پروژهای هزینه بر
این پروژه به دلیل اختلاف سطحی که بین استان سمنان ودریای خزر وجود دارد ظاهراً با هزینهای بالا همراه است. از همین رو برخی کارشناسان شروع به انتقاد از این پروژه کرده و برخی دیگر اجرای آن را ناممکن میدانند.
به این بهانه هفته نامه کویر سمنان سراغ "عبدالرضا ترابی "نماینده گرمسار در مجلس شورای اسلامی که تخصص عمرانی دارد و زمانی به عنوان مدیر پروژه در جهاد سازندگی فعالیت میکرد رفت . از او پرسیدهایم آیا این پروژه قابل اجرا هست یا خیر؟
پروژه انتقال آب از دریای خزر به استان سمنان با هزینه بالایش تا چه حد ضروری است؟
برای پاسخ دادن به این سؤال لازم است که ابتدا موقعیت جغرافیایی استان سمنان را بدانیم. همه میدانند که استان سمنان منطقهای کویری است. از لحاظ جمعیت با 600 هزار نفر جمعیت یکی از کم جمعیتترین استانهای کشور است و از لحاظ وسعت یکی از وسیعترین استانهای کشور. این استان 5 میلیون هکتار کویر دارد. خب با این شرایط طبیعی است که کمبود آب در زمینه کشاورزی و صنعت و شرب داشته باشد. ما چارهای نداشتیم که در استان سمنان بر روی منابع جدید آبی مطالعه کنیم که بتواند پاسخگوی نیازهای استان سمنان باشد. یکی از نیازهایی که به ذهن رسیدو مطالعاتش انجام شد این بود که از سرریزها و شاخه ورودی رودخانههایی که به دریای خزر وارد میشود بتوانیم سرشاخه بگیریم و آب مازادی را که از استانها شمالی جاری میشود و به دریای خزر میریزد به استان سمنان منتقل کنیم.
این پروژه الان در چه مرحلهای است؟
پروژه بسیار مهم و در عین حال هزینه بر است. هزینهاش هم بسیار بالاست. قرارگاه خاتمالانبیا مطالعاتش را انجام میدهد. برای اجرای این پروژه حداقل 2 فاز باید در نظرگرفته شود؛ فاز اولیهاش مطالعاتی است کل مجموعه را از لحاظ امکانات و اطلاعاتی که در آنجا وجود دارد بررسی میکند. در این فاز اطلاعاتی نظیر میزان آبی که میخواهیم منتقل کنیم، هزینههای انتقال، راهکاری صرفه جویی هزینهها مشخص میشود. در فاز یک نقشه برداری انجام میشود و رقوم ارتفاعی و انتقال به دست میآید. در فاز دوم نقشه اجرایی کشیده میشود. پس از آماده شدن نقشه اجرایی قرارگاه خاتم مشاور میگیرد و کلید اجرای پروژه را میزند.
تفکر عامه و آنچه در برخی رسانهها جا افتاده ، این است که این آب قرار است از دریای خزر منتقل شود که شما میفرمائید آب رودخانههایی که به دریای خزر میریزند به سمنان منتقل میشود نه آب خود دریا. این رودخانهها کدامها هستند؟
رودخانههای محلی و رودخانههای بزرگی که به دریای خزر میریزند زیاد هستند. ما از این رودخانهها و از مدخل ورودی دریا آب را منتقل میکنیم که همانطور که گفتم آب مازاد رودخانههایی است که در استانهای شمالی جاری است و برخلاف تفکر عامه آب شور هم نیست. ضمن اینکه چون از مدخل ورودی دریا این آب منتقل میشود طوری نیست که ازمنابع آبی استانهای دیگر کاسته شده و به استان سمنان منتقل شود.
به خاطر این اختلاف سطح و فاصلهای که از خزر تا سمنان وجود دارد برخی کارشناسان میگویند هزینه این انتقال بالاست. آیا این امکان نبود كه از حوزههای دیگر آب استان سمنان تأمین شود؟
نخیر. ما جای دیگری نداریم. منابع آبی ما همان است. مشکل ارتفاع هم با تونل و کانال حل میشود. اختلاف ارتفاع روی 1300 تا 1700 متر است و نیاز به پمپاژ است. با پمپاژ آب در ارتفاعهای مختلف، اختلاف ارتفاع میشکند. این پروژه هزینه بر هست اما چارهای نداریم. به جهت اینکه منابع آبی استان الان محدود است. سطح آبهای زیرزمینی پایین است و استان سمنان جزو نقاط ممنوعه برای حفر چاه است.
ما در گفت وگوهایی که قبلاً با شما داشتهایم شما از پروژههای آبرسانی به گرمسار و ایوانکی و. . . سخن گفتهاید و این پروژهها را تشریح کرده اید. آیا با وجود آن پروژهها باز هم شهرستانهای حوزه انتخابیه شما نیاز به استفاده از پروژه انتقال آب از خزر به سمنان را دارند؟
باید بگویم ما در گرمسار رودخانه چهارفصلی داریم که سدی روی آن در حال احداث است و روبه اتمام است. این سد اراضی گرمسار را میتواند تا حدودی سیراب کند اما کافی نیست. این آبی که از خزر میخواهد منتقل شود آب پایداری برای کل استان است. از آنجا که جمعیت شهرستانهای حوزه انتخابیه بنده در حال رشد است ما هم باید از آن آب برای کشاورزی و صنعت مان استفاده کنیم.
حدوداً سالی چقدر آب از دریای خزر قرار است به سمنان منتقل شود؟
طبق برآورد اولیه قرار شده است سالانه 2 میلیارد مترمکعب آب از منابع آبی خزر به سمنان منتقل شود.
با اجرایی شدن این پروژه مشکلات آب استان به طور کامل حل میکند؟
بله. اگر آن آب منتقل شود مشکلات حل میشود. ضمن اینکه قرارگاه خاتم به صورت cpm(critical path method) مطالعات و اجرا را انجام میدهد.
هزینهای که برای اجرای پروژه برآورد شده است چقدر است؟
فکر میکنم حداقل هزینهای معادل 7 میلیارد دلار برای اجرای این پروژه لازم باشد. هزینهای بالا لازم است اما پروژه تأثیرگذاری است.
زمان بهره برداری مشخص است؟
فعلاً در مرحله مطالعه است و نمیتوان برای آن زمان تعیین کرد. وقتی نقشههای اجرایی تهیه شد مشاور پروژه میتواند نظر بدهد که سال شروع چه زمانی است وسال پایان چه زمانی.
