آلودگی کپسولهای لاغری به مواد مخدر
جام جم آنلاين: «فرمان را چرخاندم تا مردمي را كه در صف اتوبوس ايستاده بودند زير بگيرم، اما هيچ دليلي براي كارم ندارم» علائم جنون مهناز دقيقا از چند ماه پيش كه او مصرف كپسولهاي لاغرياش را آغاز كرد، ظاهر شد و گرچه با مصرف كپسولها، آرام آرام عقربههاي ترازو با او راه آمدند، به همين تناسب جنون و افسردگياش هم بيشتر شد چون كپسولهاي لاغري مهناز تركيبي از محلول بازكننده چاه فاضلاب، آنتيهيستامين و ماده مخدر شيشه بود!
با مصرف كپسولها، خلق و خوي مهناز كاملا تغيير كرد. او ساعتهاي طولاني اشك ميريخت، گاهي تصميم ميگرفت غريبهها را بكشد، گاهي تمام تنش ميلرزيد و عرق ميريخت، حافظهاش هر روز كمتر ميشد، حوصله كسي را نداشت، زود از كوره درميرفت، بيقرار بود و حس ميكرد اگر كپسولهاي لاغرياش را از او بگيرند، ميميرد.
پس از مراجعه به روانپزشك، مهناز درمان دارويياش را آغاز كرد. هر چند هم او و هم روانپزشكاش ميدانند هنوز الگوي درمان قطعي براي ماده مخدر شيشه وجود ندارد و بسياري از آسيبهاي مغزي به جاي مانده از مصرف آن در دراز مدت تا پايان عمر در مصرفكننده خواهد ماند.
هر دم به لباسي....
شيوع كپسولهاي لاغري با تركيب ماده مخدر شيشه و افزودنيهاي ديگر حقيقتي است كه اين روزها عوارضش در مصرفكنندگان اين كپسولها ظاهر شده است و حتي روانپزشكاني در كشور مشغول درمان بيماراني هستند كه از آنها استفاده كردهاند اما بنا به دلايلي نامشخص اين موضوع اما هنوز به شكل رسمي از سوي متوليان مبارزه با موادمخدر تاييد نميشود در حالي كه مراجع آگاه غيررسمي درباره آن بشدت هشدار ميدهند.
شيشه در سالهاي گذشته نيز از سوي قاچاقچيان، به عنوان مادهاي نشئهآور تبليغ شد و به اين بهانه كه مورفين ندارد آن را به عنوان مادهاي غير اعتيادآور معرفي كردند در حالي كه نه تنها اعتيادآور است بلكه در مواردي مصرفش سبب مرگ ميشود، اما هنوز الگوي درماني مشخصي براي شيشه شناخته نشده است و روانپزشكان از شيوههاي درماني ديگر بيماريهاي رواني، براي بهبود وضعيت مصرفكنندگانش استفاده ميكنند.
در 3 سال اخير توليدكنندگان اين مخدر با سنجش علائق جامعه، شيشه را در باشگاههاي ورزشي زنانه و آرايشگاهها به عنوان راهي ميانبر براي كم كردن وزن معرفي كردهاند و ناگهان در اواخر سال گذشته قيمت اين ماده مخدر روندي كاهشي را طي كرد كه نشان ميداد توليدكنندگانش در پي افزايش مشتريان اين مخدر هستند اما امروز، نه تنها روند كاهش قيمت اين ماده ادامه دارد بلكه قاچاقچيانش از آن در تركيب كپسولهاي لاغري استفاده ميكنند.
قيمت هر عدد از اين كپسولهاي لاغري معمولا از يك هزار تا 3 هزار تومان متغير است و اغلب در بستههايي 30 تايي با تضمين كم كردن دستكم 10 كيلوگرم در ماه فروخته ميشوند. مهناز كپسولهاي لاغرياش را در يكي از تبليغات ماهوارهاي ديده بود و به همين دليل گمان ميكرد آنها نبايد خطري داشته باشند اما فقط كساني كه برخي كپسولهاي لاغري ماهوارهاي را خريداري ميكنند به شيشه آلوده نميشوند و گروهي از مصرفكنندگان اين مخدر آن را در عطاريها به عنوان دارويي گياهي خريداري كردهاند.
شيشه يعني جنون
دكتر بابك مصطفيزاده، متخصص پزشكي قانوني و مسموميتهاي دارويي در اين زمينه از عوارض برخي كپسولهاي لاغري وارداتي سخن ميگويد كه بسيار شبيه پيامدهاي ماده مخدر شيشه است. او با اشاره به اين كه كپسولهاي بيشتر بيماران مراجعهكننده به او، ساخت كشورهاي چين و كره بوده است، ميگويد: بيماراني كه به من مراجعه كردند، از كاهش ميل جنسي پس از مصرف آن شكايت داشتند؛ در حالي كه عوارض مصرف شيشه به عنوان نوعي متآمفتامين بيش از اين است و به مرور خود را نشان ميدهد.
به گفته او، مصرف شيشه در درازمدت، سبب افسردگي، توهمهاي بينايي و شنوايي، بيقراري و روانپريشي ميشود و گرچه در نخستين دفعات، مصرف ميل جنسي را نيز افزايش ميدهد؛ اما به مرور زمان از اين ميل ميكاهد. شيشه همچنين با تاثير بر اعصاب مركزي اشتها در ساقه مغز، ميل به خوردن را در فرد كم ميكند؛ اما اين حالت نيز پس از مدتي تغيير ميكند و اشتهاي مصرفكننده به شكل قبل برميگردد.
علاوه بر اين، براساس پژوهشي كه ستاد مبارزه با موادمخدر آن را منتشر كرده است، عوارضي چون سوءظن، بدگماني، بينظمي و اختلال خلق، خشكى دهان، افزايش سرعت تنفس، سردردهاى طاقتفرسا، حالت تهوع، تعرق بيش از اندازه بدن، سرگيجه، بالارفتن فشارخون، بالارفتن حرارت بدن، تپش قلب، خشكى، سوزش و ترك لبها، بزرگ شدن مردمك چشم، سياهى رفتن چشم، لرزش دستها و انگشتان نيز در مصرفكنندگان اين ماده محرك مشاهده شده است.
مصطفيزاده توضيح ميدهد: نميتوان همه كپسولهاي موجود در بازار را امتحان كرد تا مطمئن شد كدام يك از آنها شيشه دارند؛ اما به طور كلي اين كپسولها يا از آمفتامينها ـ كه شيشه به عنوان متآمفتامين زيرمجموعه آنها محسوب ميشود ـ ساخته شدهاند يا تركيبات چربيسوز دارند يا موادي كه فعاليت غده تيروئيد را افزايش ميدهند.
اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي معتقد است؛ اين نوع داروها براي لاغري، معمولا فقط در كشورهاي توسعه نيافته مصرف ميشود و در كشورهاي توسعه يافته، چاقها به جاي مصرف كپسول، سراغ ورزش و رژيم غذايي زير نظر پزشك ميروند.
زنان، مشتريهاي اصلي
گرايش زنان به لاغري از هر طريق ممكن، نكتهاي است كه مافياي موادمخدر در مشترييابي براي شيشه به آن توجهي ويژه داشتهاند. رويا نوري، مدير واحد پژوهش انجمن خيريه تولدي دوباره با تاييد اين موضوع تشريح ميكند: زنان مشتاقند در كوتاهترين روش ممكن لاغر شوند و جوانها به تحرك و انرژي نياز دارند و مافياي موادمخدر با در نظر گرفتن اين دو نكته، شيشه را با تبليغاتي در اين حوزهها، وارد بازار كردند.
نوري اعتقاد دارد؛ توليدكنندگان شيشه با اين روش، زنان را كه پيشتر سهمي ناچيز از جمعيت معتادان داشتند، به مصرفكنندگان دست اول موادمخدر تبديل كردهاند.
«آنتيهيستامين، محلول بازكننده چاه فاضلاب و شيشه» اين فرمولي است كه نوري آن را به عنوان نتيجه بررسيهاي ميداني انجام شده درباره تركيب برخي كپسولهاي لاغري موجود در بازار معرفي ميكند؛ اما حاضر نميشود توضيحات بيشتري درباره آن بدهد.
او سنجش همه كپسولهاي لاغري موجود را ناممكن ميداند و ميگويد: انواع ماهوارهاي اين كپسولها به هيچ وجه قابل كنترل نيستند و وزارت بهداشت نيز بر آن گروه از كپسولهاي داخلي كه در عطاريها عرضه ميشوند، نظارتي ندارد.
سهل انگاري در نظارت
علاوه بر كارشناسان، براي تاييد چنين موضوعي بايد ديدگاه نهادهاي مسوول و رسمي كشور را نيز به دست آورد. براي همين، خبرنگار جامجم تلاش كرد با مسوولاني از مركز ملي مطالعه اعتياد و ستاد مبارزه با موادمخدر نيز درباره وجود شيشه در كپسولهاي لاغري گفتگو كند؛ اما هيچيك از آنها حاضر به پاسخگويي در اين زمينه نشدند، با اين حال حتي اگر مسوولان در اين باره سكوت كنند، نميتوان از مراجعههاي مكرر مصرفكنندگان اين كپسولها به مراكز درماني و بخصوص روانپزشكان چشم پوشيد، آن هم در شرايطي كه برخي پزشكان معتقدند مواد محركي چون شيشه در تركيب برخي از اين كپسولها وجود دارد و اگر سهلانگاري مسوولان در نظارت بر آنها ادامه يابد، زمان براي هشدار در اين زمينه از دست خواهد رفت.
