راه مذاکره با ایران، دشوار و پیچیده است

سرویس بین الملل ـ سرانجام پس از ماه‌ها رایزنی، هفته گذشته، «کاترین اشتون»، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا و «سعید جلیلی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران درباره تعیین زمان و مکان برگزاری مذاکره با گروهی از کشورهای قدرتمند جهان، دو طرف، پنج دسامبر (چهاردهم آذر) را زمان برگزاری این نشست اعلام کردند.

به گزارش «تابناک»، روزنامه آمریکایی «واشنگتن پست» در یادداشتی با مطلع بالا نوشت: این در حالی است که هنوز توافقی درباره مکان، مدت نشست و حتی موضوع مورد بحث نشده است. ایران در نظر دارد درباره هر مسأله‌ای به غیر از برنامه غنی‌سازی خود، صحبت کند، حال آن‌که آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان برنامه هسته‌ای ایران را محور اصلی گفت‌وگوها می‌دانند؛ بنابراین، تحلیلگران برای از سرگیری مذاکراتی که بیش از یک سال است به حالت تعلیق درآمده، راهی دشوار پیش‌بینی می‌کنند.

چندی پیش، دور تازه‌ای از تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، با هدف اعمال فشار بر تهران برای آغاز جدی مذاکرات به تصویب رسید. این در شرایطی است که مقامات ایرانی بر صلح‌آمیز بودن اهداف هسته‌ای خود پافشاری می‌ورزند و کمتر نشانه‌ای از تمایل به مذاکره در آنها دیده می‌شود.

به نوشته این روزنامه، هرچند مقامات آمریکایی بر این باورند که مستندات ارایه شده از برنامه غنی‌سازی ایران در سال جاری تا اندازه بسیاری توانسته است از نگرانی‌ها ناشی از قرار گرفتن ایران در آستانه ساخت سلاح هسته‌ای، بکاهد، در این مقطع که جمهوری‌خواهان بیشتر کرسی‌های مجلس نمایندگان آمریکا را به دست آورده‌اند، انتظار می‌رود دور تازه‌ای از فشارهای سیاسی بر دولت اوباما برای گرفتن موضعی سخت‌تر علیه ایران، آغاز شود. چنانکه چندی پیش نیز برخی از مقامات ارشد آمریکا، دولت این کشور را به برداشتن گام‌هایی سخت‌گیرانه‌تر ترغیب کردند.

از سوی دیگر، به رغم تأکید دولت اوباما بر منافع واشنگتن در انجام مذاکره با تهران، مقامات و مشاوران دولتی، بر این باورند که اوباما در صورت دستیابی ایران به قابلیت ساخت سلاح اتمی، از گزینه نظامی بهره خواهد برد.

اما برخی از تحلیلگران بر این باورند، گرفتن موضع سخت در مذاکرات، شانس دستیابی به یک نتیجه موفقیت‌آمیز را تا حد زیادی کاهش می‌دهد. «پل پیلار»، رییس سابق اطلاعات ملی خاور نزدیک و آسیای جنوبی آمریکا در فاصله سال‌های 2000 تا 2005، با اشاره به تأثیرگذاری شنیدن مسائل مثبت در موضع ایران، هشدار می‌دهد که اقدام نظامی یک اشتباه بزرگ است که پیامدهای منفی آن در آمریکا چشمگیر خواهد بود.

پیشتر مذاکره‌کنندگان ایرانی، موافقت اصولی خود برای انتقال بیش از 2600 پوند ـ حدود 1178 کیلو گرم ـ اورانیوم غنی ‌شده به روسیه و فرانسه و تبدیل آن به سوخت مورد نیاز برای رآکتور تحقیقاتی تهران را اعلام کردند؛ اما این پیشنهاد پس از عقب‌نشینی ایرانی‌ها به حالت تعلیق درآمد. پس از آن، تهران در همین ارتباط با ترکیه و برزیل به مذاکره نشست و بیانیه‌ای نیز صادر کرد که مورد پذیرش غرب قرار نگرفت.

«واشنگتن پست» افزود: هم اکنون ایران اعلام کرده است می خواهد، تنها درباره رآکتور تحقیقاتی‌اش که به اندازه تأسیسات هسته‌ای نظنز جنجال‌برانگیز نیست، گفت وگو کند؛ افزون بر این که ایران به تازگی غنی‌سازی اورانیوم تا درجه خلوص 75/19 درصد را آغاز کرده و می‌تواند این کشور را یک گام دیگر به ساخت سلاح اتمی نزدیکتر سازد.

از این روی، با توجه به افزایش ذخایر ایران از زمان رد پیشنهاد اولیه، آمریکا و دیگر کشورها این بار پیشنهاد دیگری، مبنی بر فرستادن میزان بیشتری اورانیوم غنی ‌شده را مطرح ساخته‌اند.
تحلیلگران می‌گویند 2600 پوند نیاز ایران در رآکتور تحقیقاتی‌اش را برای بیست سال آینده تضمین می‌کرد، مشخص نیست، چرا ایران انگیزه‌ای برای پذیرفتن این پیشنهاد نشان نداد؟!

یکی از اعضای فدراسیون دانشمندان آمریکا می‌گوید: «در این مقطع، آنچه از اهمیت بیشتری برخوردار است، امضای یک توافقنامه برای فرستادن 66 ـ حدود سی کیلو گرم ـ پوند از اورانیوم با درصد غنای 75/19 و 2200 پوند ـ حدود 990 کیلو گرم ـ از ذخایر اورانیوم ایران برای تولید سوخت مورد نیاز است.»