منشور همدان، گامي جدی در زمینه توسعه

 "محمدکاظم حجازی" در گفت وگو با نشریه هگمتانه درباره منشور همدان، تأثیر آن در توسعه این شهرستان و مراحل و روند این طرح از آغاز تاکنون سخن گفته است. 

طرح منشور همدان چگونه و به چه دلایلی شکل گرفت؟

 به این دلیل که مدیران و نمایندگان مردم به طور دائم و با گذشت زمان تغییر می‌کنند و ممکن است فعالیت‌های آن‌ها نا تمام بماند، طرح منشور را پیشنهاد کردیم. در حال حاضر فعالیت‌ها ممکن است در راستای یک برنامه واحد نباشد و در هر مقطع زمانی هر مسئولی آن چه را که به نظر او ضرورت دارد، انجام دهد. این منشور در واقع با هدف از بین بردن این کاستی‌ها شکل گرفت. هر مدیری برنامه‌های خود را در راستای این منشور انجام می‌دهد و به دنبال تخقق این منشور است.

  اهداف کلی این منشور چیست؟

این منشور در هر منطقه به تناسب اقتضائات مکانی و بومی آن منطقه تدوین می‌شود و ابعاد مختلف مورد نیاز در آن منشور به عنوان برنامه راه برای مدیران منشور منعکس می‌شود. نکته حائز اهمیت این است که موضوعات مختلف مانند برنامه استراتژیک، سند چشم‌انداز و برنامه پنج‌ساله به طریقی در این منشور عینیت می‌یابد. این توجه به نیازهای بومی موجب می‌شود تا هر مدیر به جای تقلید از دیگر استان‌ها و صنایع آن‌ها از توانمندی‌های بومی حوزه انتخابیه خود بهره ببرد و بنابر اقتضائات محیط خود پیگیر برنامه‌ها باشد. مانند یک پازل که هر استان نقش خود را باید برای تکمیل و تکامل آن بازی کند؛ نه اینکه همه در مسیر موازی‌کاری گام بردارند.

  برای عملی شدن این منشور چه اقداماتی صورت گرفته است؟

در قدم اول بعد از طرح ایده اولیه این منشور نامه‌ای به دانشگاههای همدان با محوریت دانشگاه بوعلی نوشتیم و اهداف و کلیات طرح را به آن‌ها توضیح دادیم. این نامه حدود یک سال پیش ارسال شد و در این مدت فعالیت‌های مطالعاتی آن به پایان رسیده است، طرح تدوین شده و در شورای دانشگاه به تصویب رسید و اکنون به نقطه‌ای رسیده که می‌تواند عملیاتی شود.

  چه اهدافی را قرار است در راستای این منشور پیگیری کنید؟

یکی از مباحثی که در هر محیط اجتماعی مورد توجه است، ارتقای آن جامعه برای دستیابی به یک وضعیت مطلوب، متناسب با پیشرفتی است که مورد قبول آن جامعه باشد. قطعاً پرداختن به این مسئله دو نکته اساسی را می‌طلبد که در صورتی که نخبگان و متولیان امر با دقت و تیزبینی هر دو این موارد حرکت رو به توسعه را در نظر داشته باشند، دستیابی به این نقطه هدف دور از دسترس نخواهد بود.

 منظورتان از این دو نکته که زمینه‌ساز حرکت به سمت توسعه می‌شود، چیست؟

نکته اول، تعریف جدیدی از سرمایه‌های جامعه است. منظورم سرمایه‌ای جدا از امکانات فیزیکی و زیرساخت‌ها نیست، بلکه مقصود توجه ویژه به توانایی‌ها و استعدادهای نخبگان جامعه و انسان‌های فاخری است که در ابعاد علمی- اجتماعی و فرهنگی این توانایی را کسب کرده‌اند تا بتوانند با ارائه ایده‌ها و نقطه نظرات، چراغی باشند برای دستگاه‌ها و دست‌اندرکاران تا به این طریق، حرکت‌های مقطعی و کم‌اثر به گام‌های مطمئن و دارای استمرار تبدیل شود. برای بهره‌مندی از این امکان هم بستر مناسب برای طرح ایده‌ها و نظرات جدید با نگاه بومی بسیار مهم است.

  برای تحقق این امر یعنی استفاده از توانایی نخبگان و دانشگاهیان تاکنون چه کرده‌اید؟

تحقق این نکته تنها در محیط‌های دانشگاهی، حوزه‌های علمیه و دیگر مجموعه‌های غیررسمی امکان‌پذیر است و باید در دستور کار قرار بگیرد تا زمینه تحقق این تعهد اجتماعی به وجود آید و همه اندیشمندان این مهم را به عنوان تکلیف اجتماعی خود قرار دهند. نامه‌نگاری با رؤسای دانشگاه‌ها و ارتباط نزدیک با دانشگاهیان از جمله فعالیت‌های عمده در این زمینه بوده است. در عین حال که با تکمیل طرح منشور، زمینه برای این ارتباط بیش از پیش محقق خواهد شد.

  نکته دوم چه مواردی را شامل می‌شود؟

اما نکته دوم که بسیار مهم و حائز اهمیت است، شامل برنامه راه است که با تغییر مدیران و دست‌اندرکاران مشی اصلی کار تغییر نکند. همچنین بتوان از این طریق امکان ارزیابی دقیق از میزان موفقیت مسئولان ذی‌ربط امکان‌پذیر شود. این همان منشوری است که باید در هر منطقه به تناسب اقتضائات مکانی و بومی آن تدوین شود و ابعاد مختلف مورد نیاز در آن منشور به عنوان برنامه راه منعکس گردد.

 تدوین این منشور بعد از گذشت یک سال از ارائه طرح آن تا چه میزان از سوی مسئولان جدی گرفته شده است؟

 این ضرورت امروز به صورت یک حرکت بدیع در همدان آغاز شده و با همراهی دانشگاه‌های مختلف، معتمدان و صاحب‌نظران آشنا به موضوع در کنار همکاری دستگاه‌های اجرایی با محوریت دانشگاه بوعلی در حال تدوین است. با تکمیل این منشور ان‌شاءالله مفاد آن در دستور کار همه سازمان‌های رسمی و غیررسمی و منتخبین مردم در مجلس شورای اسلامی و دیگر نهادها قرار خواهد گرفت.