جدال نسل دومی‌ های سعودی بر سر قدرت در عربستان

سرویس بین الملل ـ این روزها، عربستان سعودی به دلیل بیماری مرد اول و دوم این کشور و مشخص نبودن گزینه سومی که احتمالا قدرت را به دست خواهد گرفت، مراحل سختی را می گذراند و حاکمان جوان سعودی به دنبال فرصت هستند، زیرا بر این باورند که زمان حضور گسترده آنها برای اداره کشور فرا رسیده است.

به گزارش «تابناک»، روزنامه «القدس العربی» چاپ لندن، با طرح موضوع بالا نوشت: مقامات عربستان سعودی در شفاف سازی بی سابقه‌ای، خبر مسافرت «عبدالله بن عبدالعزیز» شاه عربستان به آمریکا برای معالجه دیسک کمر و لخته شدن خون، در یکی از مراکز درمانی تخصصی این کشور را اعلام داشته اند.

ولی از آنجایی که هنوز جانشین وی معرفی نشده و امیران بلندپایه عربستان و فرزندان «عبدالعزیز بن سعود» درباره جانشینی «امیر نایف»، وزیر کشور و معاون دوم رئیس مجلس به توافق نرسیده اند، شاه عربستان از «سلطان بن عبدالعزیز» برادرش که هم ولیعهد و هم معاون اول وی و وزیر دفاع کشور است، خواست با سرعت به کشور بازگردد و با یک حکم شاهی، اداره امور کشور را در غیاب وی خود بر عهده گیرد.

بنا بر این گزارش، شاه عربستان 87 سال عمر دارد و «امیر سلطان»، ولیعهد چهار سال از وی کوچکتر است و دو سال گذشته را برای انجام عمل جراحی توموری بین «نیویورک» و بندر «اغادیر» مراکش در رفت و آمد بود.

در همین حال، پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبری «العالم» نیز نوشت: ناظران بر این باورند، امیر «سلمان بن عبدالعزیز»، امیر ریاض و مسئول امور خانوادگی وی که «امیر سلطان» را در دوره علاجش همراهی می کرد، از جمله افرادی است که به شدت چشم به قدرت دوخته است.
به این ترتیب، امیر سلمان از ناحیه کمر عمل جراحی و دو ماه پیش خبر آن اعلام شد و هم اکنون حال وی خوب است.
به نظر می رسد، در روزهای اخیر، رقابت در محافل امرا و حاکمان شدت یافته است، به گونه‌ای که هر جناحی موقعیت خود را تثبیت می کند و در صدد رسیدن به پست های بالایی است که شاید خالی بماند!

این گزارش می افزاید، شاه عربستان نیز به محض وخامت اوضاع خود و بستری شدن به دستور پزشکان، امیر «متعب»، پسر بزرگ خود را به عنوان رئیس گارد ملی و وزیر دولت در مجلس تعیین و دوره مأموریت «عادل الجبیر»، یکی از سفرای خود را چهار سال دیگر تمدید و شیخ «عبدالعزیز آل الشیخ» را چهار سال دیگر به عنوان مفتی کل عربستان تعیین کرد.

روزنامه های سعودی نزدیک به امیر «سلمان بن عبدالعزیز» در پیام‌های خوشامدگویی به وی که ولیعهد را همراهی می کرد، وی را پس از شاه عربستان و ولیعهد، مرد سوم کشور توصیف کردند؛ یعنی پیش از امیر «نایف»، معاون دوم کابینه که برخی کارشناسان عربستان آن را بیانگر رقابت امیر «سلمان» برای به دست آوردن ولیعهدی دانستند.

یکی از این کارشناسان گفت: امیر «سلمان»، آرزوهای بزرگی در سر دارد و به پست ولیعهدی می اندیشد و اگر به هدف خود نرسد، ترجیح می دهد به وزارت دفاع ـ که بر عهده امیر «سلطان» است ـ بیندیشد.
هم اکنون این وزارتخانه را «خالد بن سلطان»، معاون وزیر دفاع و فرزند ولیعهد اداره می کند و بر این باور است، وی برای این سمت شایسته تر است.

با تعیین امیر «متعب بن عبدالله» به عنوان رئیس گارد ملی و جانشین پدر در این نهاد مهم، نخستین گام های عملیات انتقال قدرت به نسل دوم برداشته شده و بعید نیست امیر محمد بن نایف در صورت دست یافتن بر ولیعهدی جانشین پدرش در وزارت کشور شود.

امیر «نایف» به دلیل مسئولیت هایش، معاون دوم شاه کنونی عربستان است و بارها در غیاب ناشی از بیماری شاه یا دلایل دیگر و مسافرت به خارج از کشور، ریاست نشست های مجلس را به عهده داشته است و به تازگی درباره مسائل اقتصادی، سیاسی و نظارت بر امور حجاج سخن می گوید و مأموریت های امنیتی به عنوان وزیر کشور متوقف نشده است.

وزارت امور خارجه نیز از دیگر پست های مهمی است که هنوز وضعیت آن قطعی نشده و زمزمه‌هایی به گوش می‌رسد که بیانگر این است که امیر «سعود الفیصل» به دلیل عمل‌های جراحی متعدد در ناحیه کمر ـ که نتایج چندان خوبی نداشته ـ در صدد بازنشسته شدن است و این باور هست که در صورت بازنشستگی وی، «ترکی الفیصل» یکی از برادران وی و رئیس اسبق اطلاعات و سفیر سابق در واشنگتن یا امیر «خالد الفیصل»، امیر منطقه مکه جانشین وی در این پست باشد.

در این میان، هنوز مشخص نیست، امیر «سلطان بن عبدالعزیز» که دو ماه گذشته برای استراحت در قصر خود در «اغادیر» مانده از نظر جسمی بتواند در غیاب برادر خود شاه عربستان که برای انجام معاینات پزشکی در خارج از کشور است، کشور را اداره کند!

بیماری مرد اول و دوم عربستان در شرایط بسیار دشواری روی داده، به گونه ای که منطقه در آستانه چالش‌های مهمی است؛ تهدیدهای آمریکا علیه ایران برای از بین بردن تأسیسات هسته‌ای این کشور و احتمال وقوع حمله دوباره رژیم اسرائیل به لبنان که عربستان نقش مهمی در امور داخلی آن دارد و این کشور نیز با توجه به نزدیکی صدور حکم اولیه دادگاه بین المللی ویژه ترور «رفیق حریری»، رئیس جمهوری فقید لبنان در بحران و تنش است.

این گزارش می افزاید، عربستان سعودی در آستانه رویدادهای غافلگیر کننده و اعمال تغییرات گسترده‌ای در پست های کلیدی است که رقابت جناح های اصلی خاندان حاکم را به دنبال دارد و به رغم تلاش های نامحسوسی که برای پنهان داشتن آنها می شود، در حال آشکار شدن است.

گفتنی است، نسل دومی‌ها در عربستان، در حالی خود را برای گرفتن قدرت آماده می‌کنند که فرزندان موسس عربستان جدید، «عبدالعزیز بن سعود»، همه بالای شصت سال عمر دارند و این کهولت سن و بیماری‌های متعدد آنان، باعث شده است تا چشم‌ها به تحولات قدرت در این کشور دوخته شود؛ تحولاتی که می‌تواند منطقه خاورمیانه را تحت تأثیر خود قرار دهد و جایگاه عربستان را در منطقه بازتعریف کند.