دول متفق از ايران عذرخواهي كنند

رئيس کميته اطلاع‌رساني ستاد دريافت غرامت جنگ جهاني اول و دوم از برنامه‌ريزي منسجم و تلاش اين کميته براي تبديل شدن دريافت غرامت از اشغالگران به يک مطالبه ملي خبر داد.

به گزارش ايسنا محمدحسن صالحي‌مرام، در پاسخ به سؤالي درباره اهداف، برنامه‌ها و اقدامات ستاد دريافت غرامت جنگ جهاني اول و دوم اظهار داشت: با توجه به اينکه مطالبه غرامت جنگ‌هاي جهاني اول و دوم حق ايران است و با مرور زمان اين حق از بين نمي‌رود، جمهوري اسلامي ايران به عنوان يک نظام مستقل و الهي بر اين باور است تا از حقوق مشروع و به يغما رفته مردم و نيز از حيث عمومي، لطماتي که به کيان و عزت کشورمان وارد شد، دفاع منطقي و قانوني نمايد.

وي خاطرنشان کرد: اقدامات و برنامه‌هاي انجام شده و در دست اقدام با اين تصور واقع‌بينانه همراه است که مي‌تواند دستاوردهايي براي ايران اسلامي فراهم سازد. در حقيقت رهايي از ديپلماسي انفعالي و رسيدن به ديپلماسي فعال و تهاجميِ دولت نهم و دهم که از جمله مصاديق روشن آن پيگيري مسئله غرامت است، از برکات اوليه اين فرآيند است که ما را در رسيدن به نتايج بيشتر اميدوار مي‌کند.

صالحي‌مرام اضافه کرد: با توجه به اقدامات خوبي که در ابعاد مختلف از جمله در زمينه مستندسازي اسناد و مدارک و بررسي مسائل حقوقي آن از سوي ستاد و دستگاه‌هاي زيربط در جريان است و نيز استقبال مردم عزيزمان از اين حرکت، در سطح بالايي اميدوارم که به فضل الهي از حيث دريافت غرامت به نتايج ملموس و مشخصي برسيم و ابعاد پرونده اين نسل کشي ننگين را که همچون لکه سياهي در تاريخ بشريت تداعي مي‌کند هرچه بيشتر براي جهانيان روشن و مبرهن سازيم.

رئيس کميته اطلاع‌رساني ستاد دريافت غرامت جنگ جهاني اول و دوم در پاسخ به اينکه کميته اطلاع رساني در راستاي تحقق اهداف ستاد تاکنون چه برنامه‌ها و اقداماتي داشته است، اظهار داشت: اين کميته در جهت تحقق اهداف و چشم‌اندازهاي ستاد تاکنون علاوه بر تشکيل چندين جلسه با شرکت اعضاي کميته براي بررسي ابعاد خسارات وارده و اطلاع رساني در مورد اسناد و مدارک موجود در وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي گوناگونِ مرتبط با موضوع، اسناد مربوط به جنگ جهاني دوم موجود در آرشيو مرکز پژوهش و اسناد رياست جمهوري را در 6 جلد با عناوين "اشغال ايران، تحميل پيمان اتحاد سه گانه و بازتاب‌هاي آن"، "مداخله در امور داخلي ايران با تکيه بر پيمان اتحاد سه گانه"، "بازداشت و تبعيد شدگان ايراني توسط متفقين"،" تعديات، تخلفات، تصادفات و.... متفقين در ايران"، "مهاجرين لهستاني در ايران" و" پايان جنگ جهاني دوم و مسئله تخليه ايران را در مرحله تدوين نهايي قرار داده که از هم‌اکنون تا پايان آبان‌ماه سال جاري جهت انتشار آماده خواهد گرديد.

وي خاطرنشان کرد: اين کميته سلسله نشست‌هاي تخصصيِ مربوط به ابعاد خسارات وارده به ايران در جنگ‌هاي جهاني اول و دوم را در دستور کار دارد و تاکنون شش جلسه با موضوعات "پيامدهاي اقتصادي جنگ جهاني دوم در ايران؛ از آغاز جنگ تا اشغال ايران"، "خسارت ايران در جنگ جهاني اول با تأکيد بر منطقه خراسان"، "خسارت جنگ جهاني دوم در ايران"، "ابعاد ژئوپلتيک جنگ جهاني دوم در ايران"، "ابعاد بين‌المللي جنگ جهاني دوم در ايران" و " ابعاد حقوقي خسارات ايران در جنگ جهاني دوم" را با حضور صاحب‏نظران خبره و برجسته برگزار کرده است.

صالحي‌مرام درباره برنامه‌هاي آينده کميته اطلاع‌رساني ستاد دريافت غرامت خاطرنشان کرد: اين کميته در راستاي انجام وظايف خود و در استمرار فعاليت‌هاي قبلي، برگزاري نشست‌هاي تخصصي در مورد جنگ‌هاي جهاني اول و دوم در ايران را ادامه خواهد داد و علاوه بر آن، برنامه‏هاي برجسته ديگري از جمله انتشار ويژه‌نامه و فصلنامه دولت اسلامي در مورد جنگ جهاني اول و دوم را در دستور کار خود دارد. برگزاري همايش يک روزه در آذرماه سال جاري در مورد خسارات وارده به ايران در جنگ‌هاي جهاني اول و دوم نيز از برنامه‌هاي اين کميته در سال جاري مي‌باشد. ضمن اينکه تلاش مي‏شود با برنامه‏ريزي منسجم، اين حرکت در بين اقشار مختلف مردم علي‏الخصوص نخبگان جامعه اسلاميمان به يک مطالبه ملي تبديل شود.

رئيس کميته اطلاع‌رساني ستاد دريافت غرامت جنگ جهاني اول و دوم در ادامه با اشاره به تاريخچه جنگ جهاني دوم گفت: پيامدهاي زيانبار اشغال ايران با پايان جنگ جهاني دوم رفع نشد، بلکه موجبات رکود و عقب‌ماندگي ايران حداقل براي بيش از دو دهه را فراهم آورد و هزينه‌هاي سنگيني را به لحاظ سياسي، اجتماعي، اقتصادي و رواني پديد آورد که آنها بر مردمي تحميل شدند که در جنگ جهاني دوم نقش پل پيروزي را بازي کرد.

وي در پاسخ به سؤالي مبني بر اينکه با توجه به گذشت چندين دهه از اين حوادث تاريخي، آيا پيگيري اين بحث موضوعيت دارد، تصريح کرد: حتماً اين امر موضوعيت دارد. امروز ارامنه پس از ساليان سال پيگير غرامت از دولت ترکيه هستند که حاکمان گذشته آن امروز حضور ندارند و شکايت ژاپن از آمريکا و ملل آفريقايي از استعمارگران اروپايي، شکايت لهستان از روسيه و ده‌ها مورد ديگر نشان‌دهنده اين واقعيت است که هيچ‌گاه مرور زمان نمي‌تواند حقوق تضييع‌شده را کم‌رنگ و بي‌رنگ جلوه نمايد.

صالحي‌مرام در پاسخ به سؤالي ديگر درباره اقدامات انجام شده در مورد جنگ جهاني اول نيز اظهار داشت: در مورد اين جنگ هم اسناد و مدارک در حال جمع‌آوري و جمع‌بندي است و قطعاً اهميت مطالبه غرامت خسارات وارده کمتر از جنگ دوم جهاني نخواهد بود. جنگ جهاني اول هولوکاست واقعي تاريخ است که در آن بنا به اذعان مورخين غربي ميليون‌ها نفر از هموطنان عزيزمان جان خود را در اثر عوارض ناشي از جنگ شامل بيماري‌ها، قحطي و درگيري‌هاي خونين از دست داده‌اند.

جنگ جهاني دوم با حمله آلمان به لهستان در سال 1939/ 1318 ش آغاز شد.

به دنبال حمله آلمان نازي به شوروي در ماه ژوئن 1941 تير 1320، موقعيت ايران نيز نسبت به جنگ جهاني دچار تغيير گرديد. در استراتژي جديد متفقين، بي‌طرفي ايران ديگر جايگاهي نداشت؛ زيرا امن‌ترين و نزديک‌ترين راه ارسال مهمات نظامي و تدارکات به جبهه شوروي از طريق ايران ميسر بود و خواه ناخواه مي‌بايستي ايران در جبهه متفقين قرار گيرد. لذا متفقين به کارگرداني انگليس پس از اطمينان از عدم همراهي کامل و تمام‌عيار رضاشاه با متفقين، تصميم به اشغال ايران و تغيير وي گرفتند. لذا با طرح اقدامات ستون پنجم آلمان در ايران بر ضد متفقين و به دنبال چندين تذکاريه مشترک از سوي انگليس و شوروي به دولت ايران در اين زمينه، در سحرگاه سوم شهريور 1320، ايران از شمال و جنوب توسط قواي متفقين اشغال گرديد و اندکي بعد در روز 25 شهريور 1320 رضا شاه وادار به استعفا و تبعيد به خارج از کشور شد.

متفقين پس از اشغال و تغيير پادشاه، دولت ايران را وادار به انعقاد پيمان اتحاد سه‌گانه نمودند که بر اساس مفاد آن به اشغال، صورت و پوشش قانوني دادند و با استناد به مواد 3 و 4 آن کليه مقدورات و امکانات کشور در اختيار متفقين و مقاصد قطعي آنها در جبهه شوروي قرار گرفت. تعهدات آنها نيز شامل کمک‌هاي مالي براي جبران صدمات و خسارات ناشي از جنگ و تخليه ايران حداکثر شش ماه پس از پايان جنگ بود که هيچ‌کدام براساس وعده و تعهدي که داده بودند، انجام نگرفت.

متفقين در طول دوره اشغال، اقدامات گوناگوني انجام دادند که همگي با شرايط اتحاد بين دو کشور منافات داشت و حقوق حاکميت و استقلال ايران را نقض کردند که از مهم‌ترين آنها مي‌توان به مداخله در امور داخلي ايران؛ از قبيل مداخله در امور راهها، راه‌آهن، فرودگاهها، برقراري سانسور شديد بر مطبوعات، راديو و مراسلات پستي، امور مالي، عوارض گمرکي، بازداشت و تبعيد ايرانيان از اقشار مختلف به اتهام طرفداري از دول محور، تعديات گوناگون در حوزه و منطقه اشغالي، تصرف اماکن و ادارات دولتي، ايجاد مناطق ممنوعه نظامي و تغيير محل سکونت مردم در برخي مناطق و مواردي از اين قبيل اشاره کرد.

رفتار روس‌ها در منطقه اشغالي به صورتي بود که از ابتداي ورود به ايران تمهيدات لازم براي تجزيه شمال ايران را دنبال مي‌کردند که تأسيس و گسترش حوزه جغرافيايي فعاليت حزب توده ايران يکي از آنها بود. پس از پايان جنگ جهاني دوم نيز برغم تعهدي که در پيمان سه‌گانه و اعلاميه سه دولت در کنفرانس تهران براي تخليه ايران داده بودند، از تخليه ايران خودداري نمودند و علاوه بر آن در ايالات آذربايجان و کردستان با حمايت سياسي، اقتصادي و نظامي از فرقه دموکرات اقدام به تجزيه‌طلبي نموده و به مدت نزديک به دو سال موجبات تجزيه، اغتشاش و ناامني را فراهم آوردند و در نهايت نيز تحت فشار انگليس و به ويژه آمريکا، فضاي بين‌المللي و اقدامات دولت ايران وادار به خروج از ايران و اعاده استقلال ايران شدند.