همدان منطقه ویژه علمی و فرهنگی غرب کشور
"سیدکاظم حجازی"، نماینده مردم همدان در گفتوگو با روزنامه همدان پیام با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی همدان، درباره توسعه دانشگاهی، ظرفیتهای گردشگری و صنایع دستی این استان سخن گفته است که میخوانید.
*استان همدان با وجود دانشگاههای بسیاری که دارد، از جمله دانشگاه بوعلی همدان، یکی از مراکز اصلی تولید علم در کشور و تربیت نیروهای متخصص است. این استان سالانه حدود 80 هزار دانشجو میگیرد که آمار بسیار ویژهای است. به عنوان سؤال اول لطفاً درباره جایگاه علمی استان و پتانسیلهای آموزشی آن بگویید.
قبل از اینکه به این سؤال پاسخ بدهم، اجازه دهید درباره تاریخ همدان به اختصار سخن بگویم. شهرنشینی در همدان بیش از سه هزار سال سابقه دارد و جزء نادر شهرهایی است که محیط شهری آن در خلال این قرون متمادی پابرجا مانده است. این امر زمینهساز ایجاد فرهنگی کهن و عمیق در این استان شده است. به عبارتی دیگر سنت حاکم بر زندگی مردم ریشه در قرون گذشتهای دارد که نسل به نسل پالایش پیدا کرده و امروز به یک بالندگی متمایزی رسیده و زمینهساز ایجاد یک جایگاه برتر فرهنگی در میان مجموعه شهرهای کشور شده است. در کنار این سابقه فرهنگی، موقعیت علمی همدان هم بسیار قابل توجه است. از این بابت که وجود شخصیتهای بزرگی چون بوعلی سینا در این منطقه اقتضائاتی را به وجود آورده که افراد مستعد برای کسب مدارج علمی همت قابل توجهی را به کار گیرند. وقتی شخصیتهای علمی- فرهنگی همدان را مطالعه کنید، به حجم بالایی از اندیشمندان و صاحبنظران میرسیدکه زادگاهشان این منطقه بوده است. امروزه هم حضور گسترده دانشجویان همدانی نظر بسیاری را به خود جلب کرده است. اما در خود استان هم به دلیل همین سابقه بر احداث مراکز آموزش عالی تأکید ویژه شده است. در سالهای قبل از انقلاب برای ارتقای این توانایی حرکتهای ارزشمندی صورت نگرفته بود، اما با پیروزی انقلاب اسلامی، با پیگیری مسئولان این امر جدیت ویژهای یافت و با گسترش دانشگاه بوعلی و توسعه آن و همچنین دیگر دانشگاههای دولتی و غیردولتی اکنون استان نزدیک به 80 هزار دانشجو پذیرش میکند.
*جذب هشتاد هزار دانشجو نیازمند فراهمسازی امکانات مناسب رفاهی و آموزشی برای آنهاست. شما این امکانات را تا چه میزان مطلوب میدانید؟
این امکانات به دو بخش تقسیم میشود؛ بخشی از آن امکانات زیرساختی است مانند امکانات رفاهی و رفتوآمد دانشجویان به استان. ما امروز در بحث آزادراهها گامهای خوبی برداشتهایم، بهخصوص ظرف چند سال گذشته با سرعت آزادراهها را پیگیری کردهایم تا افراد از همه جای کشور بتوانند به همدان مسافرت کنند. در بحث فرودگاه هم امکانات بسیار ویژهای فراهم شده که روند آن با آغاز کار دولت نهم شتاب بسیاری یافته است. در موضوع حوزههای دانشگاهی نیز در سه سال اخیر گسترش چشمگیری را داشتهایم. اینها مواردی مربوط به زیرساختها بود که به طور جدی پیگیری شده و به نقطه قابل قبولی رسیده است. اما در کنار این موضوع مبحث نرمافزاری هم مطرح است، مانند مراکز پژوهشی، آزمایشگاهی و امکانات متناسب با تکنولوژی روز که در این زمینه به نظر میرسد باید توجه جدیتری صورت بگیرد و امکانات موجود در حد انتظار و مطلوب نیست. در این مورد وزرای علوم و بهداشت و درمان باید توجه بیشتری به استان داشته باشند تا استان با داشتن تیمهای علمی موجه این علوم را در اختیار دانشجویان قرار دهد.
* آیا احداث استادیوم علمی نیز با همین رویکرد صورت میگیرد و سعی در جبران کمبودهای این بخش دارد؟
بله، این طرح براساس موافقت رئیسجمهور در سال گذشته در ردیف بودجه سال 89 در آمد و مطالعه آن آغاز شد و به زودی جدول اجرایی آن هم مشخص میشود. این استادیوم علمی به عنوان مجموعهای بینالمللی فضایی را در مرکز استان ایجاد میکند تا نشستهای علمی و همایشهای بینالمللی در این پردیس عملی انجام شود. این مجموعه امکانات متعددی را برای اساتید، صاحبنظران و دانشجویان مهیا خواهد کرد.
* استان همدان یکی از استانهایی است که از بالاترین نرخ بیکاری به نسبت بسیاری از استانها برخوردار است و خشکسالیهای اخیر و خسارت به کشاورزان بر میزان بیکاری در استان افزوده است. اکنون یکی از اولویتهای نمایندگان استان، ایجاد اشتغال برای حوزههای انتخابی است تا مهمترین مطالبه مردم بیپاسخ نماند. در این بین تصور نمیکنید توجه به مسائل فرهنگی و آموزشی تا حدودی نادیده گرفته شود؟
قطعاً اگر مدیران استان تدبیر کار را براساس یک تعریف استاندارد پیش ببرند، هر قسم از مسائل استان قطعهای از پازل خواهد بود که اگر به خوبی شکل بگیرند و در کنار هم بیایند، سیمای استان سیمای برازنده مردم منطقه خواهد بود. به این معنا که براساس تدبیر مدیران منابع پروژههای زیرساختی، هزینههای اجتماعی، فرهنگی، هنری، ورزشی و غیره باید از ابتدا مشخص و برنامهریزی شود و براساس یک تعریف و هماهنگی این اولویتها صورت بگیرد. نمایندگان هم باید از جایگاه نظارتیشان عمل کنند و اگر انحراف کلی را در مسیر مشاهده کردند، در همان مراحل اول متذکر شوند.
* یکی از ویژگیهای مهم پروژههای فرهنگی، نتیجه بخشی آن در درازمدت است. این امر هم از موضوعاتی است که زمینهساز بیتوجهی به مسائل فرهنگی میشود. راه برون رفت از این مشکل را در همدان چه دیدهاید؟
طبیعی است وقتی شئون اجتماعی یک جامعه از نقطه بالایی برخوردار باشد، انتظارات هم متناسب با آن تعریف میشود. با توجه به آن چه درباره گذشته همدان عرض کردم، میطلبد برای کسانی که نظارهگر این گذشته و پیشینه قابل تقدیر بودهاند و خواهان ادامه آن هستند، پشتیبانی قویتری صورت بگیرد. این پشتیبانی به موضوعات مختلفی برمیگردد. یکی از مهمترین این موارد توجه به کار ارزشمند فرهنگی است؛ زیرا کار فرهنگی همان طور که اشاره کردید، کار زودبازدهای نیست و آنها که در جایگاه حمایت و پشتیبانی این بدنه هستند باید توجه کنند که کار فرهنگی یک پروژه فیزیکی محسوس نیست که در صورت حمایت، بتوانند نتیجه آن را همین امروز رؤیت کنند. دوراندیشی در حمایت از کار فرهنگی منطقه یک ضرورت است و اگر با این نگاه از آن حمایت شود، حتماً وزینتر از آن چه همدان امروز توانسته نشان دهد، جلوه خواهد کرد. این نکته را هم باید یادآور شوم که همدان به دلیل وجود علمای بزرگ و طراز اول از قبل از انقلاب در زمینه مذهبی نیز جایگاه ویژهای دارد. یکی از این شخصیتها ملا علی همدانی است که در زمینه مرجعیت در قبل از انقلاب جایگاهی داشت که محل رجوع افراد صاحبنظر بود. آیتالله مدنی اولین نماینده خبرگان رهبری در همدان و اولین امام جمعه همدان هم بودند. اینها مصداقهایی است از دارالمؤمنین بودن همدان. در دوران دفاع مقدس هم آیتالله خامنهای که آن زمان رئیسجمهور کشور بودند، با حضور در جمع لشکر 100 هزار نفری آماده اعزام به جبهه، همدان را دارالمجاهدین خواندند. این ظرفیتها زمینهساز نگاه مذهبی پررنگی در استان است، به طوری که وجود حوزههای علمیه متعدد در استان و حضور طلبههای بسیاری که از جمله چهرههای علمی قابل توجه حوزه علمیه قم هستند، گواه این موضوع است. در زمینه دانشگاهی هم رئیس هر سه دانشگاه بزرگ ما سه پرفسور هستند؛ پرفسور زلفیگل، کیپور و خرائی که به ترتیب ریاست دانشگاههای بوعلی، صنعتی همدان و پیام نور را برعهده دارند. وجود چهرههای علمی در رأس امور فرهنگی و عملی موجب درخشندگی قابل توجهی در استان بهویژه در چند سال اخیر شده است. این چهرهها به دلیل آشنایی با کیفیت کارهای فرهنگی نگاه بلند مدتی دارند و حضور آنها ارتقای فرهنگی استان را تضمین میکند.
* یکی دیگر از امتیازات همدان که علاقهمندی گردشگران را برای حضور در این استان فراهم میکند، صنایع دستی این استان است. صنایعی که با مدرن شدن زندگی جدید به شدت در معرض خطر نابودی قرار گرفتهاند. وضعیت صنایع دستی استان را چگونه ارزیابی میکنید؟
بخشی از آن چه مورد توجه گردشگران است، صنایع دستی همدان است. این صنایع دستی ویژگیهای خاصی دارد، بهویژه در لالهجین که کمتر به آن پرداخته شده است و سرمایهگذاری متناسبی در مورد آن صورت نگرفته است. اخیراً دانشگاه علمی- کاربردی در این شهر احداث شده و در کنار آن باید سرمایهگذاریهایی صورت بگیرد که هنرمندان آنجا، بهای کارهای هنریشان را در سفره زندگیشان ببینند. ما در زمینه چرم همدان هم سابقه قابل توجهی داریم که اگر به سرمایهگذار خصوصی معرفی شود، در صادرات نقش مثبتی خواهد داشت. به هر حال ما کارهایی صورت دادهایم و در حال پیگیری این امر هستیم.
* اقداماتی که صورت گرفته را چقدر مثبت ارزیابی میکنید و این فعالیتها تا چه میزان تضمینکننده دوام صنایع دستی همدان خواهد بود؟
همان طور که گفتم، کارها و فعالیتهای متفرقهای از سوی دستگاههای ذیربط صورت گرفته، اما زمانی این کارها نمره قبولی میگیرد که منتج به نتیجه مطلوب شود، یعنی مردم ببینند که نشستها برای دعوت سرمایهگذاران به منظور پیشرفت استان و صنایع دستی آن صورت گرفته، چقدر خروجی دارد و چه میزان سرمایه برای انجام آن تجمیع شده است. مجمع نمایندگان در زمینه اشتغال و جذب سرمایهگذار بسیار فعال است و ما پیگیر این مسئله خواهیم بود تا همدان هر چه بیشتر به گذشته قابل افتخارش نزدیک و نزدیکتر شود.
