اصول روزهداری در بیماران دیابتی
معاون پژوهشكده غدد درون ريز و متابوليسم گفت: بيماران مبتلا به ديابت بهتر است به جاي مصرف زولبيا و باميه و چاي از خرما و آبميوه يا شير استفاده كنند.
حسين دلشاد در گفتوگو با فارس اظهار داشت: در مورد روزه گرفتن ديابتيها دو گروه وجود دارند. يكي گروهي كه نميتوانند روزه بگيرند و ديگري گروهي كه ميتوانند روزهدار باشند اما بايد توصيههايي را رعايت كنند.
وي افزود: در ارتباط با گروه اول ديابتيهايي كه با وجود درمان قند خون آنها بين 200 تا 300 ميليگرم در دسي ليتر در نوسان است و كنترل مناسبي ندارند بهتر است روزه نگيرند چرا كه گرسنگيهاي طولانيمدت براي اين افراد ممكن است باعث تغييراتي در قند خون شود.
دلشاد تصريح كرد: بيماران ديابتي كه دچار عوارض مزمن ديابت مانند اختلال ديد و نارسايي كليه هستند، بيماراني كه سابقه كاهش قند خود متناوب داشتند، زنان باردار مبتلا به ديابت و زنان شيرده مبتلا به ديابت و بيماراني كه سابقه اغماي ديابتي دارند كه بيشتر در جوانان و كودكان ديده ميشود و بيماراني كه به عفونت حادي دچار شدهاند بهتر است ، روزه نگيرند.
وي با اشاره به گروه دوم بيماران ديابتي تصريح كرد: اين گروه نيز به دو بخش تقسيم ميشوند يكي افرادي كه انسولين دريافت ميكنند و ديگري بيماران ديابتي نوع دو كه فعلاً تحت درمان با داروهاي خوراكي ضد ديابت هستند.
قائم مقام پژوهشكده غدد درون ريز و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي ادامه داد: در مورد افرادي كه انسولين دريافت ميكنند اولين نكتهاي كه مطرح است اين است كه انسولينهاي موجود در بازار به دو نوع NPH يا متوسطالاثر و انسولين ريگولار يا كوتاهاثر هستند كه معمولاً اين انسولينها در دو نوبت يك بار صبح قبل از صبحانه و ديگري شب قبل از شام مصرف ميشوند.
وي اضافه كرد: به اين بيماران توصيه ميشود كه انسولين NPH قبل از سحر را تزريق نكنند يا اگر در طول روز نياز به كنترل قند خون دارند بهتر است مقدار انسولين NPH را به نصف مقدار قبل از ماه مبارك كاهش دهند و اگر در طول روز دچار كاهش قند خون ميشوند بهتر است اين مقدار را هم حذف كنند يعني انسولين NPH را حذف و فقط از انسولين كوتاهاثر بر حسب مقدار سحري كه ميخورند استفاده كنند.
اين فوق تخصص غدد ادامه داد: اين افراد همچنين ميتوانند قبل از افطار انسولين NPH و ريگولار را طبق همان مقداري كه قبل از ماه مبارك مصرف مصرف ميكردند استفاده كنند.
وي گفت: روش ديگر اين است كه ميتوانند از انسولينهاي جديد مثل انسولين لانتوس و انسولينهاي سريعالاثر مثل انسولين اكتراپيد كه در حال حاضر در بازار موجود است استفاده كنند. بدين ترتيب كه انسولين لانتوس را قبل از خواب شبانه و انسولين آكتراپيد را قبل از سحر و افطار تزريق نمايند.
دلشاد يادآور شد: اما افرادي كه از داروهاي ضدديابت استفاده ميكنند اگر مجبورند براي كنترل قند خون روزانه چند نوبت از اين داروها استفاده كنند. بهتر است روزه نگيرند ولي افرادي كه حداقل در دو نوبت از داروهاي خوراكي مصرف ميكنند و اگر داروي تحريككننده ترشح انسولين مثل قرص گلي بنگلاميد يا قرص گليكلازيد مصرف ميكنند قبل از سحر مقدار آن را به ميزان نصف قبل از ماه مبارك رمضان كاهش دهند. همچنين افرادي كه از داروهايي مانند داروهاي كاهشدهنده مقاومت به انسولين مثل متفورمين يا گلوتازون استفاده ميكنند چون خطر كاهش قند خون به وسيله اين داروها كم است ميتوانند از آنها مصرف كنند و نيازي به تغيير دارو هم نيست.
وي اضافه كرد: البته توصيه ميشود افرادي كه متفورمين استفاده ميكنند مقداري كه قبل از ماه مبارك استفاده ميكردند يك سوم را هنگام سحر و دو سوم ديگر را هم قبل از افطار مصرف كنند.
دلشاد با اشاره به رژيم موادغذايي در ديابتيها گفت: بهتر است اين رژيم غذايي نسبت به قبل از ماه مبارك خيلي تغيير داده نشود البته توصيه ميشود هنگام سحر مبتلايان به ديابت از مصرف مواد قندي ساده به علت اينكه خيلي سريع جذب ميشود، استفاده نكنند و به جاي آن از مواد غذايي پيچيده مانند حبوبات و غلات كه جذب آن كندتر است و احتمال كاهش قند خون كمتر ميشود استفاده كنند.
وي گفت: از مواد غذايي ديگري كه توصيه ميشود. مصرف به اندازه سبزي و ميوه بين افطار و سحري، همچنين استفاده از مايعات مانند آب، آبميوه و شير است برخي بيماران در ماه مبارك از زولبيا و باميه كه سريعالاثر هستند و انرژي زيادي را هم ايجاد ميكنند و باعث افزايش سريع قند خون نيز ميشود استفاده ميكنند كه بهتر است به جاي آن از خرما و كشمش استفاده كنند.
قائم مقام پژوهشكده غدد درون ريز و متابوليسم اضافه كرد: برخي از بيماران نيز به خاطر اينكه از تشنگي روزانه فرار كنند هنگام سحر چاي زيادي مينوشند كه اين نوشيدن چاي زياد به علت اينكه چاي مادهاي ادارآور است موجب ميشود فرد تكرر ادار پيدا كند و آب بدنش بيشتر دفع شود.
وي گفت: از طرف ديگر همراه با ادرار كلسيم، سديم و پتاسيم نيز دفع شود كه كاهش اين املاح براي بيمار سردرد و دردها و گرفتگيهاي عضلاني ايجاد ميكند. بنابراين توصيه ميشود، روزه داران به خصوص ديابتيها از نوشيدن چاي زياد پرهيز كنند و اگر ميخواهند از چاي استفاده كنند چاي كمرنگ باشد و گر نه بهتر است از آب ميوه و شير استفاده شود.
