راه گریز از موانع در سینما، کمی تغییر در ولوم صداست!

سرویس فرهنگی ـ اصغر فرهادی که چندی پیش بنا به اعلام شمقدری، معاون سینمایی وزارت ارشاد، به خاطر بیان برخی مسایل در جشن خانه سینما، با توقیف فیلمبرداری کار اخیرش با نام «جدایی نادر از سیمین» رو به روشد، پیش از آغاز فیلمبرداری در مصاحبه با شماره‌ دوم نشریه نافه گفته است: الان آن‌قدر موقعیت‌های خاص هست که می‌توان آنها را به سمت درام‌های خوب برد، ولی به ‌خاطر نگاه‌های مراقبتی‌ که از یک‌ طرف می‌گوید باید مواظبِ سینما بود و از سوی دیگر، ممکن است سینما را ابزاری برای ایدئولوژی، سیاسی‌کاری و... کند، موانعی در کار پیش آمده است.

وی با اشاره به این که همان‌قدر که دست‌ هنرمندان برای کار باز شده، موانع هم بزرگتر می شود، به دو ماهنامه نافه، افزوده است: راه گریزش این است که در گفتنِ موضوع، ولومِ صدایتان را کمی تغییر دهید. الان نمی‌شود با صدای بلند حرف زد!

او تصریح کرده است: ولی معنایش این نیست که اصلاً نمی‌شود حرفی را زد. حالا باید حرف را با صدای پایین‌تر و البته با تأثیر‌گذاریِ بیشتر گفت. یک‌ موقع هست که در خیابان با کسی دعوایتان می‌شود، طرفِ شما می‌آید و بلندبلند به شما فحش می‌دهد. میزان رعب و وحشت و تأثیرِ آن بر شما تا یک ‌اندازه‌ ا‌ست، ولی اگر یک آدمی خیلی آرام بیاید جلو شما بایستد و بگوید ببین، من حالم بد است و ممکن است کاری دستت بدهم، خب وحشتش قطعاً بیشتر از حالتِ قبلی‌ست. معنیِ پایین‌ آوردنِ ولوم هم این نیست که شما حرفتان را سانسور ‌کنید یا حرفتان را نز‌نید؛ یعنی شما رندانه انعکاسی را که ممکن است طرف مقابل را حساس کند پیش‌بینی می‌کنید و حرفتان را به لایه‌های پایین‌تر فیلم می‌برید. حالا یک اطمینانی هم هست که قشر فرهیخته‌‌ موجود در جامعه حرفِ شما را می‌فهمد.

کارگردان فیلم «جدایی نادر از سیمین» که در مرحله فیلمبرداری توقیف شد، درباره‌ فیلم تازه‌اش همچنین به نشریه نافه گفته است: در این فیلم همان فکر و نگاه فیلم‌های قبلی‌ام هست. حتّی شاید موقعیت‌های اخلاقی‌ که در شهر زیبا و چهارشنبه ‌سوری دیده بودیم، اینجا هم وجود داشته باشد؛ اما رویکردِ جدیدی ا‌ست و به‌ همین ‌دلیل، می‌توانم بگویم سوار بر موفقیتِ درباره‌ الی... نیست و خودم هم ترجیح می‌دهم این اتفاق نیفتد... .

او درباره این اثرش ادامه داده: به ‌لحاظ اجرا، قاعدتاً، تکامل ‌یافته‌ترِ همان فیلم‌هاست، ولی به ‌لحاظ مضمون، تلاش کرده‌ام عمیق‌تر از آنها باشد. همیشه فکر می‌کردم اگر همه‌ شخصیت‌های فیلم‌هایم را دورِ هم جمع کنم، چه اتفاقی می‌افتد و چقدر آن‌ها تصویری از جامعه هستند. دارم به این می‌ اندیشم که حالا فیلمم تنها با نگاه به یک گروه مشخص یا طبقه‌ مشخص نباشد؛ یکجوری نگاهم به طبقات بیشتر بسط پیدا کند...

فرهادی در توضیح بیشتر درباره رویکردهای اجتماعی فیلم توقیف شده «جدایی نادر از سیمین» اظهار کرده است: در واقع، همراه با طبقه‌ متوسطی‌ها فیلم را جلو می‌بریم، ولی مثل درباره الی... نیست که طبقه‌ فرودستِ جامعه در حدّ پسر سرایدرِ خانه ویلایی باشد. اینجا حضور پُررنگ‌تری دارد و حتّی می‌شود گفت هم‌وزنِ شخصیت‌های دیگر است. علتش هم این است که اتفاقات امروزِ جامعه‌ ما بی‌ربط نیست در شکل‌گیری شکاف طبقاتی. راستش فیلم بیشتر از این‌ که در ادامه‌ فیلم‌های قبلی‌ام باشد، برخاسته از شرایطی ‌است که امروز دور و بَرِ ما وجود دارد. من حالا موضوع دیگری را پایه‌ خودم قرار داده‌ام.

یادآوری می شود، این فیلم پس از گذشت 20 درصد از مرحله فیلمبرداری، اواخر هفته گذشته، با دستور مدیرکل نظارت و ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توقیف شده است.

عوامل این فیلم در سایت آن، ابراز امیدواری کرده اند که این توقیف، موقت باشد و به زودی برطرف شود. این در حالی است که بنا بر اعلام شمقدری، مسئولان سینمایی وزارت ارشاد انتظار داشته اند اصغر فرهادی، پس از بیاناتی که در جشن خانه سینما و در هنگام دریافت تندیس بهترین کارگردانی، برای فیلم درباره الی، ابراز کرده و بابت جای خالی چند کارگردان اظهار ناخرسندی کرد، پس از چندی، به هر نحو آن گفته ها را اصلاح کند، اما فرهادی تاکنون که چنین نکرده است.