همايش علمی يا صندوقي براي جمع آوري اعانه!؟
يكي از راههاي تبادل دستاوردهاي علمي و با خبر شدن از آخرين تكنيكهاي روز دنيا، برگزاري همايشها و سمينارهايي است كه از سوي بخشهاي دولتي و خصوصي همواره پيگيري و برگزار ميشود.
به گزارش «تابناک»، این سمینارها علاوه بر رد و بدل كردن اطلاعات، شايد راهي براي برقراري تعامل و ارتباطات گسترده ميان پژوهشگران و استادان در موضوعي خاص بوده كه با ارايه تازهترین نتايج پژوهشها، همواره مسيرهاي بهتري را براي دستيابي به نتايج واقعي را به ارمغان ميآورد.
اما با اين حال، پس از گذشت سالها و برگزاري بسياري از سمينارها و همايشها، فرهنگ برگزاري همايش در كشوري چون ايران هنوز آنچنان كه بايد جا نيفتاده و بسیاری از این همايشها، نه تنها به ارایه آخرين دستاوردهاي علمي دنيا نميپردازند، بلكه به صندوقي براي دريافت كمكهاي نقدي و غيرنقدي ديگران تبديل شدهاند!
شاهد اين مثال را ميتوان سمينار تخصصي شناخت راهبردهاي ساخت برند در صنعت گردشگري دانست كه با همكاري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري برگزار شده بود.
بنا بر این گزارش، اين سازمان كه در برگزاري همايشهاي بينالمللي سوابق بسياري دارد، اين بار همايشي را برگزار کرد كه به نظر ميرسد تنها هدفش، انتقال وجهي نقد از حساب اين سازمان به شركت آموزشي و پژوهشي ماركوپولو بوده است؛ چرا كه اين همايش بر خلاف عنوان پرطمطراق خود، نه مورد استقبال رؤسا و برگزاركنندگان آن قرار گرفت و نه بهره علمي براي كارشناسان اين حوزه در بر داشت.
عدم حضور برگزار كنندگان اين همايش، از جمله رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ايران و معاون گردشگري اين سازمان و برخي از حمايت كنندگان مالي و اسپانسرهاي اين همايش، همه حاكي از اين بود كه همگان بر مفيد نبودن اين همايش آگاه بوده و تنها بر اساس ارتباطاتي كه مدير عامل برگزار كننده همايش با سازمان داشته است، اين همايش شكل ميگيرد تا همچون برخي از همايشهاي ديگر، تنها به انتقال وجهي منتهي شود!
این گزارش میافزاید: علت عدم حضور رئيس سازمان ميراث فرهنگي و معاون مطبوعش در اين همايش، سفر آنها به كشور آرژانتين عنوان شد. اين امر موجب شده بود كه بسياري از كارشناسان و پژوهشگراني كه به اين همايش دعوت شده بودند تا مقالات خود را ارایه دهند، با اطلاع از غيبت رؤساي اصلي همايش، از ارایه مقاله اصلي خود صرف نظر كرده و مطالبي تكراري را كه فاقد ارزش علمي مثبتي بود، بیان کنند.
برگزاري اين سمينار بدون حضور رؤسا، در حالي پايان مييابد كه هيات علمي، کميته اجرايي و شرکت کنندگان در آن در پايان سمينار با انتشار بيانيهاي از مقامات سازمان ميراث فرهنگي به دليل توجه به موضوع تخصصي برند ملي گردشگري و واگذاري مطالعات برند به بخش خصوصي تجليل و قدرداني کردند، حال آنكه، از اين مقامات تنها سيد رضا موسوي آن هم در ساعات پاياني سمينار، در تالار وزارت كشور حضور يافته و مجري اين سمينار براي در جريان گذاشتن معاون گردشگري مجبور ميشود كه عناوين مقالات و مولف آنان را بار ديگر قرائت كند تا از اين طريق پيش زمينهاي براي سخنراني معاون فراهم كرده باشد.
در اين سمينار، مدير کل دفتر توسعه گردشگري سازمان ميراث فرهنگي بر ارتباط مستقيم برند با ذهن مخاطب تاكيد ميكند، آن هم در حالي كه به نظر ميرسد برگزاري چنين همايشي، تنها در ذهن مخاطبان اين مساله را ايجاد ميكند كه به راستي، مسئولان دست اندركار اين همايش، با چنين عملكردي ميتوانند ذهن مخاطبان را تسخير كنند؟!
اين مدير كل، در تمامي سخنراني خود بر تاكيد سازمان مطبوعش بر معرفي گردشگري در جهان اشاره كرده و يكي از روشهاي آن را ساخت برند نامید و يکي از متداولترين روشهاي ساخت برند را نيز آشنايي با مشتريان و نيازهايشان خواند، اما به راستي چنين شناختي از مشتريان و نيازها، در شرايطي كه رؤسا و دست اندركاران آن در زماني كه بايد حضور داشته باشند، نيستند اتفاق خواهد افتاد؟!
بر این اساس، در شرايطي كه نهايت تعامل و تبادل اطلاعات ميان مسئولان اين سازمان و پژوهشگران و متخصصان اين حوزه ـ آن هم در زماني كه همه متخصصان به واسطه برگزاري چنين همايش يكجا گرد هم آمدهاند ـ تنها در مراسم اختتاميه اتفاق ميافتد، چگونه ميتوان به حوصله و پذيرنده بودن نظرات كارشناسان اين مسئولان اميدوار بود؟
بنابر این گزارش، اين تنها بخشي از مشكل عدم حضور رؤساي اين سازمان در جلسات كارشناسي است و به نظر ميرسد دير زماني است كه دست اندركاران سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري تن به رنديهاي فرهنگ ايراني سپرده و تنها در جمع كارشناسان در مراسم همايشهاست كه خود را مشتاق پذيرش انتقادها و نظرات متخصصان اعلام كرده و در عمل، آن كار ديگر را انجام ميدهند! و تا جايي اين كار را پيش بردهاند كه حتي تاب شنيدن انتقادات برخي از رسانهها را نيز نداشته و همگان را به غرض ورزي نسبت ميدهند.
به بیان بهتر به راستي گوشهاي اين مسئولان براي راهنماييها و مشاورههاي كارشناسان خبره در حوزههاي مختلف ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري بسته شده است و در اين راستا، حتي به قيمت خراب كردن ميراث گذشتگان خويش نيز حاضر به شنيدن سخنان منتقدان خود نشدهاند.
البته دست اندركاران و مجريان برگزاري اين همايش، نهايت تلاش خود را انجام دادهاند تا با حضور چندين كارشناس و استاد از دانشگاههاي خارج از كشور، سطح علمي و اعتباري اين همايش را افزايش دهند و به اصطلاح مسئولان را با اين باور كه از نظرات كارشناسان خارجي نيز استفاده كردهاند، دل خوش دارند که شاهد اين امر، حضور «فدريکو بلوني» استاد مدرسه گردشگري و هتلداري دانشگاه بارسلون، «جاهد» رايزن فرهنگي سفارت ترکيه در تهران در همايش است كه با ارائه بديهيترين نكات در اين زمينه، تنها حضور خود را در اين مراسم اعلام کرده و مفاهيم جديدي را ارائه نكردند.
از سویی نبايد فراموش كنيم كه هيچ گاه، كارشناسان خارجي و مسئولان عالي رتبه دعوت شده از سوي كشورهاي ديگر به ارائه مطالب و راهكارهاي مناسب اقدام نخواهند كرد و حضور آنان در همان حد بين المللي باقي خواهد ماند و اين تجربه را سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري بارها انجام داده است، چرا كه در سالهاي گذشته چندين همايش بين المللي فرصتهاي سرمايهگذاري را با حضور سفرا و كارشناسان خارجي برگزار كرد كه نتيجهاي جز مخارج سنگيني كه بخش اعظمي از بودجههاي اين سازمان را به خود اختصاص ميداد، نداشت، در حالي كه قرار بود اين همايشها براي معرفي فرصتهاي سرمايه گذاري به كشورهاي مختلف و معرفي سرمايهگذاراني از سوي اين سفارتخانهها به كشور ايران بيانجامد.
به هر حال، لزوم برگزاري همايش و دستاوردهاي آن بر هيچ كس پوشيده نبوده و نيست، اما به نظر ميرسد سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در برگزاري بسياري از اين همايشها، با برنامهريزي دقيق پيش نرفته و در بسياري از موارد تنها هدفش از برگزاري همايشها، انتقال وجه از حساب سازمان به حسابهاي شخصي موسسات و گروههايي است كه به هر صورت تعاملات اقتصادي يك طرفهاي را با سازمان و مسئولان آن ايجاد كردهاند. تعاملاتي كه نه تنها در سياست گذاري و نحوه ارتباطات اين سازمان ارتقايي نمييابد، بلكه در بسياري از موارد يك سويه بودن اين تعاملات، تنها به گسترش بخشهاي دولتي كه به اجبار خصوصي ميشوند ميانجامد.
از سوی دیگر به نظر ميرسد كه وقت آن رسيده باشد كه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري از برگزاري چنين همايشهايي پس از پنج سال و اندي، در حوزه گردشگري، صنايع دستي و ميراث فرهنگي به راهكارهاي مناسب و جديدي دست يافته باشد، البته اگر به گفته مسئولان آن اين همايشها از بار علمي بالايي برخوردار باشند! در غير اين صورت در چنين اوضاعي برگزاري همايشهاي غير ضروري كه از سوي معاونتها و مديريتهاي مختلف اين سازمان به عنوان يكي از برنامههاي اصلي معرفي ميشود، چيزي جز ضرر و هدر كردن بيتالمال نتيجه نخواهد داشت و مسئولان و دستاندركاران اين سازمان بايد تجديد نظري در برنامههاي معاونتهاي خود داشته باشند و نظارت خويش را بر عملكرد آنان بيشتر كنند.
شايد بهتر آن باشد كه به جاي برگزاري چنين همايشهايي كه از هزينههاي بالايي نيز برخوردارند، پروژههاي پژوهشي را در اين سازمان افزايش داد تا كارشناسان و متخصصان با در اختيار داشتن بودجههاي كافي به صورت جدي در اين زمينه به انجام مطالعات خويش بپردازند، شايد چند سال آينده به نتايجي دست يافته و برگشت سرمايهاي به اين سازمان داشته باشند.
