بازدید 9588
تابناک اقتصادی بررسی کرد
فردا دولت سیزدهم جایگزین دولت دوازدهم خواهد شد و عملا عمر دولت تدبیر و امید پس از هشت سال به پایان خواهد رسید؛ دولتی که بررسی آمار نقدینگی نشان می‌دهد در مدت هفت سال رشد شش برابری نقدینگی را رقم زده است. عواقب رشد نقدینگی چه بوده و دولت آینده چگونه می‌تواند موتور رشد نقدینگی را خاموش کند؟
کد خبر: ۱۰۶۷۵۴۴
تاریخ انتشار: ۱۱ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۷:۴۴ 02 August 2021
رشد نقدینگی در دوران دولت تدبیر و امید
هشت سال دوره دولت تدبیر و امید به پایان رسید و فردا سه شنبه ۱۲ مرداد ماه ۱۴۰۰ مراسم تنفیذ برگزار خواهد شد و دولت جدید سکان هدایت قوه مجریه را بر عهده خواهد گرفت. در این هشت سالی که گذشت، رشد نقدینگی علیرغم تذکرات رهبری روند رو به رشدی را داشت.

به گزارش تابناک اقتصادی، رهبر انقلاب در این سال‌ها بار‌ها درباره خطر رشد نقدینگی به دولت تذکراتی را داد و حتی درخواست داشتند که تیم و گروهی شبانه روزی روی این مساله کار کند.

رهبر انقلاب در ۲۴ تیر ماه ۱۳۹۷ در دیدار با اعضای هیات دولت در این باره فرمودند: این نقدینگی نعمت بزرگی بود، الان یک بلای بزرگی است، واقعاً یک چیز خیلی خطرناکی است. این رقم نقدینگی خیلی رقم فوق العاده‌ای است، هم رقمش خیلی بالا است، هم رشدش زیاد است، ۱۵۰۰ هزار میلیارد یک چیز افسانه‌ای است. همچنین ایشان در دیدار دوم خود با اعضای هیات دولت در مورخه ۷ شهریور ماه ۱۳۹۷ با تأکید بر امکان مهار نقدینگی، افزودند: نقدینگی سرگردان به هر سو که برود (سکه، ارز، مسکن یا هر زمینه‌ی دیگر) ویرانگر خواهد بود و باید مجموعه‌ای تمام وقت، فعال و جهادی مسئول کنترل و مدیریت آن شود.

اما نتیجه این تذکرات چه شد؟

رشد شش برابری نقدینگی در عرض هفت سال

به رغم این صحبت‌های رهبری، نقدینگی در اقتصاد کشور در عرض هفت سال، حدود شش برابر شد. نمودار زیر روند رشد نقدینگی در هفت سال اخیر را نشان می‌دهد. همان گونه که ملاحظه می‌شود، در پایان سال ۱۳۹۲ میزان نقدینگی ۶۳۹۵.۵ هزار میلیارد ریال بوده که این رقم تقریبا پس از هفت سال با رشد نزدیک به شش برابری به رقم ۳۴۷۶۱ هزار میلیارد ریال افزایش یافته است. شیب رشد نقدینگی بعد از تذکرات رهبر انقلاب در سال ۱۳۹۷ و همچنین همزمان با ریاست عبدالناصر همتی بر بانک مرکزی رشد قابل توجهی داشته، به طوری که بین سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ رشد نقدینگی تقریبا دو برابر شده است. 
 
رشد نقدینگی در دوران دولت تدبیر و امید
 

رشد نقدینگی چه عواقبی را به همراه داشت؟

همه کارشناسان اقتصادی بر این مساله تاکید دارند که رشد نقدینگی، یکی از دلایل رشد نرخ تورم می‌باشد. در نمودار زیر روند نرخ تورم در دوره دولت تدبیر و امید را می‌بینید.

دولت تدبیر و امید سال ۱۳۹۲ را با نرخ تورم ۳۲.۱ درصدی به پایان رساند و بعد از آن تا سال ۹۵ روند نرخ تورم را نزولی نگه داشت و به ۶.۹ درصد رساند. پس از آن و از سال ۱۳۹۶ تا تیرماه ۱۴۰۰ روند صعودی نرخ تورم باعث شد تا طبق آخرین آمار مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه در تیرماه به ۴۴.۲ درصد برسد.    

رشد نقدینگی در دوران دولت تدبیر و امید

گفتنی است که این رشد نرخ تورم در حالی است که حسن روحانی در ابتدای دولت دوازدهم، وعده تک رقمی کردن دوباره نرخ تورم را داده بود. وی در هفتم آذر ماه ۱۳۹۶ که برای گزارش عملکرد صد روزه دولت دوازدهم به صدا و سیما رفته بود، پیرامون نرخ تورم و هدف دولت در این زمینه، گفت: ما در دولت یازدهم قول دادیم تورم را تک رقمی کنیم که همین برنامه را ادامه می‌دهیم. هدف ما باقی ماندن تورم تک رقمی است.

همچنین عبدالناصر همتی، رئیس کل وقت بانک مرکزی در خرداد ماه سال گذشته طی یک یادداشت اینستاگرامی از اجرای سیاست هدف گذاری تورم نوشت. در همین راستا، بانک مرکزی طی اطلاعیه‌ای که در ششم خرداد ماه سال گذشته منتشر کرد چارچوب هدف‌گذاری نرخ تورم را اعلام و هدف نرخ تورم خود را برای بازه زمانی یک‌ساله، ۲۲ درصد با دامنه مثبت و منفی ۲ واحد درصد تعیین کرد؛ هرچند حالا در نبود همتی در راس مدیریت بانک مرکزی، به تازگی وی در یادداشتی با اشاره به روند انتشار پول پرقدرت در چهار ماه ابتدایی سال ۱۴۰۰، هشدار داده است که این روند بسیار نگران کننده است و اگر سریع تغییر نکند تبعات بزرگی خواهد داشت.
 
همتی یادآور شد: دلیل این رشد، عمدتاً استقراض بی‌رویه دولت از بانک مرکزی در قالب تنخواه‌هایی است که چشم‌اندازی برای تسویه آن‌ها وجود ندارد. در اواخر سال ۱۳۹۹ نیز تأکید کردم که منابع بودجه ۱۴۰۰ غیر واقعی است و کسری زیادی دارد و تأمین افزایش حدود ۱۰۰ درصدی هزینه‌های بودجه ۱۴۰۰ نسبت به سال قبل امکان پذیر نیست.
 
بنابراین به نظر می رسد با تدبیر دولت روحانی، در ادامه سال جاری هم موتور رشد نقدینگی، داغ و پرقدرت باشد؛ موضوعی که ضرورت دارد در دولت جدید، جدی برای آن چاره اندیشی شود.
 

دلایل رشد نقدینگی و راهکار دولت آینده برای مقابله با رشد نقدینگی چیست؟

وحید شقاقی شهری عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی در یکی از گفتگو‌های خود با خبرنگار تابناک اقتصادی، درباره دلایل رشد نقدینگی در مدت اخیر گفت: ردپای سه عامل اصلی در رشد نقدینگی در اقتصاد ایران دیده می‌شود که بار‌ها به آن اشاره کرده ام. این سه عامل عبارتند از کسری بودجه دولت و نحوه تامین این کسری بودجه ـ که عمدتا از طریق استقراض از بانک مرکزی و نظام بانکی بوده است ـ بالا بودن نرخ سود بانکی و ناترازی‌هایی که در ترازنامه‌های بانک‌ها دیده می‌شود و این عامل موجب خلق پول از سوی بانک‌ها می‌گردد؛ بنابراین، برای جلوگیری از رشد نقدینگی، باید اول جلوی کسری بودجه دولت گرفته شود و دولت از دست درازی به منابع بانک مرکزی و نظام بانکی برای جبران کسری بودجه خودداری کند.
 
دوم نرخ سود بانکی باید کاهش یابد، چون زمانی که نرخ سود بانکی را افزایش می‌دهید، رشد نقدینگی ایجاد می‌شود و شما دوباره باید نرخ سود بانکی را افزایش دهید که این نقدینگی به سمت بازار‌های دیگر سرازیر نشود و این چرخه اشتباه مدام تکرار می‌شود.
 
سوم باید جلوی خلق نقدینگی توسط بانک‌ها گرفته شود و بانک مرکزی باید در اینجا جدی ورود کند. ناترازی در نظام بانکی بالاست و دارایی‌ها با بدهی‌های نظام بانکی همخوانی ندارد. بانک‌ها برای پوشش ناترازی شروع به خلق پول می‌کنند.
 

آیا کنترل ضربتی یا انقلابی جواب می دهد؟

 
علی سعدوندی، کارشناس اقتصادی و بانکی کشورمان بر این باور است، دلیل اینکه رشد نقدینگی در کشور مهارشدنی نیست و روز به روز افزایش می یابد، این است که کسری بودجه دولت مزمن و پایدار بوده و این کسری بودجه در چند دهه، مستقیم و غیر مستقیم موجب رشد پایه پولی بوده است. وی در پاسخ به این که در صورت عدم جلوگیری از رشد نقدینگی در کشور، چه آسیبی به اقتصاد کشور وارد می‌شود، بیان کرد: اگر قرار باشد رشد نقدینگی، ضربتی یا انقلابی کنترل شود، مشکلی که به وجود می‌آید، همان مشکلی است که در سال‌های ۹۰ تا ۹۷ به وجود آمد و گریبانگیر اقتصاد کشور شد و رکودی در اقتصاد ایجاد می‌شود که در نهایت تورم فقط به تعویق افتاده و متوقف نمی‌شود و پس از طی زمانی باز هم رشد تورم مثبت می‌شود. سعدوندی با بیان اینکه بیشترین تقصیر در رشد نقدینگی بر عهده کدام نهاد است؛ دولت یا بانک‌ها؟ خاطرنشان کرد: هدف در کشور تعیین مقصر نیست، ولی هر دو نقش اساسی در ایجاد نقدینگی دارند. دولت از طریق بدحسابی و کسری بودجه و نظام بانکی از طریق اعطای تسهیلات بی بازگشت و غیر جاری و اعطای سود‌های موهومی در گسترش نقدینگی نقش دارند.
اشتراک گذاری
برچسب ها
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۳
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۱۳
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۰۴ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
اگر فقط مالیات بر عایدی سرمایه که مجلس تصویب کرده دولت بعدی به درستی اجرا کند این نقدینگی مهار و تورم به زیر 10 درصد می رسد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۱۱ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
حالااین رئیسی هم میاد،میبینیم چه گلی بسرمملکت میزنه،دستاورهای اقتصادی دولت ومجلس وشورای نگهبان اصولگراهم نمایان میشه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۱۴ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
به عبارت دیگر

ثروتمندان ثروتمندتر
و مردم عادی و فقیر جامعه بدبخت تر شدند
ناشناس
|
Austria
|
۱۸:۱۶ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
کنترل ضربتی و انقلابی یعنی چی؟!!!
مگه با شعار دادن میشه چیزی را کنترل کرد؟!!
سلطان سکه اعدام شد،سکه چند بود و حالا چنده؟!!
اقتصاد ریاضیه دو دو تا چهار تا،تا زمانی که اسکناس بدون پشتوانه چاپ بشه همین آشه و همین کاسه.
این کشور نیاز به سالی حداقل پنجاه میلیارد دلار داره،این دلار از ‌‌‌‌کجا باید تامین بشه؟
سیدرضا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
با سلام واحترام
اولین قدم برای کنترل نقدینگی ، و کلا بهبود اقتصاد فقط وفقط "مذاکره و رفع تحریم"
بچه محل
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۸:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
رشد نقدینگی در همه سالهای بعد از جنگ بوده و با مصوبه های تورم زای مجلس و رانت و اقتصاد دولتی حل هم نخواهد شد... شما که بررسی میکنید اثرات تحریم ها و مجادلات بی ارزش با همسایگان و دنیا و شاخ و شانه کشیدن های بی ارزش گاه و بیگاه و شعار زدگی مسیولین و ...را هم در بررسی خودت مشخص کن .
متذکر
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۰:۰۴ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
تکیه بر رویه ها و تصورات و تفکرات قبلی اقتصادی و تکرار آنها فقط به بدتر شدن اوضاع اقتصادی ایران می انجامد!
توجیهاتی مانند رشد و افزایش نقدینگی باعث تورم میشود و تورم باعث گرانی و افزایش حقوق ها باعث افزایش تورم و توجیهاتی از این قبیل فقط چرخه باطل اقتصاد کنونی کشور را رقم می زند و نمی تواند کشور را از منجلابی که در آن گرفتار کرده اند نجات دهد!
برای بهبود اقتصاد کشور و وضع اقتصادی مردم باید از پیچیدن نسخه های تکراری اقتصادی اجتناب گردد وگرنه وضع کشور از اینکه هست بدتر خواهد شد!
موسوی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۰۱ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
.. کارکردن فقط یک حالت دارد! همان کار درست کردن، دیگه انقلابی چه صیغه ای هست؟ مگه در مملکت اسلامی نیستیم؟ مگه قرار نشده از 40 سال پیش تماما انقلابی باشیم؟ چرا خب از ابتدا به اصطلاح انقلابی نباشیم؟؟؟؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۱۸ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
رشد نقدینگی، دستاورد دولت روحانی است یا نتیجه سیاست‌های کلی نظام؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۲۰ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
اگر اشتباه نکنم ما روزانه 2 میلیون بشکه نفت خام مصرف داخلی داریم و 2 میلیون هم در شرایط عادی صادرات داریم
کشورهایی مثل ترکیه و یا کره جنوبی نه تنها نفتی برای صادرات ندارند بلکه باید نفت را از کشورهایی مثل ما خریداری کنند یعنی ما 280 میلیون دلار وضعمان بهتر از آنها است که 140 میلیون دلار بخاطر اینکه نفت وارد نمی کنیم و 140 میلیون دلار بخاطر اینکه نفت صادر می کنیم (با فرض نفت 70 دلار)
در وضعیت تحریم اگر فرض کنیم هیچ نفتی نمی توانیم صادر کنیم 140 میلیون دلار جلوتر از کشورهایی هستیم که نفت وارد می کنند
حالا خودتان قضاوت کنید که اگر ما را تحریم نفتی کنند آیا وضعیت ما بدتر است یا وضعیت کسانی که باید نفتشان را وارد کنند؟ این نشان می دهد که حتی در شرایط تحریم نفتی هم وضعیت ما خیلی بهتر از کشورهایی است که نفت ندارند و مشکل مشکل نداشتن مدیریت است نه تحریم
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۲۷ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
روحانی در آخرین صحبت هاش گفت که ما از بانک ها استقراض نکردیم و کسری را با اوراق قرضه کاهش دادیم آیا چه کسی راست می گه؟ تا وقتی راستگو از دروغگو شناخته نشه کارها درست نمی شه جالبه همین آقای روحانی ریشه های فساد را در عدم شفافیت میدونه در حالی که در موضوع به این مهمی یعنی جبران کسری بودجه معلوم نیست از کجا جبران می شه چه برسه به بقیه چیزها
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۱
من می گم باید برگردیم به زمان قدیم و با سکه های طلا و نقره معاملات خودمون رو انجام بدیم چون پشت پول ملی ما افرادی پنهان شده اند که هر روز یک قسمت از اونرو مثل موش می خورند و ارزش آنرا کاهش می دهند
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۳۱ - ۱۴۰۰/۰۵/۱۲
وقتی حقوق هیات علمی ها ار بدون پرداخت مالیات چندین برابر سایر کارکنان افزایش می دهید ان هم برای ۱۲ ساعت موظفی در هفته چه انتظاری دارید
نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب
اربعین 1400 اعمال ماه صفر سازمان همکاری شانگهای هفته دفاع مقدس اربعین
آخرین اخبار