تهديد كشند قرمز را فراموش نكنيم
اواخر پاييز 1387 در يك بازه زماني كوتاه، خبر تهديد كشند قرمز در رسانهها مطرح شد. در طول اين مدت، بويژه در يك سال ابتدايي بروز اين پديده، اين موضوع از ابعاد مختلف در رسانههاي مختلف مورد بررسي قرار گرفت؛ ابعاد زيستمحيطي بلندمدت، آثار تخريبي آن بر زيستبوم منطقه و از بينبردن فرصتهاي شغلي محلي، افزايش بيكاريها در مناطق درگير، دلايل علمي شكلگيري كشند قرمز و... ازجمله ابعادي بود كه دستاندركاران و كارشناسان به تشريح و تبيين آن پرداختند؛ عليرغم همه اين توجهها در يك سال ابتدايي بروز اين رخداد، آرام آرام پرداختن به اين موضوع در هالهاي از فراموشي قرار گرفت و هرازگاهي تنها فعالان زيستمحيطي، محققان و اساتيد اين موضوع را گوشزد كردهاند كه البته نميتوانست خيلي تاثيرگذار باشد.
حال پس از قريب به 2 سال از بروز اين فاجعه اين سوال پيش ميآيد كه آيا براستي بايد پرونده بحران كشند قرمز را مختومه اعلام كرد يا خير؟
كارشناسان محيط زيست بر اين نكته تاكيد دارند كه موضوع كشند قرمز تهديدي دائمي است و تا زماني كه عوامل تاثيرگذار بر شكلگيري اين بحران از بين نروند، تهديد ادامه دارد. اميد صديقي، مدير دفتر اكوبيولوژي سازمان محيطزيست در گفتگو با جامجم ميگويد: پاييز سال 1387موضوع كشند قرمز حالت بحراني پيدا كرد، اما همانگونه كه كارشناسان زيستمحيطي باور دارند، اين تهديد پايان نيافته است و تا زماني كه دلايل وقوع بحران وجود دارد، تهديد كشند قرمز ادامه دارد؛ اما حال كه كمي موضوع از شرايط بحراني خارج شده است، فرصت داريم كه به شكل مبنايي و پايهاي به حل مشكل فكر كنيم.
ساماندهي سيستمهاي فاضلاب شهري بندري
عوامل متعددي بر شكلگيري بحران كشند قرمز تاثيردارند، اما مهمترين عامل ضايعات و فاضلاب ورودي به درياست كه بخش مهمي از آن به شكل فاضلابهاي صنعتي و خانگي وارد دريا ميشود. به همين دليل ساماندهي سيستم فاضلاب شهري و صنعتي شهرهاي حاشيه دريا هم در شمال و هم در جنوب كشور مهمترين اقدامي است كه ميتواند از بروز آسيبهاي جديتر در آينده جلوگيري كند، اما شواهد موجود بيانگر آن است كه سرعت پيشرفت پروژههاي فاضلاب در مناطق مختلف و بويژه در مناطق بحراني با سرعت اندكي پيش ميرود. صديقي در همين ارتباط به جامجم ميگويد: سازمان حفاظت محيطزيست طرح جامع پيشگيري و مقابله با آلودگيزيستي محيطي خليجفارس و درياي عمان را چندماه قبل از موضوع كشند سرخ از زمان وقوع بحرانهايي مانند مرگ دلفينها در خليجفارس آغاز كرده بود كه اين امر در نهايت به شكل مصوبه در كميسيون زيربنايي دولت تصويب شد و براساس آن تكاليف سنگيني براي دستگاههاي اجرايي تعيين شد.
وي در ارتباط با نهادهاي درگير در اجراي اين پروژه گفت: از جمله اينكه وزارت نيرو مكلف شد اطلاعات فني سيستم فاضلاب تمام شهرهاي ساحلي كه بيش از 30هزار نفر جمعيت دارند را در اختيار محيطزيست قرار دهد كه هماكنون اين اطلاعات در اختيار سازمان محيطزيست قرار گرفته است و در نهايت ما منتظر دريافت اطلاعات تكميلي ساير سازمانها مانند سازمان كشتيراني هستيم تا براساس اين اطلاعات دريافتي سازمان محيطزيست گزارش نهايي خود را تدوين و براساس آن تصميمگيري شود.
بودجه؛ حلقه مفقوده عبور از بحران
كشند قرمز يك بحران دائمي است، ورود زبالهها و ضايعات و فاضلاب شهري و صنعتي به درياها مهمترين عامل تشديد بحران است، براي تكميل پروژههاي سيستم فاضلاب شهرهاي بزرگ بودجههاي كلان ضروري است و در نهايت اينكه تداوم كشند قرمز زيستبوم منطقه را با بحران روبهرو ميكند و علاوه بر عوارض زيستمحيطي بلندمدت، در كوتاهمدت منجر به بحرانهاي اجتماعي و اقتصادي در منطقه ميشود؛ اين حلقه بستهاي است كه مولفههاي آن دائم يكديگر را تقويت ميكنند و شرايط را بحرانيتر ميكنند.
