دولت میخواهد كسری بودجهاش را جبران كند
در همان زمان كه دولت در ارائه بودجه تعلل میكرد، تأخیر در ارائه لوایح بودجه و برنامه و عدم اجرای بسیاری از مصوبات مجلس، علت پیشنهاد "موسیالرضا ثروتی " نماینده بیرجند، مانه و سملقان در مجلس شورای اسلامی برای سؤال از رئیسجمهور بود. این نماینده معتقد است مجلس باید از دولت سؤال کند، وقتی که مجلس از انجام وظایف قانونی خود کوتاه میآید، دولت هم اجازه پیشروی پیدا میكند. او نماینده بجنورد، جاجرم و گرمه در مجلس شورای اسلامی است و در كمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مشغول فعالیت است. در این مدت او عضو كمیسیون تلفیق بوده و روزهای سنگینی را برای رسیدگی به لایحه برنامه پنجم توسعه کشور پشت سرگذاشته است. حال که لایحه برنامه پنجم در آستانه استرداد از سوی دولت قرار گرفته خستگی در تن ثروتی و همکارانش جا خوش کرده است. این متخصص مدیریت دولتی که اظهارات رئیس هیأت دولت دهم را منحصر به فرد میخواند معتقد است که گاهی سخنان وی از لحاظ قانونی جایگاهی ندارد و این به دلیل آن است که آقای رئیسجمهور، هم خودش را قانونگذار میداند و هم مجری قانون وخیلی هم دوست دارند که حتی مافوق مجلس و قوانین مصوب آن کار کند. ثروتی درگفتوگو با ارمغان خراسان شمالی به گوشهای از تخلفات بودجه نویسی دولت اشاره و عملکرد کمیسیون تلفیق را پیشبینی كرد که شما را به خواندن آن دعوت میکنیم:
برخی نمایندگان با اشاره به افزایش دو برابری درآمدهای دولت از محل اجرای هدفمند کردن یارانهها، آن را خلاف قانون مصوب مجلس و در شمار تخلفات قانونی دولت میدانند. شما هم همینطور فکر میکنید؟
بله. مجلس در قانون مصوب خود آورده است که دولت در یکسال ابتدایی اجرای این قانون، باید بین 10 تا حداکثر 20 هزار میلیارد تومان درآمد داشته باشد، اما دولت آن را 40 هزار میلیارد تومان افزایش داده و توجیهاتی ارائه میدهد که برای مجلس قابل پذیرش نیست.
با اجرایی شدن برخی از مصوبات مجلس توسط دولت این نوع عملکرد دولت در قانون هدفمندکردن یارانه چه تاثیری دارد؟
بله قطعاً. اگر مجلس کنترلهای قانونی لازم را نداشته باشد، دولت مرتکب تخلفات قانونی بیشتری میشود. مثلاً میبینید که صندوق مهر رضا را بدون اخذ قانونی از سوی مجلس به اجرا در میآورد، اما قانون مسکن جوانان را که در مجلس هفتم تصویب کردهایم، هنوز اجرایی نکردهاند. میدانید چه حجم زیادی از قوانین مصوب مجالس هفتم و هشتم هست که هنوز با گذشت ماهها و سالها از زمان تصویبشان، هنوز از سوی دولت اجرایی نشدهاند؟ آقای رئیسجمهور به جای این حرفها بفرمایند که چرا قوانین مصوب مجلس را اجرا نمیکنند؟ اینها از ویژگیهای منحصر به فرد دولت ایشان است که به دلیل برخی مسائل و ملاحظات سیاسی و رویکرد حمایتی مجلس از دولت، به آنها رسیدگی نمیشود. به همین دلیل است که معتقدم مجلس از جایگاه قانونیاش در مقابل دولت کوتاه آمده است. مجلس باید از دولت سؤال کند که چرا برخلاف قانون عمل میکند؟ وقتی که مجلس از انجام وظایف قانونی خود کوتاه میآید، دولت هم به خودش اجازه پیش روی میدهد و به جای پاسخگویی به مجلس، مجلس را متهم میکند.
بخشی از سخنان شما، کمی مبهم بود. اینکه گفتید مجلس باید از دولت سؤال کند، به منزله این است که طرح سؤال از رئیسجمهور باید در دستور کار مجلس قرار بگیرد. یعنی شما چنین پیشنهادی را خطاب به همکارانتان در مجلس مطرح میکنید؟
بنده شخصاً معتقدم که باید از دولت به دلیل تخلفات قانونیاش سؤال کرد. اما متأسفانه مجلس به دلیل برخی ملاحظات سیاسی، مراعات دولت را میکند.
فکر میکنید در شرایط موجود چنین اهتمامی در میان نمایندگان مجلس وجود دارد؟ به ویژه آنکه طرح سؤال از رئیسجمهور نیازمند امضا و موافقت 75 تن از نمایندگان است.
نه. چنین همتی در مجلس نیست. همانطور که گفتم فعلاً ملاحظات سیاسی و اینگونه مصلحتاندیشیها به انجام وظایف قانونی مجلس، ارجحیت دارد. البته انجام این وظایف نظارتی از تذکر گرفته تا سؤال و استیضاح بستگی به خود مجلس دارد. فعلاً که مجلس سکوت کرده و قصد استفاده از ابزارهای نظارتیاش را ندارد.
دولت در مواردی همچون افزایش درآمدهای ناشی از هدفمند کردن یارانهها به گونهای عمل میکند که همواره توپ در زمین مجلس باشد تا اگر مجلس تصمیمی اصلاحی به نسبت لایحه ارائه شده از سوی دولت گرفت، در اجرا هر مشکلی که پیش آمد متوجه مجلس باشد نه دولت. آیا با این وجود باز هم مجلس به کاهش درآمد منظور دولت در این زمینه اصرار خواهد داشت؟ حتی اگر مردم، مجلس را مقصر بدانند یا دولت بخواهد مجلس را مقصر جلوه دهد؟
قضاوت در این زمینه برعهده مردم است که باید ببینند تصمیمات دولت به نفعشان است یا اصلاحات مجلس. مجلس به دلیل جلوگیری از تورم بالا، مخالف درآمد 40 هزار میلیاردتومانی دولت از محل اجرایی هدفمند کردن یارانههاست. چون همان درآمد 20 هزار میلیاردی مصوب مجلس هم تورم زیادی را به همراه خواهد داشت.
تورم درآمد 20 هزار میلیارد تومان هدفمند کردن یارانهها چقدر است و اگر این درآمد مطابق خواسته دولت تا سقف 40 هزار میلیارد تومان افزایش یابد، با چه تورمی روبهرو خواهیم بود؟
درآمد 20 هزار میلیارد تومان دولت از این محل، حداقل 30 درصد تورم را افزایش میدهد. اما اگر درآمد دولت از محل هدفمند کردن یارانهها تا 40 هزار میلیارد تومان افزایش یابد، تورم تا 50 درصد افزایش خواهد یافت.
با وجود چنین تورمی، چرا دولت درآمد خودش در این بخش را افزایش داده است؟
برای اینکه میخواهد کسری بودجهاش را به نوعی جبران کند. بودجه 89، آنگونه که دولت لایحه آن را به مجلس ارائه داده است، حداقل 8 هزار میلیارد، کسری خواهد داشت. این در حالی است که برخی ارقام در لایحه بودجه سال آتی غیرواقعی دیده شده است. مثلاً افزایش بودجه عمرانی کشور از 28 هزار میلیارد به 34 هزار میلیارد تومان غیرواقعی است. آقای حسینی وزیر اقتصاد در کمیسیون تلفیق اعلام کردند که از بودجه عمرانی 28 هزار میلیاردی سال جاری، ظرف 11 ماه گذشته فقط 14 هزار میلیارد تومان جذب شده است.
در سال آینده هم ما تقریباً همین اندازه امکان جذب بودجه عمرانی داریم. پس مابقی 34 هزار میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده جذب نمیشود.
به همین دلیل است که ما از برنامه عمرانی کشور عقب هستیم. من حتی در نخستین جلسه کمیسیون تلفیق از وزیر اقتصاد پرسیدم که چرا براساس قانون برنامه چهارم عمل نشده و به جای برداشت 81 هزار میلیاردی از فروش نفت، معادل 8 درصد رشد ناخالص ملی نداشتهایم؟ چرا 243 هزار میلیارد از درآمدهای نفتی را در بودجههای سنواتی آوردهایم و تا سال 87 فقط 3 درصد رشد ناخالص ملی داشتهایم؟ ایشان هیچ پاسخ قانعکنندهای به این سؤالات ندادند.
