بیکاری 500 هزار زن در سه ماهه امسال

طبق آمار رسمی کشور بیش از 46 درصد دختران بین 15 تا 24 ساله بیکار هستند و در فصل بهار امسال بیش از 500 هزار زن از کار خود بیکار شدند. در این مورد فعالان عرصه اشتغال کشور نیز ضمن تایید این روند، نوع نگاه به زنان را مهمترین عامل این رشد بیکاری می‌دانند و پیش بینی می‌کنند رشد این روند در ماه‌های آتی متوقف نشود. چرا که این اتفاق در فصل بهار که فصل کار سال است رخ داده و به صورت سنتی معمولا نرخ بیکاری فصل نخست سال از سه فصل دیگر پایین تر است.

به گزارش «خبر آنلاین»، شاید تا پیش از این به دلیل بالانبودن سنین ازدواج، بیکار بودن دختران جوان آن قدر ملموس و قابل تامل نبود اما در سال‌های اخیر با افزایش سن ازدواج و فزونی ورودی دختران به دانشگاه‌ها بیکاری این قشر نیز مدنظر جامعه ما قرار گرفته است. البته این را هم نباید فراموش کرد که در چند سال اخیر سازمان بین المللی کار به دلیل تبعیض جنسیتی در اشتغال ایران چند مرتبه سوالاتی را از ایران مطرح کرده تا ارزش اشتغال زنان را بیش از پیش به دولتمردان گوشزد کند. با وجود این، هنوز حمایت ویژه‌ای که دولت برای اشتغال زنان مدنظر قرار دهد، مشاهده نمی‌شود و شاید در بهترین حالت سهم ناچیزی در ایجاد اشتغال از طریق تعاونی‌ها برای زنان در نظر گرفته شده و طرح مشاغل خانگی با کم ترین ظرفیت اشتغال و کمترین حد پایداری مطرح شده است.

آمارهای رسمی کشور نیز این بی توجهی به اشتغال زنان را نشان می‌دهد. نرخ بیکاری زنان کشور که در سال 88 معادل 8/16 درصد بود طبق آخرین آمار مرکز آمار کشور، در فصل بهار امسال به 25 درصد افزایش یافته که این افزایش حاکی از بیکار شدن حدود 500 هزار نیروی کار زن در سه ماهه نخست امسال است. براین اساس تعداد زنان بیکار کشور از بیش از 741 هزار نفر به یک میلیون و 231 هزار نفر رسیده است.

*نیمی از دختران جوان بیکارند

نرخ بیکاری دختران جوان کشور نیز به مراتب بیشتر است. بیکاری دختران جوان 15 تا 24 ساله کشور در حالی که در سال 88 معادل 4/32 درصد بود در امسال به 5/46 درصد افزایش یافته است. این آمار نیز نشان دهنده بیکار شدن حدود 200 هزار دختر جوان در سه ماهه نخست امسال است. تعداد دختران جوان بیکار از 318 هزار نفر به 515 هزار نفر رسیده است.

صعودی بودن روند بیکاری دختران جوان مورد تایید فعالان عرصه اشتغال کشور نیز است. نایب رییس کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور هرچند آمار دقیقی در این مورد نمی‌تواند ارائه کند اما در مورد بیکار بودن نیمی از دختران جوان به استناد آمارهای مرکز آمار می‌گوید: «این طبیعی است. به لحاظ اینکه بنگاه‌های اقتصادی چون کارهای سنگین و سختی دارند و شرایط برای حضور دختران در این بنگاه‌ها مناسب نیست، بنابراین کارفرماها آن‌ها را در واحدهای خود به کار نمی‌گمارند. اصلا بخش خصوصی به دنبال بهره وری بیشتر است و به همین دلیل جذب افراد با کارآرایی بیشتر را مدنظر قرار می‌دهند.»

در کنار این عاملی که اولیاء علی بیگی به آن اشاره می‌کند، عباس وطن پرور، دبیر شورای هماهنگی کارفرمایان کشور این رشد بیکاری را نشات گرفته از نوع نگاه‌ها به جامعه زنان کشور می‌داند.

وی که اعتقادی به نرخ بیکاری 46 درصدی برای دختران جوان کشور ندارد و این نرخ را خیلی بیشتر از این رقم می‌داند، در این مورد عنوان می‌کند: «با توجه به شرایطی که در نظام جمهوری اسلامی ایران به وجود آمده که دختران مدارج علمی را طی می‌کنند، اما متاسفانه فرصت‌های شغلی برای دختران در جامعه فراهم نشده است. علت آن هم در نگاه به جامعه زن و شرایطی است که برای کار زن قائل می‌شوند.»

وی ادامه می‌دهد: «حتی ما در قانون داریم که دختران و زنان نباید در نوبت شب کار انجام دهند. در حالی که هم اکنون در بخش‌هایی مانند بیمارستان‌ها دختران و زنان پرستار علی رغم منع قانونی، در شیفت شب مشغول به کار هستند.»

حمید حاج اسماعیلی، کارشناس حوزه اشتغال نیز به مانند وطن پرور نوع نگاه به زنان را عامل مهمی در رشد بیکاری می‌داند و اظهار می‌کند: «نگاه به زنان نسبت به گذشته تغییر کرده و اکنون باید آن‌ها را به عنوان نیروی کار تلقی کنیم. هم اکنون زنان حتی در برخی از رشته‌ها رشد نسبتا بهتری نسبت به مردان داشته‌اند و باید نگاه به آن‌ها به عنوان افرادی باشد که در زمره نیروی کار کشور قرار دارند.»

وی بیکاری حدود 50 درصدی دختران جوان را هشداردهنده ذکر و اضافه می‌کند: « اکنون سن ازدواج بالاتر رفته و این دختران جوان نیازمند شغل و درآمدی هستند که بتوانند معاش خود را تامین کنند اما در عمل جایگاهی در حوزه بازار کار برای آنان در نظر گرفته نشده است و در بهترین حالت در حد منشی گری برای آن‌ها جایگاه قائل شده‌اند.»

*شیب بیکاری زنان تندتر می‌شود

طبق آمارهای مرکز آمار از زنان شاغل کشور بیش از 46 درصد در بخش خدمات، حدود 31 درصد در بخش کشاورزی و 23 درصد نیز در بخش صنعت مشغول به کار هستند که این خود نشان می‌دهد با کاهش سهم بخش کشاورزی در فصل‌های دیگر سال که فعالیت در این بخش کاهش می‌یابد، شیب صعودی نرخ بیکاری این قشر نیز تندتر شود.

دبیر شورای هماهنگی کارفرمایان با تایید حفظ روند صعودی نرخ بیکاری زنان و دختران جوان، به نامناسب بودن فضای کسب و کار کشور اشاره می‌کند و هشدار می‌دهد: «این نرخ بیکاری برای فصل بهار بود و در فصل‌های دیگر به صورت سنتی میزان بیکاری بیشتری خواهیم داشت. چون دیگر شغل‌های فصلی ما از بین خواهند رفت و با این روند برآورد می‌کنم نرخ بیکاری دختران جوان 15 تا 24 ساله به بالای 65 درصد برسد.»

از دید نایب رییس کانون شوراهای اسلامی کار نیز روند به همین روال خواهد بود. علی بیگی در این مورد متذکر می‌شود: «یک واقعیت است که ما باید قبول کنیم این قابل هضم نیست که فارغ التحصیلان دانشگاهی پس از اتمام تحصیلاتشان جذب بازار کار شوند و این فاصله روز به روز بیشتر می‌شود.»

بیکار شدن حدود 200 هزار دختر جوان که به نظر می‌رسد در سن فارغ التحصیل شدن از دانشگاه‌ها بوده‌اند نیز خود مبین این سخن علی بیگی است که فاصله این قشر با بازار کار روز به روز بیشتر می‌شود.

جدای از این ها، حاج اسماعیلی نیز تصریح می‌کند: «اگر زنان خواسته‌ها و نیازهای خود از بازار کار را اعلام نکنند و این قشر مورد توجه قرار نگیرد، باز هم این نرخ بیکاری افزایش پیدا می‌کند، چون سن جمعیت ما جوان و سهم دختران در ورود به دانشگاه‌ها از پسران بیشتر است.»

همه این سخنان و آمارها، شواهد و نشانه‌هایی است برای هشدار به مسئولان که اگر تاکنون طرح اشتغالزایی ای به صورت خاص برای زنان مطرح نشده، حداقل با این نرخ بیکاری حدود 50 درصدی توجه‌ای به دختران جوانی شود که بخش عمده آن‌ها نیز چه بسا فارغ التحصیلان و تحصیل کرده‌های دانشگاه‌ها هستند.

این در حالی است که عبدالرضا شیخ الاسلامی هنگام اخذ رای اعتماد از نمایندگان مجلس برای ورود به طبق دهم ساختمان وزارت کار، در برنامه هایش در سرفصلی با عنوان «بازتعریف اشتغال بانوان و اتخاذ سیاست‌های حمایتی و هدایتی» نشان داد که این قشر مدنظرش هستند و حتی تاکنون طرح مشاغل خانگی را نیز برای حمایت از اشتغال زنان مطرح کرده است، اما به هرترتیب سیاست او برای اشتغال این قشر تاکنون که جواب نداده است.

«حمایت از طرح‌های خوداشتغالی بانوان»، «پیشنهاد قوانین حمایتی متناسب با شرایط بانوان»، «ارائه الگوی اسلامی ـ ایرانی اشتغال بانوان»، «تلاش برای حفظ کرامت زنان در محیط کار» و «تبیین مشاغل ترجیحی برای بانوان» نیز از جمله برنامه‌های دیگر وزیر کار دولت دهم بوده که تاکنون خبری از اجرای آنها نیست.