بایدها و نبایدهای هدفمندی یارانه‌ها

این بخشی از سخنان محمدعلی بزرگواری نماینده مردم کهگیلویه و بهمئی در گفت و گو با پیام امروز است که تأکید می‌کند در این باره باید به دولت کمک شود.

 آقای بزرگواری، استان شما از جمله استان‌هایی است که طرح هدفمند کردن یارانه‌ها در آن در حال اجرا ست. روند آن را چطور ارزیابی می‌کنید؟

به نظرم اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در چگونگی اجرای قانون‌ هدفمند‌كردن یارانه‌ها ضعیف است، بنابراین قبل از شروع باید حداقل 6 ماه روی آن كار می‌كردیم تا مردم از همه جوانب آن آگاه می‌شدند.

 اگر قانون هدفمند‌كردن یارانه‌ها اجرا شود، تقریباً كل قیمت‌ها آزاد‌سازی می‌شود، یعنی یارانه‌های بخش كشاورزی و انرژی و سایر یارانه‌ها به غیر از چند مورد مانند یارانه داروها و چند نهاده كشاورزی را كه استثنا كرده‌ایم.

 طبق نظر مجلس، قرار است این قانون در طول 5 سال اجرا شود. نظر دولت این است كه هر اندازه در شروع، قدم‌ها را محكم‌تر برداریم در سال‌های بعد با مشكلات كمتری مواجه خواهیم شد. در حالی كه بر این اعتقادم كه باید قدم اول را خیلی آهسته برداشت، چرا كه زیرساخت‌های بسیاری از بخش‌های ما ضعیف است از جمله بخش كشاورزی. اینكه یك باره بر كشاورز خصوصاً كشاورز سنتی این فشار را ایجاد كنیم، مطمئناً او دست از كار كشاورزی خواهد كشید.

خصوصیت كشاورزی سنتی این است كه زمین‌ها كوچك بوده و تولید انبوه نیست و درآمدها هم در حد معیشتی است. بنابراین اگر به آنها فشار بیشتر وارد شود، دست از كار می‌كشند و مطمئناً در این راستا تولید ناخالص ملی و اشتغال پایین می‌آید.

به هر حال اجرای قانون هدفمند‌كردن یارانه‌ها در 6 استان به صورت آزمایشی توسط دولت، كار خوب و مفیدی است، اما به لحاظ تمامی جوانب قضیه باید این كار را شروع كنیم كه اگر بخواهیم اولویت‌بندی كنیم اول توجه به زیرساخت‌های بخش‌های اقتصادی از جمله در بخش كشاورزی و صنعتی لازم است.

 در کل بحث اجرای هدفمند‌كردن یارانه‌ها به افزایش بهره‌وری كمك می‌كند و موجب می‌شود كه مردم به صرفه‌جویی روی آورند و این یك اصل مهم است، اما در وهله‌ اول توجه به زیرساخت‌ها و فرهنگ‌سازی را لازم داریم.

این مسئله نیز باید مدنظر باشد كه احتمالاً مبلغی به حساب مردم وارد می‌شود، اما مردم فردا را نمی‌بینند، مطمئناً احساس می‌كنند كه این مبلغ برایشان درآمد است.

 پرداخت قبل از افزایش قیمت‌ها تا حدودی مشكل‌ساز خواهد شد و بهتر بود اول یك فیش دوماهه مثلاً در خصوص برق به دست مردم می‌رسیدتا آنها ببینند قبلا اگر مثلاً 5 هزار تومان پرداخت می‌كردند، حال باید فرضاً 30 هزار تومان بپردازند، بنابراین این درآمد برای هزینه‌ها توزیع می‌شود اما اگر قبل از آن پرداخت شود، هم در داخل جامعه تا حدودی گرانی ایجاد می‌شود و هم مردم در روزهای اول دخل و خرج خود را خوب ملاحظه نخواهند كرد.

به نظر من باید بر جامعه هدفمان كه مهم‌تر از سایر بحث‌هاست، كار شود. دراین خصوص باید فرهنگ‌سازی بیشتری صورت گیرد. احتمالاً خیلی از مردم در بحث هدفمند‌كردن یارانه‌ها سردرگم بوده و نمی‌دانند این مسئله چیست و چه هدفی را دنبال می‌كند.

 ارزیابی مردم منطقه شما از این طرح چگونه است؟

 مردم از این‌كه نمی‌دانند چه كاری باید انجام دهند، نگرانند و این نگرانی آنها هم برای ما مهم است. مطمئناً هم از نظر روانی بر مردم تأثیر دارد و هم از لحاظ افزایش قیمت‌ها.

 متأسفانه اطلاعات مردم در این باره بسیار ضعیف است. بنابراین قبل از شروع باید حداقل 6 ماه روی آن كار می‌كردیم تا مردم از همه جوانب آن آگاه می‌شدند. حتی در رده‌های بالا بسیاری از مسئولان ما هم نمی‌دانند چه كاری باید انجام دهند، چه برسد به مردم عادی كه واقعاً از این قضیه بی‌خبر هستند. و لازم است که در این زمینه به دولت در این زمینه كمك شود.

 آقای بزرگواری با توجه پتانسیل‌های استان، وضعیت صادرات غیر نفتی چگونه است؟

 95 درصد از صادرات غیر نفتی مستقیم این استان در سال گذشته را بخش صنعت و معدن به خوداختصاص داد. ارزش دلاری صادرات محصولات صنعتی و معدنی این استان در سال گذشته نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن افزون بر 186 درصد رشد داشته است.

ارزش دلاری صادرات محصولات صنعتی و معدنی این استان در سال 1387، چهار میلیون و 420 هزار و 110 دلار بود که این میزان با همت واحدهای دارای توان رقابتی در سال 1388به 12 میلیون و 640 هزار و 986 دلار رسیده است. این محصولات را شامل انواع نوشابه و آبمیوه، پودر و عصاره شیرین بیان، انواع موکت و سیمان خاکستری بیان کرد و افزود: این محصولات به بازارهای صادراتی استان شامل کشورهای آلمان، فرانسه، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و کشورهای تازه استقلال یافته حوزه دریای خزر ارسال می‌شود.

همچنین نزدیکی استان به بنادر جنوبی کشور و وجود پتانسیلهای صنعتی و معدنی بالقوه موقعیت استان را برای تولید و صادرات محصولات صنعتی و معدنی بسیار مطلوب کرده است. همانطور که می‌دانید توسعه صادرات سبب رشد جامعه، کاهش بیکاری، افزایش رفاه اجتماعی، توسعه مهارت‌های انسانی، پیشرفت تکنولوژی و ارتقای فرهنگی جامعه می‌شود.

البته تشکیل تعاونی در افزایش صادرات استان نقش مهمی دارد و باید آمادگی‌ لازم برای تشکیل تعاونی‌های بسته‌بندی صادرات در استان به وجودآید و در این زمینه از هیچ تلاشی فروگذاری نشود. تعاونی‌ها با بهره‌گیری از آخرین شیوه‌های بسته‌بندی می‌توانند سهم این محصولات را در سبد صادرات غیرنفتی افزایش دهند. استان کهگیلویه و بویر احمد تولید سالانه حدود 70 هزار تن سیب درختی و 66 هزار تن گندم مازاد بر مصرف بازار دارد وبا وجودی‌که این استان یک درصد وسعت کشور را
داراست اما صادرات استان سه هزارم صادرات کشور است.

 دولت چه اقداماتی برای رشد صادرات داشته است؟

 اقدامات چند سال اخیر دولت در زمینه افزایش میزان صادرات در این استان چشمگیر بوده است. راه‌اندازی گمرگ، تأسیس بانک توسعه صادرات، برپایی نمایشگاه‌های مختلف و انجام برخی امور در زمینه ضمانت صادرات توسط اتاق بازرگانی و صنایع و معادن کهگیلویه و بویراحمد از جمله اقدامات مهم دولت برای فراهم کردن زیرساخت‌های افزایش صادرات در این استان بشمار می‌رود.

البته تنها انجام این امور کافی نیست و باید نهادیه کردن فرهنگ تولید و افزایش ثروت و پس‌انداز نیز انجام گیرد. متأسفانه هنوز صادرات در بین تولیدکنندگان محصولات مختلف در این استان به طور مطلوب جا نیفتاده و هنوز تولیدکنندگان این استان نگاه صادراتی ندارند و این خودباوری در آنان ایجاد نشده است که محصولات تولیدی آنان می‌توانند در بازارهای مختلف دنیا با سوددهی بهتر عرضه شوند.

 به عقیده جنابعالی، برای این فرهنگ‌سازی چه باید کرد؟

لازم است که مسئولان اجرایی و به‌ویژه متولیان امور صادرات کهگیلویه و بویراحمد نحوه تجارتی با جهان را به تولیدکنندگان محصولات مختلف این استان آموزش دهند و برای آنان غرفه‌های مختلف بازاریابی در برخی از کشورها دایر کنند. البته تلاش چشمگیر استانداری کهگیلویه و بویراحمد برای تقویت بخش خصوصی قابل تحسین است و احیای ستاد تشویق سرمایه‌گذاری در این استان نیز اولین اقدام در راستای تحقق این امر مهم بوده است. بخش صادرات کهگیلویه و بویراحمد در صورت حمایت شدن از سوی دستگاه‌های اجرایی و متولیان امر قابل مطرح شدن در کشور است.

البته آموزش نقش مهمی در توسعه صادارات در بخش خارجی دارد و برای توسعه و پیشرفت استان باید محصولات تولیدی خود را علاوه بر اینکه در سطح ملی معرفی کنیم دنبال بازارهای خارجی در این زمینه باشیم.

 یکی از مشکلات استان شما خشکسالی است. در این زمینه چه باید کرد؟

با توجه به تعدد بخش‌ها‌، امكانات این شهرستان جوابگوی مقابله با پدیده خشكسالی نیست و باید دغدغه مردم با اتخاذ تدابیر فوری و راهگشا رفع شود. خشكسالی پیاپی در چند سال اخیر سبب كمبود شدید آب در سفره‌های زیرزمینی شده است كه اثرات نامطلوبی را بر چاه‌های آب شرب، كشاورزی شهرستان و چشمه‌ها داشته است. بارندگی‌های پایان سال گذشته به علت سیل‌آسا بودن كمكی به تقویت آب سفره‌های زیرزمینی نكرد و همین علت موجب بروز مشكلاتی به ویژه جهت تهیه آب شرب و آب كشاورزی و باغ‌ها شده است.

به عقیده من مدیران دستگاه‌های اجرایی و اعضای ستاد حوادث باید‌، با اجرای برنامه‌های كوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلند‌مدت به یاری مردم شتافته تا در فصل تابستان دچار زیان نشوند و از آنجا كه خشكسالی بر فضای سبز نیز تأثیرات نامطلوبی دارد.

‌این پدیده سبب از بین رفتن فضای سبز در این شهرستان شده است. تنها راه مقابله با پدیده خشكسالی تعامل و همفكری دستگاه‌های اجرایی و اطلاع‌رسانی به مردم است زیرا با همكاری خود مردم اجرای برنامه‌های مختلف تسریع خواهد یافت، همچنین نتیجه فعالیت‌ها اثرگذاری بیشتری دارد.

البته ستاد بحران نیز تقاضای مبلغ 400 ‌میلیون اعتبار برای آب‌رسانی و اجاره تانكر سیار کرده است و علاوه بر تانكرهای موجود سیار آب‌رسانی به روستائیان، 10 دستگاه تانكر را برای تهیه آب شرب در تمام بخش‌ها اجاره كردیم تا مشكلی برای آب‌رسانی به مردم در تابستان وجود نداشته باشد.

مردم كهگیلویه اطمینان داشته باشند با تعیین سیاست‌های مقابله با خشكسالی و تهیه برنامه‌های كارشناسی شده، تمام مشكلات مردم مورد توجه قرار گرفته و دغدغه‌های آنها رفع می‌شود.

 چرا با وجود صنایع، استان در این زمینه پیشرفت مناسبی نداشته است؟

به نظر من مشکل عمده استان کهگیلویه و بویر احمد در بخش صنعت نبودن صنایع مادر است که رونق آن هم منوط به انجام زیرساخت‌ها است.

برای رونق اقتصادی، ایجاد فرصت‌های شغلی و کاهش نرخ بیکاری در استان چاره‌ای جز توسعه صنعتی وجود ندارد و این مسئله برای استان اجتناب ناپذیر است.

متأسفانه برنامه‌های صنعت استان تاکنون به گونه‌ای پیش رفته است که از صنایع مادر غفلت شده و توسعه آنها مدنظر قرار نگرفته است، در حالی‌که لازم است دولت به ساخت زیربنا و صنایع مادر مانند نساجی، آهن و فولاد و صنایع شیمیایی اقدام کند.

وقتی صنایع مادر قوی در استان وجود داشته باشد طرح بنگاه‌های زودبازده نیز به رشد صنعتی استان کمک شایانی می‌کند.

با توجه به پتانسیل‌ها و توانمندی‌های استان، منابع خدادادی سرشاری از قبیل خاک، و نیروی انسانی وجود دارد که متأسفانه این ظرفیت‌ها بلا استفاده مانده و یا به صورت بهینه از آن استفاده نشده است.

سالانه میلیون‌ها متر مکعب از آبهای جاری این استان به هدر می‌رود، منابع خاک و زمینه‌ای مستعد این استان بلا استفاده مانده اما جوانان این مرز و بوم در بیکاری و فقر و نداری به سر می‌برند و همانطور که خودتان هم اشاره کردید در این استان ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های بسیار خوبی به ویژه در بخش‌های كشاورزی، دامداری، گردشگری و صنعت و معدن به‌ویژه نفت و گاز وجود دارد كه باید از این ظرفیت‌ها به نحو مطلوب و بهینه جهت ایجاد طرح‌های بزرگ و اشتغالزا استفاده كرد.

 پروژه آبیاری غرب دهدشت به کجا رسید؟

متأسفانه این مصوبه به دلیل کمبود اعتبار و ضعف مدیران هنوز اجرایی نشده است. همین طور پتروشیمی دهدشت یکی از مصوبات سفر دوم دولت بود که کارهای اساسی این پتروشیمی از جمله تشکیل هیأت مدیره، پذیره نویسی، مسائل زیست محیطی و کاربری آن آماده شده است.

به طور کلی طرح‌های عمرانی و نیمه‌تمام زیادی در شهرستان‌های كهگیلویه و بهمئی وجود دارد و با توجه به اینكه بسیاری از شهرها و روستاهای استان به ویژه شهرستان كهگیلویه و بهمئی نیاز به طرح‌های عمرانی دارند باید تلاش شود تا علاوه بر تأمین اعتبار كافی از منابع استانی از وزارتخانه‌های سازمان‌های مربوطه در مركز هم اعتبار گرفته شود. البته برای توسعه و پیشرفت استان کهگیلویه و بویراحمد بر روی محورهای آب، نفت و گاز، صنعت و معدن، کشاورزی، حمل و نقل و گردشگری برنامه‌ریزی شده است و این روند ادامه خواهد یافت.

 تصور می‌کنید چه طرح‌هایی در استان می‌تواند مشکل اشتغالزایی را حل کند؟

متأسفانه مردم و جوانان استان دنبال شغل مولد و اشتغالزا نیستند و تنها به شغل‌های اداری و پشت میزی اکتفا کردند در حالی‌که فارغ التحصیلان و نیرو‌های متخصص و بیکار استان باید به سمت مشاغل تولیدی در بخش‌های مختلف که ضمن ایجاد فرصت‌های شغلی چرخه اشتغال و تولید را رونق می‌دهد بروند تا از این طریق معضل بیکاری استان مرتفع شود.