دفن پسابهاي صنعتي عسلويه در خليجفارس
سفر گروهي ازخبرنگاران به خليج نايبند هم نتوانست خيال خليج فارس را از آلودگي زيست محيطياي كه از سوي تاسيسات گازي منطقه عسلويه تهديد ميشود، آسوده كند. هرچند به گفته كارشناسان سازمان محيطزيست تاسيسات گازي در چند سال اخير با تاسيس تصفيه خانه مبين وضعيت بهتري نسبت به گذشته دارند اما هنوز هم ورود پسابهاي صنعتي به خليج فارس زندگي آبزيان اين منطقه را تهديد ميكند. از سوي ديگر، نحوه برخورد مسئولان اين مجتمعها با خبرنگاران به سوالات بيشماري منجر شده كه بسياري از اين سوالات از عسلويه بيپاسخ به تهران بازگشت.
از جمله مجتمعهايي كه به خبرنگاران اجازه ورود و بازيد از تاسيسات خود را در اين سفر داد، مجتمع پتروشيمي برزويه(نوري) بود. خبرنگاران كه خود را با يك ون به اين مجتمع رسانده بودند از دل شيشههاي اين ون، مجتمع را در حالي كه بوي گاز آنها را اذيت ميكرد،تماشا كردند. در حين اين بازديد اطلاعاتي هم درباره فعاليت اين پتروشيمي داده شد. پتروشيمي نوري از جمله هفت مجتمعي است كه پسابهاي خود را به جاي خليج فارس به تصفيه خانه متين ميفرستند. به گفته «احمدي» مسئول بخش HSE اين مجتمع ميزان پساب اين مجتمع در هريك ساعت، يك ونيم مترمكعب است كه با توجه به حجم فعاليت اين مجتمع، عجيب به نظر ميرسد.
مسئلهاي كه گفت و گو با «محمدعلي هادوي» مدير بخش HSE مبين هم نتوانست شك وشبههاي ايجاد شده در ميان گروه خبرنگاران و كارشناسان را از بين ببرد. به هر حال آنطور كه« امير صديقي» كارشناسان محيط زيست هم اعتقاد دارد دلايل بسيار زيادي وجود دارد كه اجازه نميدهد ميزان واقعي پساب يك مجمتع مشخص شود و از جمله مسائلي كه او روي آن تاكيد دارد احتمال نقص فني در تجهيزات مجتمعهاست. اما مسئله ديگري هم از سوي خبرنگاران مطرح شده كه هيچ كس پاسخي براي آن نداشت. اين احتمال وجود دارد كه بخشي از پسابها بهوسيله تانكرها از مجمتع خارج و در خليج فارس دفن شود.
سكوت مسئولان مجتمعها خبرنگاران حاضر در اين سفر به اين نتيجه رساند كه به سازمان حفاظت از محيطزيست پيشنهاد تشكيل يك گروه تحقيقاتي را براي مشخص شدن فعاليت اين شركت و ساير مجتمعهاي موجود در اين منطقه بدهند. البته با توجه به اينكه بسياري از اين مجتمعها از جمله يكي از آنها كه متعلق به يك نهاد نظامي است اجازه ورود كارشناسان محيطزيست را خود نميدهد
به نظر ميرسد كه «محمدجواد محمدي زاده» رئيس سازمان حفاظت از محيط زيست با توجه به روابط نزديك خود با رئيسجمهور بايد از اهرمهاي ديگري براي بازكردن اين معما استفاده كند. اما مسئله ديگري كه به سوالات بيشماري در ميان خبرنگاران حاضر در جلسه منجر شد بيتوجه شركتهاي بخش خصوصي به آلودگيهاي محيطزيست ايجاد شده در منطقه است. درحالي كه هفت مجتمع موجود در عسلويه پسابهاي خود به تصفيهخانه مبين ميفرستند اما باقي مجتمعها به دليل هزينه بر بودن اين ماجرا، پسابهاي خود را به خليج فارس ميريزند. سازمان حفاظت از محيطزيست هم تاكنون تنها به تذكر به اين شركتها بسنده كرده است. هرچند پرسش و پاسخهاي خبرنگاران وكارشناسان حاضر هم مشخص نكرد كه سازمان حفاظت از محيط زيست به چند شركت تذكر داده است. اما اين سوال هم پاسخي براي خود نيافت كه چگونه زماني كه سازمان محيط زيست بخشهاي دولتي را موظف به رعايت قانون و ارسال پسابهاي خود به تصفيه خانه مبين ميكند، بخش خصوصي بدون توجه به اين مسئله به فعاليت ضد محيط زيستي خود ادامه ميدهد و پسابهاي خود رابه راحتي وارد خليج فارس ميكند؟
مرگ حرا
چند سال پيش كه جاده از دل جنگلهاي حراي خليجنايبند گذشت ارتباط دريا واين جنگلها قطع شد. زندگي اين جنگلها به بازي جزر ومدي دريا بستگي داشت اما جاده اين ارتباط را قطع كرد. البته آن روزها لولههايي براي گذر آب از اين منطقه در زير جاده ساخته شده كار گذاشته شده كه به گفته «محمدباقر نبوي»، معاون دريايي سازمان حفاظت محيط زيست كشور در ماههاي نخستين ماجرا جوابگوي نياز حرا بود اما به مرور به مرگ تدريجي آنها منجر شده شد.
در واكنش به اين ماجرا مسئولان پارس جنوبي اعلام كردند كه جاده را برداشته و روي اين بخش از دريا پل خواهند زد تا جزر و مد دريا دوباره ادامه پيدا كند اما به رغم وعدههاي چندساله هنوز هيچ خبري از پل وعده داده شده نيست. از سوي ديگر، در حالي كه جاده نفس جنگلهاي حرا را به شماره انداخته درست نزديك به همين جاده اسكلهاي در حال ساختن است كه با هر كاميون خاكي كه در ساحل ميريزد به مرگ آبزيان آن منجر ميشود. مسئولان استاني، اين اسكله را براي اهالي روستاي « هاله» واجب ميدانند، هرچند اين اسكله قرار نيست تنها به نياز اهالي روستاي هاله پاسخ بدهد. اما به گفته نبوي، سازمان حفاظت محيط زيست براي ساختن اين اسكله پيشنهادهايي داشت كه درصورت موافقت مسئولان پارس جنوبي هنوز هم ميتواند كارگشاباشد. او ميگويد: اگر مسئولان و مجريان اين طرح، سازمان حفاظت از محيط زيست را براساس قانون مورد مشورت قرار ميدادند اين سازمان، ساخت اسكله شناور را پيشنهاد ميداد كه هم به نياز اهالي پاسخ داده شود و هم از تخريب محيط زيست خليج فارس و مرگ آبزيان آن جلوگيري ميشد. البته اين جاده و اسكله تنها ساخت و سازهايي نيستند كه محيط زيست منحصربهفرد خليج نايبند را تهديد ميكند. براساس آمارهاي كه وجود دارد نزديك به هشت جاده دسترسي در اين منطقه ساخته ميشود كه به مرگ بخش بسيار بزرگي از يك اكوسيستم منحصربهفرد با ارزشهاي جهاني منجر خواهد شد.
