آغاز تابستان بدون بودجه غنيسازي اوقات فراغت
تابستان، فصل فراغت جوانان و نوجوانان كشور در حالي از هفته گذشته آغاز شده است كه از برخي استانها خبر ميرسد هنوز از ميزان و نحوه اختصاص بودجه نهادهاي اجرايي براي غنيسازي اوقات فراغت جوانان خبري نيست و متولي مشخصي هم مسووليت اين امر را نميپذيرد. طي سالهاي اخير بر لزوم غني شدن و اجراي برنامههاي متنوع براي فراغت جوانان بسيار توصيه شده است، اما هنوز اگر از دستگاههاي متولي پرسيده شود براي غني شدن فراغت جوانان چه برنامهاي دارند جز تكرار سياستهاي گذشته، حرفي براي گفتن ندارند.
براساس اظهارات برخي مسوولان ستاد اوقات فراغت، نبود بودجه مشخص و استفاده از امكانات ادارات در بحث غنيسازي منجر به كاهش شفافيت در اين زمينه شده است؛ بويژه اين كه نقش جوانان شهرستاني و روستايي در اين باره بسيار كمرنگ توصيف ميشود.
براساس آخرين پيمايش سازمان ملي جوانان، 54 درصد جوانان وقت آزاد خود را با خانواده، 29 درصد با دوستان، 10 درصد به تنهايي و 5 درصد صرف كتابخواني ميكنند، عدهاي هم اعلام نكردهاند كه فراغت خود را چگونه ميگذرانند. چنين آماري نشان ميدهد كه جوانان براي غني كردن و استفاده بهينه از اوقات فراغتشان برنامه مشخصي ندارند، بخصوص اين كه بيش از نيمي از جوانان تماشاي تلويزيون و استفاده از اينترنت را مهمترين سرگرمي خود ميدانند.
لايحه اوقات فراغت جوانان چه شد؟
2 سال قبل در چنين روزهايي خبر تدوين و ارائه قانون اوقات فراغت جوانان به مجلس مطرح شد، اين لايحه را نمايندگان تامالاختيار 20 دستگاه در شوراي عالي جوانان به مجلس تقديم كرده بودند تا شايد وضعيت آشفته برنامههاي فراغت جوانان سامان گيرد، اما در 2 سال گذشته اين لايحه نه تنها قانون نشد بلكه به دلايلي نامعلوم به فراموشي سپرده شد، بهگونهاي كه حتي برخي نمايندگان مجلس از وجود آن ابراز بياطلاعي ميكنند.بيتوجهي به بحث اوقات فراغت جوانان تا آنجاست كه بعضي نمايندگان مجلس از نبود متولي مشخص انتقاد كرده و بعضي مسوولان فرهنگي ادامه اين روند را آسيب زا ميدانند.
محمدتقي فخريان، دبيركل اتحاديه انجمنهاي اسلامي دانشآموزان ميگويد: بسياري از معضلات اخلاقي و فرهنگي در ميان نوجوانان و جوانان در اثر نبود برنامهريزي جديد براي گذران اوقات فراغت در بين آنها بوده است. اگر براي ايام تابستان برنامهريزي نشود و نظارت روي دانشآموزان نباشد، به عنوان تهديد جدي تلقي خواهد شد.
از 13 تا 40 نهاد متولي اوقات فراغت
اگر غنيسازي اوقات فراغت جوانان در تابستان چندان هم بدون متولي نيست اما تعداد مجريان برنامههاي اوقات فراغت چنان نامشخص است كه نميتوان برآورد دقيقي از مفيد بودن اين برنامهها ارائه كرد. به طور كلي مهمترين دستگاههاي برنامهريز در اين حوزه شامل سازمان ملي جوانان، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، بهداشت، هلال احمر، جهاددانشگاهي، كميته امداد، سازمان حفاظت از محيط زيست، سازمان تبليغات، بسيج، تربيت بدني، اتحاديه انجمنهاي اسلامي دانشآموزان، ستادعالي كانونهاي فرهنگي ـ هنري مساجد، سازمان دانشآموزي و شهرداريهاست.
برنامههاي وزارت آموزش و پرورش هر چند پرمخاطبترين دستگاه غنيسازي اوقات فراغت است، اما پايگاههاي تابستاني، استخرهاي شنا و سالنهاي ورزش نهايت توان اين دستگاه است كه تنها 5 ميليون دانشآموز را تحت پوشش قرار ميدهد. اختصاص 2ميليارد تومان به اوقات فراغت دانشآموزان تهراني در تابستان امسال نشان ميدهد كه شايد آموزش و پرورش تنها متولي باشد كه به طور شفاف برنامههاي خود را در اين حوزه اعلام كرده است.
سازمان ملي جوانان و برنامههاي مبهم
برنامههاي سازمان ملي جوانان براساس آخرين آمارها بيش از25 ميليون جوان 15 تا 29 سال را زيرپوشش ميگيرد كه حدود 24 ميليون و 500 هزار نفر از آنان در سنين 11 تا 24 سال قرار دارند شايد به همين خاطر برخي سايتها اعلام كردند كه بنابر قانون بودجه 89، بودجه اين سازمان در سال 89 حدود 5/3 برابر شده است، يعني بودجه 11ميليارد توماني سازمان در سال 84 به 39 ميليارد و 80 ميليون تومان در سال 89 رسيده است. اين در حالي است كه عملكرد اين سازمان در بخشهايي مانند اوقات فراغت از شفافيت لازم برخوردار نيست.
سيداحمدرضا دستغيب، نايبرئيس كميسيون فرهنگي مجلس در اين باره ميگويد: «سازمان ملي جوانان بايد مديريت ستادي را برعهده بگيرد و با رصد مشكلات از دستگاهها بخواهد كه اهتمام ويژهاي در امور جوانان داشته باشد.» به گفته وي اگر اين سازمان از نقش ستادي خود فاصله بگيرد، هر چقدر هم اعتبارات اوقات فراغت افزايش يابد، پاسخگوي نياز جوانان نخواهد بود.
متاسفانه در روزهاي اخير تلاش «جامجم» براي گفتگو با مدير دفتر فراغت سازمان ملي جوانان به نتيجه نرسيد، علت اين امر «ورود تازه مديريت به اين حوزه و بياطلاعي از جزئيات برنامههاي سازمان ملي جوانان در حوزه فراغت آن هم در شروع فصل اوقات فراغت جوانان است»!
معاون طرح و برنامه دستگاهها در سازمان ملي جوانان سال گذشته از راهاندازي سامانه مجازي اطلاعات اوقات فراغت خبر داد و با اختصاص 6 ميليارد تومان در سال 88 به غنيسازي اوقات فراغت براي اولين بار از اجراي برنامههايي مانند اطلاعرساني، برپايي نمايشگاه، شناسايي الگوهاي برتر فراغتي در قالب جشنواره و... سخن گفت كه به نظر نميرسد جلوه بيروني اين برنامهها براي اوقات فراغت چندان روشن باشد. به طوري كه داريوش قنبري، عضو كميسيون اجتماعي مجلس در اين باره به ايسنا ميگويد: متاسفانه سازمان ملي جوانان تاكنون هيچ كار مثبتي براي غنيسازي اوقات فراغت انجام نداده و نتوانسته است از امكانات دولتي براي غنيسازي استفاده كند و هنوز يك برنامه عملي مفيد براي پر كردن اوقات بيكاري جوانان وجود ندارد.
به هر حال اين روزها كارشناسان فرهنگي و نمايندگان مجلس از يك سو و خانوادهها و معلمان از سوي ديگر براستفاده مفيد از ساعات بيكاري نوجوانان و جوانان در تابستان تاكيد ميكنند. در حالي كه امسال هم مانند سالهاي قبل از برنامه خبري نيست و اعلام بودجه و توجه به علايق جوانان هم به فراموشي سپرده شده است.
