عشایر باید تقویت شوند

گفت و گوی «امید مردم» با ستار هدایتخواه، نماینده مردم بویراحمد، دنا و یاسوج و سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی را بخوانید.

آقای هدایتخواه، تعداد زیادی از اهالی استان کهگیلویه و بویراحمد، در عشایر و قبایل گوناگون زندگی می‌کنند. آیا شما به عنوان نماینده استان کهگیلویه و بویر‌احمد، از مشکلات آنان خبر دارید؟

بله... عشایری که در استان کهگیلویه و بویراحمد زندگی می‌کنند، با مشکلات فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنند. راه عشایر، خشکسالی، بیمه دام و عشایر و... تنها بخشی از مشکلاتی است که این عزیزان با آنها مواجهند. ایل راه یکی از نیازهای ضروری عشایر است که نبود آن یکی از مشکلات عشایر در فصل کوچ است. از طرف دیگر، متأسفانه در حال حاضر عشایر در زمان کوچ جایی برای اتراق و استراحت ندارند، در حالی که در گذشته هرچند کیلومتر، مکانی برای استراحت و اتراق وجود داشت. این مسئله موجب عبور ایلات و عشایر از مسیر جاده شوسه شده که باعث تلفات جانی و مالی زیادی در طی مسیر کوچ می‌شود.

 اینها تنها بخشی از مشکلاتی است که عشایر با آن روبه‌رو هستند و اگر بخواهیم مشکلات این عزیزان را تک به تک بشماریم، بسیار بیش از اینها می‌شود. البته اگرچه زندگی عشایری آمیخته با سختی‌ها و رنج‌هاست، اما این بهانه‌ای برای کمک نکردن مسئولان به این قشر تولیدکننده در وضعیت کنونی نیست. متأسفانه از جمعیت عشایری استان، هم‌اکنون به علت تداوم خشکسالی و کم‌آبی و حمایت نكردن مسئولان، تنها کمتر از 10 درصد باقی مانده‌اند و بقیه ساکن شهرها و روستاها شده‌اند.

برای حل مشکلات عشایر چه راه حل‌هایی اندیشیده شده است؟

در سالیان اخیر، توجه بیشتری به این قشر زحمتکش شده، اما این توجهات هنوز به سطح مطلوبی نرسیده است. در جلسات مختلفی که با حضور مسئولان و نمایندگان استان داشتیم، مشکلات عشایر را مطرح کردیم و پیشنهاد‌هایی هم برای حل این مشکلات داده شد که باید توسط دولت و مجلس به آنها رسیدگی شود و در صورت رسیدگی، شرایط عشایر عزیز استان بهتر از وضعیت کنونی خواهد شد.

 اگر مسئولان واقعا به فکر عشایر و ماندگاری این نوع زندگی هستند، باید عشایر را تقویت و حمایت کنند تا خدای ناکرده این قشر تولید‌‌کننده از بین نروند و تبدیل به مصرف‌کننده نشوند.

در صحبت‌هایتان به مشکل خشکسالی و کم‌آبی اشاره کردید. لطفا در این باره کمی توضیح دهید...

متأسفانه در سال‌های گذشته نسبت به این مسئله مهم- که مسئله و مشکل تمامی مردم استان است- بی‌توجهی شده است. اگرچه استان کهگیلویه و بویراحمد بخش مهم و عظیمی از آبریز کشور را به خود اختصاص داده، اما از آنجا که منابع عظیم آبی در دره‌ها و مکان‌هایی دور از دسترس بوده است، زمینه بهره‌برداری از آنها فراهم نشده. برای مثال آن طور که باید و شاید نسبت به امر مهم سد‌سازی در استان اقدام نشده و بخش بزرگی از آب استان هدر می‌رود. چند سدی هم که تاکنون احداث شده و به بهره‌برداری رسیده‌اند، مانند سد مارون و کوثر، بهره‌ای برای مردم استان نداشته‌اند. بهره اصلی از این سدها را، استان‌های مجاور کهگیلویه و بویراحمد مانند هرمزگان، بوشهر، خوزستان و... می‌برند.

سدهایی که در حال ساخت هستند هم همین شرایط را دارند؟

خوشبختانه تاکنون در دولت‌های نهم و دهم، اهتمام وتوجه جدی و خوبی به سد‌سازی و بند‌سازی در استان شده است و نتیجه این اهتمام، این است که در سفرهای استانی رئیس‌جمهور و هیأت دولت، احداث چند سد در استان تصویب شده و مطالعات بر روی آنها آغاز شده است. از این جمله می‌توان به سد تنگ‌سرخ در نزدیکی شهرستان یاسوج اشاره کرد که برای تأمین درازمدت آب این شهرستان به بهره‌برداری خواهد رسید، یا سد شبلیز که مطالعات برای احداث آن در دست انجام است و با تکمیل و پایان این مطالعات و تحقیقات، کار احداث آن آغاز خواهد شد. این سد برای مصرف در حوزه‌های کشاورزی، خانگی، صنعتی و... احداث خواهد شد و به بهره‌برداری خواهد رسید. احداث بندها و سدهای دیگری نیز تصویب شده است که ان‌شاء الله با احداث آنها، مردم استان دیگر شاهد مشکل کم‌آبی نخواهند بود.

دلیل کاهش آب‌های سطحی در استان چیست؟

در گذشته، بخشی از آب استان از طریق چشمه‌سارها تأمین می‌شد که متأسفانه در سال‌های اخیر به دلیل خشکسالی‌هایی که شاهدشان بودیم، برخی از این چشمه‌سارها خشکیدند و آب بسیاری از آنها به شدت کاهش یافت. این چشمه‌ها و منابع زیرزمینی آب، منبع تأمین آب بسیاری از روستاهای استان بودند و امروز با خشکیدن آنها، در این زمینه به مشکلاتی برخورده‌ایم. برای حل این مشکلات، پروژه‌های جدیدی را در دست داریم و امیدواریم که با کمک دولت محترم و مسئولان، این پروژه‌ها را به انجام  برسانیم.

از مشکلات کم آبی، عشایر و فعالیت‌های استان که بگذریم، به مسئولیت ملی شما به عنوان سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی می‌رسیم. آقای هدایتخواه، از کمیسیون فرهنگی چه خبر؟

هفته گذشته در کمیسیون فرهنگی، جلسه مهمی با مسئولان سازمان حج و زیارت، وزارت اطلاعات، وزارت کشور، وزارت امور خارجه، نیروی انتظامی، سازمان هواپیمایی و... داشتیم. موضوع این جلسه، مشکلات زائران ایرانی در عتبات عالیات بود. این جلسه، دومین یا سومین جلسه از این دست بود که پس از سفر اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی به سوریه و عراق انجام شد. پیش از این، گزارش اعضای کمیسیون از سوریه و عراق و مشکلات زائران ایرانی در این کشورها به مسئولان مربوطه منعکس شده بود و در جلسه هفته گذشته، کمیسیون از این مسئولان گزارش عملکرد خواست و آنان نیز گزارش عملکرد خود را در این باره ارائه دادند.

آیا کمیسیون از عملکرد این نهادها راضی بود؟

بر اساس گزارشی که داده شد، به این نتیجه رسیدیم که اقداماتی انجام شده است، اما مشکل اصلی و اساسی هنوز به قوت خود پا برجاست.

چه مشکلی؟

چند مشکل در این زمینه وجود دارد که هنوز حل نشده است؛ یکی از مهم‌ترین مشکلات در این مسئله، ناهماهنگی دستگاه‌های داخلی و بر مبنای آن، ناهماهنگی برخی مصوبات ارگان‌ها و نهادهای مختلف با یکدیگر است. برای مثال، ستاد هماهنگی امور زائران اعلام کرده است که برای سفر به عتبات عالیات، تنها باید از طریق دفاتر زیارتی سازمان حج و زیارت اقدام شود و راه‌های دیگر، بسته و ممنوع است. این در حالی است که هیأت دولت در سفر به ایلام اعلام کرد که افراد مجازند به صورت انفرادی به عتبات مشرف شوند. باتوجه به شرایط وخیم امنیتی عراق و بمب‌گذاری‌های پیاپی و کشته و مجروح شدن مردم بی‌گناه در کوچه‌ها و خیابان‌های این کشور، سفر انفرادی به عراق مشکل امنیتی دارد و برای زائران خطرآفرین است.

مشکل دیگری هم در این راستا وجود دارد یا مشکلات به همین مسائل امنیتی محدود می‌شود. (که البته مشکل کوچکی هم نیست)

مشکلات کوچک و بزرگ دیگری نیز در این راه وجود دارد. برای مثال می‌توان به عدم پایبندی عراق به تعهداتش اشاره کرد. مسئولان عراقی قول‌هایی درباره بهبود شرایط زائران داده‌اند که به آنها عمل نمی‌کنند. از سوی دیگر، گاهی شاهد برخورد نه چندان مناسب ماموران عراقی با زائران ایرانی بوده‌ایم... اینها تنها بخشی از مشکلاتی است که در جلسه کمیسیون با نهادهای مربوطه به آنها رسیدگی شد.

در نهایت چه تصمیمی در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی برای رفع این مشکلات گرفته شد؟

نهایتا مقرر شد که کمیسیون فرهنگی گزارشی از وضعیت زائران ایرانی در عتبات عالیات به صحن علنی مجلس شورای اسلامی ارائه دهد. از طرف دیگر مقرر شد از این پس دستگاه‌ها و نهادهای مختلفی که در این حوزه مسئولیتی به عهده دارند، با هماهنگی بیشتری فعالیت کنند و علی‌الخصوص هنگام تصمیم‌گیری‌ها، نکات مختلف را در نظر گرفته و با هم هماهنگ‌تر شوند.

برای حل مشکل بدرفتاری ماموران عراقی و مشکلات دیگری که زائریان ایرانی در عراق با آنها مواجهند چه چاره‌ای اندیشیده شد؟

در این زمینه، با توجه به سودی که از طریق حضور زائران و گردشگران ایرانی به طرف عراقی می‌رسد، مسئولان این کشور باید ملزم شوند تا در مسایل مربوط به زائران، بهبود کیفیت را ایجاد نمایند و در صورتی که این بهبود حاصل نشد، ما باید تعداد زائران را کاهش دهیم یا حتی قطع کنیم تا طرف عراقی تحت فشار شرکت‌های داخلی این کشور، مجبور شود این بهبود کیفیت را به وجود بیاورد. امیدواریم با چاره‌هایی که کمیسیون فرهنگی و مسئولان ذیربط اندیشیده‌اند، مشکلات زائران ایرانی در عراق، سوریه و... به حداقل برسد.

برای مشاهده جدیدترین اخبار و گزارش ها از مجلس به سرویس مجلس تابناک  مراجعه کنید.