آنچه در كمين قويترين مردان ايران است!
رقابتهاي قويترين مردان ايران جذاب ولي پر آسيب است. فشار بار وزنههاي سنگين از دلايل عمده و شايع بروز آسيب در ورزشكاران اين رشته است. كشيدگي عضلاني بيشترين شيوع آسيب را داشته و پس از آن گرفتكي عضلاني، كوفتگي و پيچ خوردگي در كمين قوي ترين مرادن است. اسكات تعادلي بيشترين آسيب را در بين ساير مراحل دارد. به راستي چه آسيب هاي ورزشكاران را تهديد مي كند و چگونه ميتوان از اين آسيبها پيشگيري كرد. مطالعه تحقيق زير مي تواند براي شركت كنندگان در رقابتهاي قويترين مردان ايران مفيد باشد.
به گزارش ايسنا؛ "ميزان شيوع، نوع، محل و مكانيزم آسيبهاي ورزشكاران شركتكننده در رقابتهاي قويترين مردان ايران" عنوان تحقيقي است كه توسط علي جعفري، نادر رهنما، غلامرضا شريفي انجام شده است.
در بخشي از اين تحقيق آمده است: در ميان ورزشهاي رقابتي و قهرماني، رقابتهاي قويترين مردان جهان از لحاظ جذابيت و آسيب مورد توجه است. نخستين دوره رقابتهاي قويترين مردان در حدود ٢٥ سال قبل در اروپا شروع شد. در هر سال ده دوره مسابقات جهاني در نقاط مختلف جهان بين قويترين مردان دنيا از سوي انجمن بينالمللي قويترين مردان جهان برگزار ميشود و آن ورزشكاري قويترين مرد جهان است كه به دفعات بيشتري در اين رقابتها شركت و مقام كسب كند.
در ايران كميتهي قويترين مردان زير نظر فدراسيون بدنسازي و پرورش اندام مسووليت و نظارت برگزاري اين مسابقات را برعهده دارد. در ايران اين رقابتها در زمان اجراي تحقيق ششمين سال خود را پشت سر ميگذارد. در اين زمان علاوه بر مسابقات كشوري در استانها نيز مسابقاتي برگزار ميشود. اين مسابقات از مراحل مختلفي تشكيل ميگردد كه حمل وزنههاي سنگين در شكلهاي گوناگون از آن جملهاند. فشارهاي ناشي از حمل اين وزنهها و تجهيزات ورزشي گاه خطرات جبران ناپذيري را به دنبال دارد.
بسياري از شركتكنندههاي اين رقابتها از رشتههاي پاورليفتينگ و بدنسازي هستند فنون اجرايي شده در اين رشتهها كاملا با فنون لازم در رقابتهاي قويترين مردان متفاوت است. اجرا با سرعت بالا مدت زمان اجراي مراحل مسابقه، فشار تحميلي زياد وزنهها و تجهيزات ورزشي به كار گرفته شده در مسابقات قويترين مردان از جمله اين تفاوتهاست.
بلندكردن وزنه در رشته ورزشي قويترين مردان، نيازمند قدرت انفجاري ماهيچه است و اين ويژگي اصلي در بسياري از ورزشها محسوب ميشود طبق يافتههاي هميل استفاده مكرر از انقباض كانستريك انفجاري، كوفتگي عضلاني و متعاقب آن خستگي عضلاني را موجب ميشود و احتمال وقوع آسيب را افزايش ميدهد.
پژوهش حاضر، با توجه به ماهيت موضوع و هدفهايي كه در آن دنبال ميشود، از نوع توصيفي و علي پس از وقوع است كه بعد از وقوع آسيب در ورزشكاران، اطلات جمعآوري شده است. اين تحقيق با توجه به طول زمان، از نوع مقطعي و به لحاظ استفاده از نتايج به دست آمده كاربردي است.
جامعه آماري كليه ورزشكاران در رقابتهاي كشوري قويترين مردان ايران در وزن منهاي ١٠٥ كيلوگرم بود كه از ٢٣ استان كشور در محل برگزاري مسابقه در مجموعه ورزشي طرشت تهران(شهريور ماه سال ١٣٨٦ ) شركت كرده بودند.
در پژوهش حاضر ميزان شيوع، نوع، محل و علل بروز آسيبهاي ورزشكاران شركت كننده در رقابتهاي قويترين مردان ايران مطالعه شد. بيشترين ميزان شيوع نوع آسيب مربوط به كشيدگي عضلاني و به دنبال آن گرفتكي، كوفتگي يا كبودي و پيچ خوردگي بود.
نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد كه يكي از دلايل احتمالي كشيدگي عضلاني در اين ورزشكاران، با توجه به فشار بار مراحل اجرايي، ضعف عضلات درگير در برابر افزايش بار و از طرف ديگر افزايش سفتي عضلات در اثر مصرف كراتين بيش از حد است. افزايش در سفتي عضلات چهار سر و همسترينگ را يكي از دلايل بروز آسيب عضلاني ذكر شده است، لذا مربيان و تمرين دهندگان ورزش بايد اين نكات را مدنظر قرار دهند و براي رفع سفتي عضلات و همين طور ضعف عضلات درگير، در برنامه تمريني خود به تمام عضلات درگير و موافق حركت و مصرف مكملهاي پروتئيني زير نظر متخصص تغذيه توجه خاص داشته باشند و ارزيابي قدرت عضلات و انعطافپذيري ورزشكاران را قبل از مسابقات در برنامه خود قرار دهند تا ميزان آسيبكشيدگي عضلاني را به حداقل برسانند.
در خصوص محل آسيب در اين پژوهش كمر شايعترين محل بروز آسيب و پس از آن شانه و زانو از متداولترين نواحي آسيب بودند. اسپانديلوليز يكي از شايعترين آسيبهاي جدي در ناحيه كمر ورزشكاران است كه منجر به اسپانديلوليتيس (لغزندگي مهره شكسته به سمت جلو) ميشود، البته در اين تحقيق آسيبهاي حاد بررسي شده و آسيبهاي مزمن نظير اسپانديلوليز و فتق ديسك بررسي نشده است، لذا به مربيان توصيه ميشود تا در برنامه تمريني خود حركاتي بگنجانند كه مانند حركات مسابقه در آن خم و راست شدن سريع و اجراي سريع ملاك است تا ورزشكاران با آمادگي بيشتر در مسابقات حاضر شوند و آسيبهاي احتمالي ناحيه كمر را به حداقل رساند.
در ارتباط با علت بروز آسيب، بيشترين ميزان مربوط به فشار بار وزنهها بود. به مربيان، مسوولان برگزاري و داوران مسابقه توصيه ميشود استفاده از وسايل محافظتي مجاز و استاندارد را در اولويت قرار دهند. به منظور كاهش آسيب ناشي از فشار بار، اجراي تمرينات استقامتي توام با قدرت (شدت بالا) و نظارت مربيان به فن اجراي ورزشكاران در حين مسابقات توصيه ميشود.
نتايج اين تحقيق نشان داد بيشترين مر حله يا وسايل ورزشي كه موجب بروز آسيب در ورزشكاران شده است. مرحله اسكات تعادلي و به دنبال آن حمل چمدان و غلتاندن لاستيك بود. علت زيادي آسيبها در مرحله اسكات تعادلي را ميتوان با استاندارد نبودن اين وسيله مرتبط دانست، زيرا در اين وسيله علاوه بر سنگيني (حدود ٣٢٠ كيلوگرم) استفاده از ميلهايي بدون پوشش براي اتصال دو وزنه عمودي به هم در قسمت افقي آن استفاده شده بود كه در حدود ٥٠ آسيب از ٥٤ آسيب ثبت شده در مرحله اسكات تعادلي، در اتباط با اين ميله و وزنههاي سنگين آن بود كه بار آن در سطح كم متمركز شده بود. چهار آسيب ديگر ناشي از تكنيك نادرست و نظارت ناكافي مربي بود. دو آسيب رخ داده از اسكات تعادلي، شكستگي ناحيه سر بود كه دليل اصلي اين آسيب عجله ورزشكار در رسيدن به خط پايان از يك طرف و فقدان پوشش ميله رابط وزنهها از سوي ديگر بود كه باعث شد ورزشكار را به بيمارستان منتقل كنند.
دو آسيب ديگر از اسكات تعادلي مربوط به فن نادرست و عدم نظارت مربي بود. خون دماغ شدن دو ورزشكار در اين مرحله به علت طولاني كردن مانو والسالوا (حبس نفس در حين بلند كردن وزنه) و متعاقب آن افزايش فشار خون آئورتي و پاره شدن مويرگهاي سينوسي در ناحيهي بيني بود، لذا به طراحان تجهيزات ورزشي مورد استفاده در مسابقه توصيه ميشود در ساخت و طراحي به مسايل فني و مكانيكي توجه كنند و به مربيان و ورزشكاران دقت لازم در مدت حبس نفس توصيه ميشود.
نتايج اين پژوهش در خصوص ميزان شيوع آسيب در مراحل مختلف مسابقه نشان داد ميزان آسيب در مرحله نهايي با ٩/٤ آسيب به ازاي هر ورزشكار، بيشتر از مراحل ديگر بود. يكي از دلايل آسيبهاي متعدد در مرحله نهايي، فشار بار زياد مراحل طراحي شده و سه مرحله اي بودن مرحله نهايي و همچنين كاهش زمان استراحت بين مراحل پاياني بود، چون ١٠ نفر برگزيده كه داراي امتيازبالايي بودند توانستند به اين مرحله راه يابند. در مرحله مقدماتي تعداد ٩١ آسيب از ١٠٤ نفر ثبت شد كه ميزان شيوع آسيب با توجه به تعداد افراد برابر ٠/٨٧٥ آسيب به ازاي هر نفر بود، در مرحله نيمه نهايي تعداد ٨٣ آسيب از ٤٠ نفر به ثبت رسيد كه ميزان شيوع آسيب به ازاي هر نفر برابر ٠٧٥/٢ آسيب بود، اما در مرحله نهايي كه تنها ١٠
نفر شركت كننده حضور داشتند، بلافاصله بعد از پايان يكي از مراحل ميبايست مرحله بعدي را نفر اول اجرا ميكرد، لذا زمان استراحت كم شده بود. در اين مرحله تعداد ٤٩ آسيب ثبت شد كه به ازاي هر نفر ٤/٩ آسيب بود، لذا به مسوولان برگزاري مسابقه توصيه ميشود زمان استراحت بين سه مرحله نهايي را با توجه به تعداد كم شركت كننده در دور پاياني افزايش دهند.
در پايان ميتوان گفت نتايج پژوهش حاضر نشان داد از انواع آسيبها ، كشيدگي عضلاني بيشترين شيوع آسيب را داشته است و پس از آن گرفتكي عضلاني، كوفتگي و پيچ خوردگي بودند. ضعف عضلات درگير در برابر افزايش فشار بار مراحل مسابقه و سفتي عضلات به دليل استفاده از كراتين و مكملهاي پروتئيني از دلايل احتمال كشيدگي عضلاني است. كمر متداولتريتن محل آسيب بود. از دلايل آن ميتوان به حركات سريع خم و راست شدن مكرر در جابهجايي وزنههاي سنگين اشاره كرد. فشار بار وزنههاي سنگين از دلايل عمده و شايع بروز آسيب در ورزشكاران اين رشته بود. عدم آمادگي بدني لازم در اجراي حركت مرحله خاص و طولاني بودن زمان اجرا و حمل بار سنگين از دلايل احتمالي بروز آسيب است. اسكات تعادلي بيشترين آسيب را در بين ساير مراحل داشت. عدم استاندارد اين وسيله از دلايل عمده در ايجاد آسيبها بود. ميزان شيوع آسيب در مرحله نهايي بيشتر از مرحله مقدماتي و نيمه نهايي بود، لذا توصيه ميشود مربيان و ورزشكاران و دستاندركاران پزشكي در برنامههاي تمريني خود به موارد مذكور توجه داشته باشند، همچنين فدراسيون مسوول در برگزاري اين رقابت ورزشي، براي استاندارد كردن تجهيزات تلاش كند تا بتوان در پيشگيري و كاهش آسيبهاي ورزشي اين دسته از ورزشكاران گامي مفيد و موثر برداشت.
متن كامل تحقيق حاضر در نشريه پژوهش در علوم ورزشي و تخصصي طب ورزش شماره ٢٢ آمده است.
