خواب آرام تهران در دامنه كوه 22 متري زیاله!

بيش از 40 سال زباله را روي هم تلنبار كرده‌ايم و حالا 75 هكتار زباله را با ارتفاع بيش از 22 متر روي هم ريخته‌ايم و نمي‌دانيم با آن چه كار كنيم!

بيش از 40 سال به واسطه خيلي چيزها، نظير نبود تكنولوژي و محدوديت دسترسي به آن، نداشتن فرهنگ تفكيك زباله از مبدا، تا امروز و از همه مهم‌تر، پشت گوش انداختن اين مهم در مديريت جمع‌آوري و دفن و ساماندهي زباله‌ها، اين تل آشغال‌ها را فراموش كرده‌ايم و حالا دنبال راهي براي نجات پايتخت هستيم.

اعضاي شورا اين بار توقعشان زياد است
به گزارش ايسنا، شوراي سوم شهر تهران، اگر چه بسياري از برنامه‌هاي دوره دوم خود را در برخي امور مثل رويكرد خود به سازمان بازيافت و تبديل مواد دنبال مي‌كند، اين بار اعتبار، توجه و انتظار خاصي را از مدير عامل فعلي اين سازمان دارد، چراكه وضعيت زنگ خطر زباله در پايتخت به صدا درآمده و ديگر شوخي‌بردار نيست.

اعضاي شورا، صبح جمعه هفته گذشته، از خانه بيرون آمدند و به ميان هزارها تن زباله رفتند، تا از نزديك، اهميت سرعت در كار اين قسمت پرت، اما تپنده شهر تهران را يك بار ديگر درك كنند.

در عين حال شورايي‌ها، نسبت به اعتبارات اختصاص داده و شايد اعتبارات آينده حساس هستند و مي‌خواستند از نزديك كارهاي انجام شده را ببينند.

حوضچه شيرابه‌ها يا خودش خشك مي‌شود، يا همين طور مي‌ماند
بيش از 40 سال است كه آشغال‌هايمان را يا از پنجره ماشين به بيرون پرت كرده‌ و يا سر كوچه گذاشته‌ايم و يا مثل حالا، توي مخزن زباله انداخته‌ايم و هميشه يكي بوده كه زباله‌ها را قاطي و در هم برده و كسي نگفته براي حفظ سلامت خود و جامعه‌تان، زباله‌ها را تا جايي كه مي‌توانيد، جدا كنيد.

40 سال است كه هر حداقل روزانه 400 گرم زباله توليد كرده و غافل از آن بوده كه يك جايي، هر چند فعلا دور و در سي كيلومتري تهران، تلنبار شده و حوضچه‌اي چند كيلومترمربعي از شيرابه‌ را ايجاد كرده كه معلوم نيست تا كجاي آب‌هاي سطحي و زيرزميني نفوذ كرده است!

طبق اظهارات مسوولان سازمان بازيافت و تفكيك مواد شهرداري تهران، فعلا هيچ تصميمي جز دفن، براي اين كوه 22 متري و 75 هكتاري زباله كه هر روز بزرگ‌تر مي‌شود، گرفته نشده و فقط چند سالي است، دنبال راهكاري براي خشك كردن حوضچه شيرابه‌ها مي‌گرددند و هنوز به نتيجه‌اي هم نرسيده‌اند.

پرداخت وام بانك جهاني متوقف شد، حوضچه هم ايجاد نشد!
اواخر سال 84 بود كه مدير عامل سابق سازمان بازيافت و تبديل مواد شهرداري تهران، از پروژه استحصال گاز متان، امحاي حوضچه شيرابه كهريزك و بهينه‌سازي صنايع كمپوست با همكاري بانك جهاني خبر داد و در اين ميان قرار بود در مجموع 40 ميليون دلار براي اين بخش هزينه شود، اما طبق گفته برخي از مسوولان در اين سازمان، روند پرداخت اين وام از سوي بانك جهاني قطع شده است و به همين دليل پروژه استحصال متان جز چند لوله غيرفعال كه از چند چاه توي زمين بيرون زده چيزي ديگر وجود ندارد.

دفن سنتي بعد از 45 سال كي تمام مي‌شود؟
مديرعامل سازمان بازيافت شهر تهران، فروردين امسال تاكيد كرده بود كه تا پايان سال جاري، دفن سنتي زباله در كهريزك به طور كامل متوقف مي‌شود، اما در اين ميان چند نكته باقي است: در حال حاضر از هفت هزار و 500 تن زباله روزانه شهر تهران، سهم بازيافت، حدود سه هزار تن در روز است و قرار است، با راه‌اندازي واحد سلول بهداشتي، در مجموع 600 هزار تن زباله ويژه را براي حدود دو سال در خود جاي دهد و بعد باز هم روي آن واحد، با خاك دفن و درختكاري شود و سراغ ساخت واحد ديگري بروند.

همچنين قرار است با ساخت سايت تخمير در مساحت 22 هكتاري، روزانه دو هزار تن كمپوست صنعتي و دو هزار تن نيز برق كثيف از طريق سيستم RDF (سيستم توليد سوخت جايگزين) ايجاد شود و در كنار اين‌ها قرار است؛ در خرداد ماه امسال، شش واحد 250 تني بازيافت زباله ديگر هم راه‌اندازي شود. همچنين برنامه ساخت يك واحد ديگر در كنار سايت تخمير را هم دارند.

در حال حاضر گفته مي‌شود، 70 درصد زباله‌هاي شهر تهران، تر هستند و به گفته مسوولان اين سازمان، حدود 50 درصد از اين زباله‌هاي تر بازيافت مي‌شوند و قرار است بخشي از 50 درصد زباله تر باقي‌مانده تا مرداد ماه در سلول‌هاي بهداشتي نگهداري و بخش ديگر تا خرداد ماه در مراكز بازيافت، تبديل شوند.

اما همه اين قول و قرارها با اما و اگر باز شدن LCها براي خريدهاي خارجي، اجراي تعهد پيمانكار خارجي، تخصيص به موقع اعتبار و به همت مسوولان شهرداري و همكاري مردم برمي‌گردد. به عبارتي شهر تهران در آستانه تحولي مهم و طلايي قرار گرفته است و با چند ماه تامل، تا چند وقت ديگر، مي‌توان در مورد عملكرد مدير عامل فعلي سازمان بازيافت شهر تهران و البته شهرداري تهران قضاوت كرد، البته بايد گفت كه مديران عاملان قبلي، همين چند قدم را هم برداشته نداشتند.

پيمانكار هموطن وزير زباله ايتاليا در راه كهريزك
سون هيلز ـ اين پيمانكار ايتاليايي ـ روزانه چهار هزار تن زباله روزانه شهر رم را با سيستم مكانيزه و مدرن خود جمع‌آوري مي‌كند و از طلاي خشكي كه ما 40 سال است، روي هم تلنبار كرده‌ايم، واقعا بهره اقتصادي مي‌برد.

حالا اين شركت ايتاليايي در راه كهريزك است تا پروژه‌اي ماندگار و مهم را در دست گيرد و سازمان بازيافت شهر تهران نيز تاكنون براي مجموعه‌هاي جديد خود، همه خريدهاي خارجي را از كانادا و آلمان انجام داده است.

در بازديد برخي از اعضاي شوراي شهر تهران از سايت‌هاي سازمان بازيافت و تبديل مواد شهرداري تهران و محل دفن سنتي اين مركز، معصومه ابتكار كه بيش از هر يك از اعضاي شورا و بسياري از كارشناسان از اين امور و سابقه كار در ايران و ديگر كشورها در اين زمينه‌ها اطلاعات دارد، به مشكل چند سال اخير شهر ناپل براي جمع‌آوري و بازيافت زباله در اين شهر كه به مرز بحران رسيده بود، اشاره مي‌كند.

مي‌گويد: مشكل زباله و ساماندهي آن در مقطعي آن قدر براي اين شهر مهم شد كه برلوسكوني ـ نخست وزير ايتاليا ـ وزير زباله را هم در كابينه خود معرفي كرد.

به هر روي، مسوولان سازمان بازيافت شهرداري تهران، به اذعان خود و اعضاي شورا و آنچه در ظاهر اين مجموعه چند صد هكتاري توسط خبرنگار ايسنا، مشاهده شد، اقدامات چشمگير و موثري را انجام داده و در دست اقدام دارند، هر چند كه مثل بسياري از اقدامات مهم در كشور، با مساعدت يك كشور خارجي اين مهم انجام مي‌شود.

پورسخا در جريان بازديد اعضاي شوراي شهر تهران در مورد كار اين پيمانكار ايتاليايي، توضيح مي‌دهد: مواد اوليه اين مجمتع‌ها براي بازيافت، زباله‌هاي آناليز شده است كه به اين ترتيب اين زباله‌ها بايد با فرمول خاصي از مواد داخل آن وارد چرخه بازيافت شوند، تا صرف اقتصادي و اثرگذاري محيطي داشته باشد.

وي خاطر نشان مي‌كند: همه اين مراحل در حالي صورت مي‌گيرد كه ما به جريان تفكيك از مبدا اميدوار هستيم.

وي مي‌گويد: مقايسه آمارهاي سال 86 و 87 در مورد تفكيك از مبدا، نشانه‌هاي خوبي را براي ما به همراه داشته است، به طوري كه در سال 86 تفكيك از مبدا شامل 30 درصد پسماند خشك ارزشمند بود كه در سال 87 تاكنون به 65 درصد پسماند خشك ارزشمند رسيده است. همچنين پردازش روباز تا پايان سال 86، سه هزار و 500 تن در روز بوده است كه در سال 87 تاكنون به چهار هزار تن در روز رسيده است.

كوه 22 متري و 75 هكتاري زباله‌هاي 40 ساله در شهر تهران دفن مي‌شوند
بنابر گفته كارشناسان، مساحت محل دفن كهريزك كه بيش از 40 سال زباله شهر تهران را در خود جاي داده، بيش از 75 هكتار و با ارتفاعي بيش از 22 متر است.

اين ارتفاع و مساحت، معادل حداقل دو شهر در همان حوالي است، يعني در كنار شهرك‌هاي ريز و درشتي كه در اين سال‌ها در آن حوالي شكل گرفته، شهر بزرگي از آشغال‌هاي خطرناك هم درست شده، اما اين شهر كجا و آن شهرها كجا!
عليرغم اقدامات قابل توجه سازمان بازيافت و تبديل مواد شهرداري تهران، در 9 ماه گذشته، وقتي در مورد تكليف اين مساحت بزرگ دفن سنتي در كهريزك مي‌پرسم، جوابي جز هيچ و ادامه روند فعلي نمي‌گيرم!

در واقع با راه‌اندازي واحدهاي جديد بازيافت، سياست تخمير و سلول بهداشتي دفن، ديگر در حالت خوشبينانه، زباله‌اي دفن سنتي نمي‌شود، اما براي زباله‌هاي تلنبار شده هم فكري نخواهد شد و اين زباله‌ها به همين شكل غيربهداشتي و خطرساز دفن مي‌شوند و شهري از طلاي كثيف، بدون منفعت و حتي زيانبار، زيرخروارها خاك مدفون مي‌شود.