اين جملات را همان اول مي نويسم تا در پايان مطلب بتوان نتيجه گيري كرد، نقل و قول هايي كه در يك جلسه خصوصي و ميان يكي از تاثيرگذاران عرصه فوتبال و معاون فرهنگي نهادي قدرتمند شكل گرفت، مدير فوتبالي بحث را به اتفاقات سياسي بعد از انتخابات كشاند اما نكته اي گفت كه چرت را از سر معاون فرهنگي پراند –مطمئن باشيد عادل همه كار مي كند تا شخصيت ها را بشناسد- موضوع ناگهان به برنامه 90 چرخيد:«اصلا يكي از اين جريانات فتنه از تلويزيون و برنامه 90 شكل گرفت و من به آقايان هم گفتم. بحث پاسخگويي و شفاف سازي از برنامه 90 كليد خورد و اين موضوع برنامه ريزي شده توسط گروه ... است.
اينكه فردوسي پور اعلام مي كند حتما بايد جواب بديد و اصرار مي كند يعني تربيت هواداران! يعني اينكه مطالباتشان را تا انتها پيگيري كنند! در حقيقت اين برنامه مي خواهد خط و ربط را به هواداران جريان فتنه بدهد» مدير فوتبالي با جديت خاصي بحث را ادامه مي داد و معاون فرهنگي سراپا گوش شده بود.
برنامه 90 به همين سادگي اسير سياست شد، سياستي كه عادل فردوسي پور خودش هم در آن مقصر است و بارها با جملاتي سياسي سعي كرده فوتبال و مديرانش را قلقلك بدهد. در لحظات پاياني فينال جام جهاني و در حالي كه ثانيه هايي بيشتر تا به صدا در آمدن سوت داور بازي باقي نمانده بود عادل با اشاره به اينكه مردم اسپانيا اعلام كرده اند در صورت قهرماني تيمشان فردا را تعطيل خواهند كرد و اين امر مورد قبول واقع نشده است با كنايه به دولت نسبت به تعطيلات قريب الوقوع گفت :
«اونا نميدونن كه اين كار خيلي راحته» او حتي در برخي روزها متهم به مخالفت با ارزش ها شد، كريم ملاحي كه خود را مديري ارزشي مي داند درباره عادل گفت:« من ایمان دارم که ارزش های اعتقادی ما با نظرات سیاسی عادل فردوسی پور در تضاد است و این برنامه به همین دلیل ، تیم ما را بایکوت کرده بود.» او ادامه می دهد:« مشکل اینجا بود که ما برای نشان دادن اعتقادات مان ، شعارهایی ارزشی بر روی پیراهن های مان می نویسیم . شعارهایی که سبب شد یک دفعه باشگاه پاس در بایکوت خبری از سوی برنامه نود قرار بگیرد.»
اينجا پايلوت آزادي رسانه اي بود!
برنامه 90 قرار بود پايلوتي از فضاي نقد رسانه اي در صداوسيمايي باشد كه هميشه در مظان اتهام قرار دارد كه نماينده همه تفكرات و نگاه هاي احزاب و گروه هاي رسمي و تابلودار نيست. حتما خرده مي گيريد كه اين موضوع ديگر كليشه اي است اما وقتي به سرنوشت فرزاد حسني و رضا رشيدپور مي نگريم، متوجه مي شويم كه واقعا اين «پايلوت» پيش بيني شده بود. دولت و فوتبال دولتي در تلويزيون كم بوقچي ندارد، برنامه بهرام شفيع كه تمام قد پاتوق مديران سازماني و دولتي است كه مي آيند و كنار هم مي نشينند و بدون اينكه پرسشي در ميان باشد حرف هايشان را مي زنند. حميد قاسمي هم كه اين روزها روابط عمومي سازمان تربيت بدني را مديريت مي كند و برنامه اش موضوع خاصي براي بيننده ندارد و جهانگير كوثري هم كه وضعيتش مشخص است.
عادل فردوسي پور در ميان اين همه برنامه نشان داد كه اهل بده بستان نبود و براي همين مثل مجري شناخته شده آن برنامه هنري، به كسي «جان، جان» نمي گويد و چندان اهل تعريف كردن نيست چون به اندازه كافي در شبكه ها و برنامه هاي ديگر «تعريف» شنيده مي شود. استعداد، هوش ذاتي و سواد بي انتهاي عادل فردوسي پور موجب شد تا چهره اي محبوب از او ساخته شود و مديران صداوسيما براي اينكه اين پايلوت آزادي رسانه اي حفظ شود همه كار كردند اما گويا اين روزها تصميم گرفته اند براي اين پيشروي ورزشي هم حدودي تعيين كنند چراكه در نظر مديران نه چندان عميق، قرار بود برنامه 90 «تنها» برنامه اي سرگرم كننده و جذاب باشد كه به موضوع «داوري» و «حواشي» بپردازد نه «مخالف خوان» جرياناتي باشد كه فوتبال را هدايت و مديريت مي كنند. عادل بايد «سطحي» بماند چون «سطحي نگري» مي تواند مديريت ها را آزادتر بگذارد.
سپاهاني هاي واژه نشناس!
همين است كه باشگاه سپاهان را عصباني مي كند و در بيانيه اي جالب توجه از واژه «عينك دودي» استفاده مي كند كه به تعبير آنها «سياهنمايي» است، در حاليكه تعريف «عينك دودي» اينگونه است:« جذب بخش مضر اشعه خورشيد تا تاثیری در دید و تشخیص فرد ایجاد نکند» بي گمان فوتبال ايران همان خورشيدي است كه مضرات بسياري را به هوادارانش هديه مي كند و البته «نور»ش موجب «سرگرمي» مردمي شده كه گويا «هيچ» سرگرمي ديگري نبايد داشته باشند. اين «مضرات» البته براي عده اي محدود «نان» دارد، «پول» دارد و براي همين اصرار دارند تا همه «زنبور عسل» باشند تا بر روی شیرینی ها، پاکی ها و خوبی ها مستقر شود. سپاهاني ها حتي توجه مردم به برنامه 90 را اينگونه تحليل مي كنند كه اگر نگران بیننده ها و آمار بیننده های خود هستید به این نکته توجه کنید که این خاصیت عبور از خط های قرمز و توجه به زشتی هاست که مخاطبان برای دیدن و مشاهده اینگونه برنامه تحریک شوند و متاسفانه باید اعلام کنیم که بیننده های شبکه های (...) و (...) هم کم نیستند! آيا دهن كجي به مخاطبان ايراني قابل بررسي نيست؟ سپاهاني ها كه نشان داده اند اصلا كلمات را نمي شناسند، نسخه اي هم براي 90 مي پيچند:« با دوری از کاشتن بذرهای کینه از ابزارهای بهتری برای رشد و مخاطب پروری این برنامه ای که با ارتزاق از بودجه صدا و سیمای دولتی ایران به مخاطبان تزریق می شود استفاده نمائید.» بله! همه چيز مربوط به اين «بودجه دولتي» است انگار!
90 پايلوت «محدوديت» رسانه اي!
اوضاع خيلي تغيير كرده، سياست ها تفاوت يافته است و براي همين براي برنامه 90 «تايمر» مي اندازند و فردوسي پور را «قدرنشناس» معرفي مي كنند. برنامه 90 محدود مي شود تا اين كد به همه فرستاده شود كه حواسشان به فعاليت ها و گفته هايشان باشد، اين روزها برنامه 90 پايلوت «محدوديت» رسانه اي شده و هر هفته اتفاق تازه اي مي افتد تا عادل خودش همه چيز را زمين بگذارد و برود. مطمئنا باز شدن بحث مديريت باشگاه مس اين امكان را مي دهد تا مردم درباره وضعيت مديريت و هزينه هاي شركت بزرگ مس بپرسند و اين حق را براي خود قائل باشند از آن بدانند. باور كنيد اگر مسائل باشگاه سپاهان و هزينه هاي سرسام آورش به تلويزيون كشيده شود خيلي ها مي خواهند از وضعيت پيچيده شركت فولاد مباركه باخبر شوند كه آيا در آنجا هم چنين هزينه هايي از جيب «بيت المال» انجام مي شود؟! حتم داريم كه وضعيت بندر انزلي بهتر از باشگاهش نيست و واگذاري شركت تراكتورسازي مهمتر از اتفاقاتي است كه در مديريت باشگاه تراكتورسازي افتاده است. اسم رمز «هزينه»ها «مديريت»ها بود، موضوعاتي كه برنامه 90 استارت ورود به آنها را زده بود.
وقتي روزنامه دنياي فوتبال در آن روزها «ريزهزينه باشگاه ها» را منتشر كرد، مديرعامل فلان تيم صنعتي با پرخاش خبرنگار روزنامه را كنار زد و تهديد به «توقيف» كرد! براي همين وقتي آن روزنامه ريزهزينه هاي باشگاه «جنوبي» را منتشر كرد، مديرانش از در دوستي وارد شدند و خواستار عدم ادامه چاپ آن اسناد شدند! اين اسم رمز نقطه ضعف بزرگي براي همه مديران دوران ها محسوب مي شود. آن گفتگوي ابتدايي و اين برخوردها نشان از اتاق فكري با «توجيه مناسب» و «توهم» رسانه اي است كه گويا عملياتي شده است. ترس در همه رخنه كرده و مدعيان در اشتباهي استراتژيك خواستار «عينك دودي» شده اند، درحاليكه در اين فوتبال مي توان با «عينك دودي» بهتر مي توان ديد، گفت و نوشت. متشكر دوستان، ما همه عينك دودي مي زنيم.
علي عالي
