واكنش يك استاد دانشگاه به «قاتلان خاموش»
مسئول محترم سايت تابناک، سلام
اينجانب به طور اتفاقي مطلبي را تحت عنوان «ظروف يك بار مصرف، قاتلان خاموش» كد خبر 11148 که در تاريخ 2/3/87 بر روي سايت آمده بود، مطالعه کرده و به عنوان يک استاد دانشگاه که متخصص در زمينه بسته بتدي مواد غذايي هستم خود را متعهد ديدم که مطالبي را جهت روشن شدن ذهن افکار خوانندگان اين خبر براي شما ارسال کنم. متاسفانه مطالب گفته شده از طرف يکي از مسئولان ارشد مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران داراي اشتباهاتي است که ضمن ارائه توضيحاتي به ترتيب ذيل خدمتتان عرض ميگردد.
1- - پلي استيرن يکي از پليمرهاي مطمئن ميباشد که در صنايع بسته بندي مواد غذايي و دارويي در جهان مورد مصرف ميباشد. اين پليمر در سه نوع پلي استيرن خالص براي مصارف عمومي (General purpose Polystyrene)، پلي استيرن تقويت شده در برابر ضربه (High Impact Polystyrene) و پلي استيرن اسفنجي (Expandable Polystyrene) ميباشد که دو نوع آخري بيشتر در صنايع غذايي بسته بندي مورد استفاده قرار ميگيرند. پلي استيرن خالص با وجود شفافيت بسيار خوبي که دارد اما بدليل شکنندگي زياد در صنايع بسته بندي استفاده چنداني ندارد. اما پلي استيرن تقويت شده در برابر ضربه که از اختلاط پلي استيرن با لاستيک پلي بوتاديان بدست آمده و تحت نام تجاري HIPS معروف است در ساخت ليوانهاي يکبار مصرف آب خوري و همچنين ظروف کوچک يکبار مصرف حامل محصولات لبني مانند ماست، پنير و خامه استفاده فراواني دارد. استفاده از HIPS در بسته بندي موارد مذکور جهاني ميباشد و استفاده آن در صنايع بسته بندي در کشورهاي پيشرفته کاملاً متداول ميباشد. پلي استيرن اسفنجي که تحت نام تجاري EPS معروف است از اختلاط پلي استيرن با يک ماده گازي (معمولاً گاز دي اکسيد کربن) يا مادهاي که بتواند در اثر حرارت تبديل به گاز شود (معمولاً پنتان نرمال) تهيه ميشود. پنتان نرمال داراي نقطه جوش 36 درجه سانتيگراد ميباشد و در فرآيند توليد هنگامي که با پلي استيرن (که نقطه ذوبي برابر 240 درجه سانتيگراد دارد) در دستگاه اکسترودر در دمايي نزديک نقطه دوب پلي استيرن مخلوط ميشود پنتان نرمال بخار شده و پلي استيرن به صورت اسفنجي در خواهد آمد. بنابراين گفتههاي اين مسئول مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران که از هگزان بعنوان ماده اسفنج کننده پلي استيرن نام برده اند کاملاً اشتباه ميباشد. ضمناً هگزان در حالت معمولي مايع و داراي نقطه جوشي برابر 69 درجه سانتيگراد ميباشد که در خبر مذکور از قول اين مقام محترم هگزان گاز و دماي آزاد سازي آن (که همان نقطه جوش ميباشد) 160 درجه سانتيگراد اعلام گرديده است. ضمناً يادآوري ميگردد که در حال حاضر ليوانهاي يک بار مصرف مورد استفاده در ماشينهاي قهوه و شکلات از جنس پلي استيرن اسفنجي ميباشد که بدليل وجود حلقه آروماتيکي در هر واحد تکراري آن هم داراي مقاومت حرارتي و هم بدليل اسفنجي بودن، عايق حرارتي بسيار خوبي ميباشد.
2- پلي وينيل کلرايد يا پي وي سي (PVC) يکي از پليمرهاي پرمصرف در صنايع بسته بندي مواد غذايي ميباشد که تنها محدويت استفاده آن وجود غلظت منومر آزاد (VCM) در آن ميباشد. اگر غلظت منومر آزاد در پي وي سي زير 1 پي پي ام (ppm) باشد اين ماده قابليت استفاده در بسته بندي مواد غذايي را دارد. پي وي سي که غلظت منومر آزاد در آن زير 1 پي پي ام (ppm) باشد بنام پي وي سي گريد غذايي يا Food Grade PVC معروف هستند. در حال حاضر اين مواد در بسته بندي انواع قرصهاي دارويي مورد استفاده قرار ميگيرد.
ضمناً دماي غذا حداکثر ميتواند تا دماي جوش آب باشد.
با تقديم احترام
عبدالرضا اروجعليان
عضو هيأت علمي دانشکده مهندسي شيمي
دانشگاه صنعتي اميرکبير
امروزه در کشورهای پیشرفته بسته بندی بر اساس کاغذ می باشد نه پلی استیرن. 
اطلاعات اينجانب از علم شيمي بسيار اندك است ولي مي توانم اين را بگويم كه تقريباً از زماني كه در بين مردم و همچنين توليد كنندگان و عرضه كنندگان مواد غذايي رايج شده است كه از ظروف يك بار مصرف استفاده نمايند متاسفانه شاهد آن هستيم كه در گوشه و كنار طبيعت حجم وسيعي از اين مواد به صورت زباله توليد شده و به نظر مي رسد كه در چرخه اكو سيستم به راحتي تبديل و جذب نمي شوند . در كشورهاي صنعتي قوانين و محدوديتهاي خاصي براي استفاده از اين ظروف وجود دارد به شكلي كه در اين كشورها از ظروفي استفاده مي شود كه به راحتي جذب طبيعت مي شوند ، نوشيدنيها در ليوانهايي از جنس كاغذ سرو مي گردد حتي در فروشگاههاي مواد غذايي پاكتهايي كه براي حمل مواد در اختيار ايشان قرار م گيرد از جنس كاغذ مي باشد. و كمتر مشاهده مي گردد كه از مواد پلاستيكي براي چنين ظرفي استفاده گردد ، حتي در مورادي كه بر حسب ضرورت نياز به استفاده از ظروف پلاستيكي باشد ، تاكيد بر عدم رها كردن آن در محيط هاي طبيعي است و ظروف مخصوص جهت جمع آور آنها در نظر گرفته شده است... 
سلام، جناب دكتر با توجه به زمينه كاري خود اظهارنظر فرمودند در حالي كه تخصص ايشان شيمي هست و نه بيولوژي. مي دونستيد كه پلي استرين يكي از مواد بسته بنديست كه سالهاست از رده خارج شده به خاطر خطراتي كه براي سلامتي داره در ارتباط با مواد بسته بندي و لزوم بسته بندي يك بار مصرف شكي نيست اما مي توان از مواد زيست تخريب پذير كه از پليمرهاي طبيعي درست مي شود به جاي پيلمرهاي صنعتي استفاده كرد و به اين طريق هم جلوي آلودگي موحيط زيست را گرفت و هم از بابت آنها اطمينان حاصل كرد. متاسفانه تعصب نسبت به تخصص و جايگاه در كشور ما باعث شده كه بسياري از تحقيقات بدون توجيه اقتصادي و يا توجه به سلامت جامعه صرفا به خاطر گرفتن يك گرانت تحقيقاتي تعريف ميشوند ميدانستيد كه اين شيري كه بدون تحقيق به بچه هاي دبستاني مي دن ضررش به خاطر اين ماده نامرغوب بسته بندي بيشتر از نفعش هست؟ جهت اطلاع شما تخصص من بيولوژي و داراي مدرك دكترا ميباشم كه در زمينه پليمرهاي زيست تخريب پذير و مواد بسته بندي مطالعاتي داشته ام.با احترام
مهدي از استراليا