مسافرت میلیاردی ایرانیها به ترکیه
خبرآنلاین: ترکها با دمشان گردو میشکنند وقتی میبینند گردشگران ایرانی برای استفاده از سواحل دریای سیاه و دیدار از شهر تاریخی قونیه و مقبره مولانا به آن کشور رفتهاند. چون ایرانیها با خود پول زیادی به همراه میآورند. خوب خرج میکنند و موقع رفتن، تمام چمدانهای خود را از اجناس ترک پر میکنند.
مقامات ترکیه میگویند، هر توریست که وارد این کشور تاریخی میشود به طور متوسط بیش از 700 دلار خرج میکند. آنها همچنین اعلام کردهاند ایرانیها در 8 ماه ابتدایی سال میلادی جاری، بیش از یک میلیون بار به ترکیه سفر کردهاند. با یک حساب سرانگشتی میتوان دریافت در سال 2010 میلادی، بیش از 700 میلیون دلار از حساب بانکی ایرانیها به جیب ترکیه سرازیر شده و در صورت تحقق سفر یک و نیم میلیون ایرانی، درآمد ترکیه تنها از ایرانیهایی که گفته میشود در ردیف پنجم بازدید از آسیای صغیر هستند، از یک میلیارد دلار (یا یک هزار میلیارد تومان) بالاتر میرود.
شاید همین محاسبات سرانگشتی ساده با نتایج سرسام آور است که مجلس شورای اسلامی را به تحرک واداشته است. فراکسیون گردشگری مجلس که گفته میشود در بدو تشکیل نزدیک به 190 نماینده دوست داشتند در آن عضو شوند، دست به کار شده تا توضیحات حمید بقایی، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان گردشگری با بشنود.
رئیس فراکسیون گردشگری مجلس، تبلیغات جذب توریست متعلق به کشورهای دیگر که منجر به خروج گردشگر از ایران به کشورهای همسایه میشود را "بسیار خوب" ارزیابی میکند. به گفته اسداله عباسی این موضوع باعث میشود تا ایرانیان نیز به صنعت گردشگری آنها رونق بدهند.
عباسی در ادامه میگوید: "باید بررسی شود آیا ایران نیز چنین تبلیغاتی در آن کشورها دارد و مهمتر آنکه نتیجه این تبلیغات چه بوده است؟"
بوی تلخ واقعیت
درست در زمانی که رئیس فراکسیون گردشگری مجلس به دنبال تبلیغات گردشگری ایران در ترکیه میگردد، مسئولان واقع بین و حسابگر ترکیه سعی میکنند با زیرکی آمار مسافرت اتباع خود از ایران را مخفی نگه دارند. زیرا واقعیت نشان میدهد 4 سال پیش که یک میلیون ایرانی از ترکیه بازدید کرد، ترکها تنها 10 هزار بار به ایران سفر کردند. یعنی نسبت مسافرت 100 به 1 برقرار بود. در همین راستا، وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه در گفتگو با روزنامه اکشام با استفاده از جملاتی پر از کنایه گفته با وجودی که تبلیغات گردشگری بدون تصاویر دریا یا پلاژ اساسا غیرممکن و بی معنی است ولی تبلیغات در ایران موقعیت مختص به خود را دارد و باید با آن کنار آمد. همین تبلیغات هوشمندانه است که باعث کشاندن ایرانیها به آن سوی مرزهای آرارات میشود.
روی دیگر واقعیت از برنامه بلند پروازانه ترکها حکایت دارد. آنها تصمیم گرفتهاند با سرمایه گذاری سنگین در صنایع گردشگری خود، درآمد 23 میلیارد دلاری خود از گردشگری را به مبلغی نزدیک به 100 میلیارد دلار افزایش دهد. به همین خاطر، وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه برای گردشگران ایرانی، خوابهای طلایی دیده است. طبق اهداف تعیین شده آنها، قرار است در سال 5 میلیون نفر گردشگر ایرانی را به سواحل دریای سیاه، آناتولی، کوش آداسی، استانبول و قونیه بکشاند.
بیماری گردشگری
مشکلات گردشگری ایران، تنها در رقابت با کشورهای همجوار تشدید نمی شود. به نظر میرسد گردشگری ایران به قدری بیمار است که توان جذب مسافران داخلی را هم ندارد. با این حال، آمارهای عجیب و نجومی اعلام شده از سوی معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، در تعطیلات نوروز امسال، زنگ هشدار را برای بسیاری از فعالان این صنف به صدا درآورد. آمار 110 میلیون سفر بین شهری، هر چند که با غلو همراه باشد، این واقعیت را آشکار میکند که ایرانیها برای گردش خود، هزینه زیادی را کنار گذاشتهاند. ولی چنانکه مجلسیها میگویند عملکرد ناموفق سازمان گردشگری در جذب سرمایه گذار، هتلهای بلاتکلیف، آمار پایین ورود گردشگر و فاصله زیاد دولت با اهداف سند چشمانداز باعث شده این صنعت در بحران قرار گیرد. صنعتی که گفته میشود در آینده ای نزدیک میزان سودآوری آن از صنایع نفت و گاز و همچنین خودروسازی پیشی بگیرد.
منتقدان دولت در مجلس میگویند در سفرهای استانی هیئت دولت، مناطق گردشگری بسیاری در شهرهای ایران تعریف و تعیین شد که تا به حال پیشرفت فیزیکی و ملموسی نداشتهاند و با توجه به اینکه اعتبارات و تسهیلات ویژه ای برای آنها در نظر گرفته شده اما هنوز نتوانستهاند سرمایه گذار جذب کنند.
از جمله این منتقدان، عبدالله کعبی، نماینده آبادان است که به "خبرآنلاین" میگوید: "در اهواز، همایش فرصتهای سرمایه گذاری برگزار شد که قسمتی از آن مربوط به پروژههای گردشگری خوزستان بود. مهمانان زیادی از داخل و خارج در چند روز برگزاری همایش آمدند. نشستند و سخنرانیها را گوش دادند. بعد هم کیفهایشان را به دست گرفتند و رفتند. عملا این همایش، هیچگونه سرمایه گذاری برای خوزستان به همراه نداشت."
این سخنان در حالی بیان میشود که آمار دقیقی از خروج گردشگران ایرانی به کشورهای خارجی منتشر نمی شود. بسیاری از مردم برای بیرون رفتن از کشور، بهانههای مانند تحصیل، معالجه و تجارت را مطرح میکنند، در حالی که عملا و علنا برای استفاده از فرصت بیکاری خود و جهان گردی به کشورهایی مانند ترکیه، چین، تایلند، ارمنستان، دوبی، آذربایجان و گرجستان میشود. این کشورها در لیست پیشنهادهای تورگردانان داخلی، در صدر قرار دارند.
چند هندوانه برای یک دست
واقعیت این است که برخی از مسئولان سازمانهای دخیل در امر گردشگری در نهادهای دیگر نیز دارای مشاغل حساس و مهمی هستند. از جمله این مسئولان، حمید بقایی است که علاوه بر معاونت رئیس جمهوری و ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مسئولیت بسیار مهم ریاست مناطق آزاد را نیز بر عهده گرفته است. وی همچنین اخیرا به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور در امور آسیا، منصوب شده و جالب اینجاست که اولین اظهارات وی درباره نسل کشی ارامنه توسط دولت ترکهای جوان، با واکنش شدید دستگاه دیپلماسی ترکیه روبرو شده است. جالب اینجاست بالاترین مقام رسمی دیپلماسی کشور با انتقاد از سخنان بقایی، این حرفها را "نشستن بر شاخه و بن بریدن" تعبیر کرده و به ترکها قول داده که بقایی درباره حرفهایش توضیح قانع کننده ای ارائه کند.
از طرف دیگر، مسئولیتهای فراوان بقایی در سازمان مناطق آزاد، باعث نگرانی نمایندگان مجلس نیز شده است. از جمله نماینده املش و رودسر در مجلس درباره این مسئولیتها گفته این کار بقایی باعث شده تا مسئولان بخشهای دیگر سازمان میراث فرهنگی نیز دغدغه سازمان مناطق آزاد را داشته باشند و کمتر به وظایف خود در سازمان میراث فرهنگی توجه کنند.
به گفته این مقام مسئول، جای تعجب نیست روند کار در مناطق نمونه گردشگری بسیار کند است و به طور مثال هتلی هفت ستاره در رامسر کلنگ زنی شده، اکنون بعد از سه سال با توجه به تخریبهای محدوده آن هنوز هیچ کاری برای ساختش انجام نشده است.
اینطور که پیداست، مجلس این بار پا در کفش سازمان گردشگری کرده تا از درآمدهای میلیاردی این صنعت برای مردم کشور، سهمی بگیرد. پولی که گفته میشود این روزها بیشتر به جیب چینیها، تایلندیها، گرجیها، ارمنیها، عربها و به خصوص ترکها سرازیر میشود.
