیریت اجرایی بتواند چنین استعدادهایی را شكوفا كند.

* چرا تاكنون این استعدادها به افزایش تولید و اشتغال نینجامیده است؟

بخشی اندكی از این استعدادها اكنون شكوفا شده و بخشی از جمعیت فعال استان با استفاده از همین اندك فضاها مشغول به كار شده‌اند؛ به عنوان مثال بهره‌برداری از برخی معادن استان در كنار رشد گردشگری داخلی و افزایش فعالیت بازارچه‌های مرزی را می‌توان به عنوان نمونه ذكر كرد. اما به دلیل عدم توسعه برخی زیرساخت‌ها همچون توسعه شریان‌های ارتباط بزرگراهی و ریلی و عدم حمایت از سرمایه‌گذاری‌های بزرگ صنعتی و نبود برنامه جامع برای توسعه گردشگری بسیاری از استعدادهای اقتصادی استان شكوفا نشده است. در بخش‌های صنعتی به دلیل ضعف سرمایه‌گذاری خصوصی بومی و كاهش سرمایه‌گذاری‌های دولتی به دلیل برخی الزامات قانونی همچون قانون اجرای سیاست‌های كلی اصل 44 علیرغم وجود استعداد و زمینه تولید و اشتغال، سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجهی صورت نگرفته است.

این مسائل در سفر سال گذشته رهبر معظم انقلاب نیز مورد تاكید ایشان قرار گرفت اما فرمایش ایشان درخصوص توسعه تولید و اشتغال و ایجاد زمینه سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه و بهره‌گیری از منابع صنعتی و معدنی و رشد كشاورزی و مصادیقی همچون ایجاد كارخانه‌های سیمان و توسعه صنایع پایین دستی انجام نشده است.

* به نظر شما دولت چگونه می‌تواند سرمایه‌گذاری استان را توسعه دهد در حالی كه سرمایه‌گذاری دولت در فعالیت‌های تولیدی و تصدیگری طبق قانون محدود شده است؟

دولت راهكارهای مختلفی برای توسعه تولید در مناطقی همچون استان كردستان دارد؛ ایجاد مشوق‌های مختلف مالیاتی، بیمه‌ای و گمركی، اعطای تسهیلات ارزان قیمت با نرخ‌های ترجیحی و اعطای تسهیلات از محل منابع صندوق توسعه ملی مهمترین راهكارهای حمایت دولت از سرمایه‌گذاری در مناطق كمتر توسعه یافته است. البته به نظر من توجه به زیرساخت‌های تولید همچون تقویت شریان‌های ارتباط بزرگراهی و ریلی تأثیر غیر قابل انكاری بر توسعه همه‌جانبه فعالیت‌های تولیدی و رشد سرمایه‌گذاری دارد. چرا كه استان كردستان از یك سو در مسیر ارتباط با اقیلم كردستان عراق قرار گرفته و به مدد آرامش این منطقه یكی از بهترین مسیرها برای ارتباط با كشور همسایه عراق است و از سوی دیگر دو قطب مهم صنعتی و اقتصادی كشور یعنی منطقه آذربایجان و منطقه بزرگ خوزستان و مناطق واقع در این مسیر از طریق استان كردستان به هم متصل خواهند شد بنابراین اگر شاهراه‌های ارتباطی بین این دو منطقه به خوبی برقرار شود استان كردستان در مسیر توسعه روزافزون قرار خواهد گرفت.

 شما به صنعت توریسم هم اشاره‌ای داشتید. به نظر شما زمینه‌های توسعه این صنعت در استان كردستان تا چه اندازه مهیاست؟

استان كردستان از دیرباز در سطح كشور به عنوان اقلیمی با طبیعت زیبا شناخته شده و علیرغم تبلیغات اندك و زیرساخت‌های نسبتا ضعیف در بخش گردشگری همه‌ساله پذیرای مهمانان و گردشگران زیادی از سطح كشور و حتی از مهمانان خارجی است بنابراین كافی است اندكی زیرساخت‌های گردشگری از قبیل ایجاد و تأسیس مراكز رفاهی و تفریحی در كنار جاذبه‌های تفریحی استان ایجاد شود و در كنار آن دستگاه‌های مسول به معرفی این جاذبه‌ها در سطح كشور و جهان اقدام كنند. به جد می‌توان گفت در صورت توسعه گردشگری در استان كردستان بسیاری از مشكلات اقتصادی این استان حل و حتی ورود سرمایه‌گذاران غیر بومی به این استان نیز تقویت خواهد شد.

* جناب آقای محمدی! جنابعالی توسعه صنایع بخش کشاورزی را یکی از زمینه‌های رشد اقتصادی استان ذکر کردید. مصادیق این صنایع کدامند؟

امروزه در دنیا بخش کشاورزی نیز با صنعت گره خورده است. محصولات کشاورزی از میوه و سبزی گرفته تا گوشت و شیر پس از تولید در چرخه‌های صنعتی به محصولات دیگری تبدیل می‌شوند که علاوه بر اینکه ارزش افزوده آنها افزایش می‌یابد بلکه از نظر جابجایی و توزیع نیز برای عرضه آماده‌تر می‌شوند. به عنوان مثال وجود صنایع لبنی در استان دو تأثیر بزرگ خواهد داشت از طرفی وجود این صنایع باعث اشتغال و افزایش تولید در استان می‌شود و از سوی دیگر این اطمینان را به دامداران می‌دهد که تولید شیر آنان توسط یک تولید‌کننده محصولات لبنی خریداری خواهد شد.

در زمینه گوشت و فرآورده‌های پروتئینی، کشتارگاه‌های صنعتی، صنعت دباغی و فرآوری پوست و چرم و همچنین صنایع بسته‌بندی نیز وضعیت همین گونه است به نحوی که ورود صنعت تبدیلی به هر زیر بخش باعث ثبات در تولیدات آن می‌شود.

* آیا مقیاس‌های تولید کشاورزی در استان آمادگی ورود صنایع تبدیلی را دارد؟

درخصوص مقیاس دو نکته وجود دارد؛ اول اینکه قرار نیست همه محصولات ورودی به یک صنعت صرفاً از استان كردستان تأمین شود و خریداری محصولات استان‌های همجوار نیز می‌تواند به تأمین مواد اولیه صنعت کمک کند. ثانیاً ورود صنعت تبدیلی به استان و ایجاد اطمینان در خرید محصولات کشاورزی باعث افزایش تولید آن می‌شود.

* شما صنایع کانی غیرفلزی را هم از جمله زمینه‌های صنعتی شدن استان خواندید. منظور از این صنایع چیست؟

معادن غیرفلز همچون سنگ، سیمان، ماسه، گچ و آهک و امثال آن را کانی غیرفلزی می‌گویند که در استان كردستان کم و بیش وجود دارند و با توجه به مصرف محصولات این نوع صنایع در کل کشور زمینه مناسبی برای گسترش آنها در استان وجود دارد.

گسترش این صنایع علاوه بر افزایش تولید و اشتغالزایی هزینه ساختمان‌سازی و عملیات عمرانی در استان را کاهش می‌دهد زیرا محصولات صنایع کانی غیرفلزی به دلیل سنگین بودنه هزینه حمل و نقل زیادی دارند و تولید آنها در داخل استان باعث کاهش بهای تمام شده آنها می‌شود.