چه مبارک سحری و چه فرخنده شبی...

یادداشتی از دکتر سید علی موسوی گرمارودی:

نگاه تمام شاعران مسلمان جهان در کنار شب‌های قدر، به ساحت امیر‌المؤمنین علی(ع) خیره مانده است و بسیاری از عرفا هم معتقدند که شب قدر با ضربت خوردن حضرت علی(ع) و شهادت آن امام همام کامل شده است.

اگرچه شب قدر با ضربت خوردن امیرالمؤمنین علی(ع) شرف بیش‌تری یافته است اما این دو، موضوعی کاملاً جدا از یک‌دیگر است و نباید با هم بررسی شود .

حضرت علی(ع) در دیدگاه شاعرانی چون جلال‌الدین محمد بلخی (مولوی) و ابو‌القاسم فردوسی به بهترین شکل توصیف زمینی به تصویر کشیده شده و در ابیاتی چون «راه بگشا ای علی مرتضی/ ای پس از سوءالقضا حسن‌القضا/ ای علی که جمله عقل و دیده‌ای/ اندکی واگو از آن‌چه دیده‌ای» ادای احترام کامل به ساحت آن شهید عادل و مظلوم بیان شده است.

شاعران به ضرورت شاعری و جایگاه ادبیات، به سرودن اشعاری درباره‌ی حضرت علی(ع) می‌پردازند و اگر این ضرورت‌ها را کنار بگذاریم، تنها خدا و پیامبر اعظم(ص) می‌دانند که علی(ع) چه کسی بوده و علی(ع) کیست و از آن‌جا که «مادح خورشید مداح خود است» باید در تمام حوزه‌های مختلف، معرف از معرب اجلا(برتر) باشد و از آن‌جا که هیچ‌کسی از این امام بزرگ اجلا نیست، پس به هر شکلی که ایشان را معرفی کند حق او ادا نخواهد شد.
کلام عمیق و عرفانی این امام بزرگ، حضور گسترده‌ای در ادبیات جاری در جهان اسلام دارد و بسیاری از شاعران عرب و فارسی‌گو در سراسر کشورهای مسلمان، از این کلام بهره‌ی زیادی برده‌اند.

همچنین درباره بهره‌گیری ادبیات فارسی از نهج‌البلاغه باید به کتاب «بهره‌ی ادبیات از نهج‌البلاغه و امام علی(ع)» تألیف استاد «سیدجعفر شهیدی» مراجعه کرد اما اگر به طور اجمال نگاهی سطحی به ادبیات عرب و ادبیات فارسی داشته باشیم، حضور پر‌رنگ این کتاب بزرگ و حکمت‌آموز را در آن‌ها خواهیم دید.

در حوزه‌‌های جهانی ادبیات نیز، نگاه‌های جاری به واقعیات همیشه یکسان است و جایی که مسیحیان و پیروان سایر ادیان الهی با نگاهی سرشار از احترام و بزرگی از حضرت علی(ع) یاد می‌کنند، نباید به دنبال تفاوت نگاه‌های شاعران شیعه با برادران اهل سنت بود. نوع نگاه تمام شاعران آزاده‌ی جهان به مقام حضرت علی(ع) یکسان است و در آن‌ها گوشه‌هایی از ابعاد شخصیتی ایشان به تصویر کشیده شده است.

در دیدگاه بسیاری از عرفای اسلامی، شب قدری که از هزار ماه بهتر و برتر است، با ضربت خوردن حضرت‌علی(ع) کامل شده است و همین برای احساس نیاز مسوولان نسبت به معرفی ابعاد شخصیتی مقام حضرت علی(ع) در جامعه‌ی اسلامی ایران کفایت خواهد کرد.

ائمه‌ی ‌اطهار(ع) تأکید زیادی بر مباحثه‌ی علمی در شب‌های قدر داشته و آن را بالاترین عبادت در این شب‌ها دانسته‌‌اند؛ زیرا همان‌گونه که یک ساعت تفکر به‌دلیل شناختی که به وجود خواهد آورد از هفتاد سال عبادت برتر است، مباحثه‌ی علمی می‌تواند بهانه‌ی تفکر و شناخت را در این شب‌ها فراهم بیاورد. این است که گفته اند، چه مبارک سحری و چه فرخنده شبی.