افزایش بهره هوشی در آغوش گرم مادر
پیروی از الگوهای غذایی سالم ازجمله فاکتورهای ضروری در بهرهمندی از زندگی سالم و پیشگیری از ابتلا به انواع بیماریهای جسمی و روانی است. این فاکتور مهم که یکی از سبکهای زندگی سالم به شمار میرود، از دوران قبل از بارداری، دوران جنینی و پس از آن تعیین کننده شاخصهای سلامتی در زندگی افراد محسوب میشود.
به گزارش ایران، تغذیه با شیرمادر یکی از بهترین الگوهای تغذیه سالم به شمار میرود که مطابق با تحقیقات انجام شده، این الگوی غذایی در شش ماهه نخست زندگی، نه تنها عامل مؤثر و پیشگیری کنندهای از ابتلا به انواع بیماریها محسوب میشود، بلکه تغذیه انحصاری با شیرمادر، در سال جان میلیونها کودک را از خطر مرگ حفظ میکند.
پروتئینهای موجود در شیر مادر
ترکیبات غذایی موجود در شیر مادر انحصاری بوده و سرشار از انواع آنتی بادی است که نیازهای اولیه نوزاد را تأمین میکند.
شیر مادر ملین بوده و تصفیه سیستم گوارشی ازجمله خواص آن به شمار میرود.
پروتئینهای موجود در شیر مادر نسبت به پروتئین کازئین موجود در شیر گاو به هضم و جذب بهتر موادغذایی کمک کرده و عملکرد دستگاه گوارش را بهبود میبخشد.
پروتئینهای موجود در شیر مادر حاوی مقادیر فراوانی اسید آمینه تورین است که نقش مهمی در رشد مغز و سیستم بینایی ایفا میکند. به طور کلی 40 درصد از شیر مادر متشکل از پروتئین کازئین بوده و از پروتئینهای دیگر این ماده غذایی پرارزش میتوان به آلبومین، آلفالاکتا آلبومین، بتا لاکتا آلبومین، ایمونوگلوبولینها و گلیکو پروتئینها اشاره کرد. همانطور که گفته شد، اسید آمینه تورین ازجمله ترکیبات مهم در شیر مادر است که ترکیبی انحصاری محسوب شده و به عنوان ناقل شیمیایی در رشد و عملکرد مغز نوزاد نقش دارد.
چربیهای موجود در شیر مادر به راحتی قابل هضم بوده و حاوی آنزیم لیپاز است که باعث تجزیه چربی میشود.
شیر مادر کالری بالایی داشته و به علت داشتن مقادیر قابل توجهی امگا 3، ماده غذایی مفیدی برای رشد و تکامل ارگانهای مختلف بدن ازجمله مغز به شمار میرود.
شیر مادر سرشار از مقادیر قابل توجهی کلسیم، فسفر، ویتامین دی و... بوده و به دلیل داشتن برخی ترکیبات مفید، سرعت جذب این مواد در بدن نوزاد افزایش پیدا میکند. تحقیقات نشان میدهد، ترکیبات موجود در شیر مادر، حداقل بر عملکرد 146 ژن در بدن تأثیرگذاشته و باعث رشد و تکامل ارگانهای مختلف بدن ازجمله سیستم ایمنی و دستگاه گوارش میشود. از طرف دیگر هنگام تغذیه با شیرمادر میلیونها گلبول سفید تولید شده که نقش مهمی در شکلگیری سیستم دفاعی بدن ایفا میکند و در پیشگیری از ابتلا به بیماریهای مختلف مؤثر است. شیرمادر حاوی ترکیباتی است که ازحمله ویروسها و باکتریها جلوگیری کرده و در واقع خاصیت ضدعفونی کننده و ضدباکتریایی دارد.
چاقی و الگوهای غذایی
مطابق با پژوهشهای انجام شده، افرادی که در سال اول زندگی از شیر مادر تغذیه میکنند در مقایسه با سایر افراد کمتر در معرض ابتلا به چاقی قرار دارند و نرخ شاخص توده بدنی در آنها متناسب است.
به عقیده محققان، مادران شیردهی که از الگوهای غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 پیروی میکنند، نوزادانی با بهره هوشی بالا داشته و احتمال ابتلا به اضافه وزن در کودکان آنها کمتر است.
سلامت دندان
یک تحقیق علمی نشان داد، کودکانی که در ماههای نخست زندگی از شیر مادر تغذیه میکنند، از سلامت دهان و دندان قابل توجهی برخوردار هستند. در این کودکان، تکامل ماهیچههای فک و دهان بخوبی صورت گرفته و احتمال پوسیدگی دندانها در سالهای آینده کمتر است. سیستم بینایی و شنوایی نوزاد پس از تولد تحت تأثیر فاکتورهای ژنتیکی و محیطی مختلفی کامل میشود. تغذیه با شیر مادر از جمله فاکتورهای محیطی مؤثری است که به رشد بهتر این ارگانها کمک کرده و مطابق با تحقیقات انجام شده، احتمال ابتلا به عفونتهای گوش میانی و ضعف بینایی در کودکانی که از شیر مادر تغذیه نمیکنند، بیشتر است. همچنین احتمال ابتلا به عفونتهای دستگاه تنفس، آنفلوانزا، التهاب ریه، تنگی نفس و مشکلات دستگاه گوارش مانند اسهال و عفونتهای روده در این کودکان بیشتر گزارش میشود. متخصصان معتقدند، تغذیه از شیر مادر نه تنها احتمال ابتلا به بیماریهای دوران شیرخوارگی و کودکی را کاهش میدهد، بلکه تأثیر آن تا سالهای آینده وجود داشته و افرادی که از شیر مادر تغذیه کردهاند، از سلامت عمومی بهتری برخوردار هستند. برای نمونه آمارها نشان میدهد، فرمولهای غذایی مفید موجود در شیر مادر خطر ابتلا به حملات قلبی، دیابت، اختلال خود ایمنی اماس، آسم و آلرژی و سرطان روده را در بزرگسالی کاهش میدهد.
ضریب هوشی
مطالعــــــات متعدد بیانگر این مسئله است که شیردهی بر افزایش بهره هوشی نوزاد تأثیر میگذارد. برای نمـــونه تحقیقی که روی سه هزار زن و مرد جوان انجام شده نشان داد، ترکیبات مغذی موجود در شیر مادر بر عملکرد ژنهایی که فعالیتهای ذهنی را کنترل میکنند، نقش دارند. این تحقیقات حاکی از آن است که شیر مادر سرشار از ترکیباتی است که به طور مستقیم بر عملکرد مغز تأثیر گذاشته و باعث افزایش بهره هوشی در کودکان میشود. اسید چرب دوکوزا هگزانوئیک (DHA) که به گروه اسیدهای چرب تعلق دارد و یک نوع اسید چرب امگا 3 محسوب میشود نقش مهمی در عملکرد ذهن دارد. این اسید چرب در شیر مادر وجود دارد و در صورتی که مادر از مواد غذایی مانند بذر کتان، ماهی سالمون و سایر منابع سرشار از اسید چرب تغذیه کند، میزان این ترکیب مفید در شیر مادر بیشتر خواهد بود. از طرف دیگر شیر مادر حاوی مقادیر قابل توجهی کلسترول بوده که در ساخت بافتهای عصبی که در تکامل بافت نیز نقش دارند، مهم تلقی میشود. همچنین شیر مادر حاوی مقادیر قابل توجهی لاکتوز بوده که در بدن به گلوکز و گالاکتوز تجزیه میشود. گالاکتوز ماده مغذی مؤثری است که در تکامل بافت مغز نقش مهمی ایفا میکند. تورین اسید آمینهای است که در شیر مادر یافت شده و عملکرد ذهن و به دنبال آن بهره هوشی نوزاد را افـــزایش میدهد.
پژوهشــــگران معتقــــدند، اکثر نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میکنند، در مقایسه با دیگر کودکانی که فاکتورهای محیطی مشابهی بر شکلگیری شخصیت آنها تأثیرگذار بوده و تنها الگوهای تغذیهای آنها متفاوت است، مهارتهای اجتماعی را سریعتر آموخته و رشد شناختی و رفتاری زودتر از سایرین در آنها انجام میشود.
