قاچاق گازوئيل در مسیر زیارتی

روزنامه «دنیای اقتصاد» در گزارشی نوشت:

«هنوز چند دقیقه‌ای از شروع سفر ما نگذشته بود که تنفس برایمان مشکل شد. هوای داخل اتوبوس سنگین شده بود. البته فقط من این حس را نداشتم، با گذشت چند دقیقه متوجه شدم که همه مسافران به حالت من دچار شده‌اند. بوی بدی هوای داخل اتوبوس را پر کرده بود. یکی از مسافران که شامه قوی تری داشت، گفت: این بوی گازوئيل است. اول فکر کردیم که باک اتوبوس نشتی دارد. هر چی به آقای راننده متذکر شدیم، توجهی به این موضوع نکرد و به مسیر خود ادامه داد.»

این بخشی از گزارش سفر يكي از زائران به سوریه است که تازه از سفر آمده است.

وی مي‌گوید: «رانندگان بعضی از اتوبوس‌ها اقلام كمياب در كشورهاي سوريه و تركيه را از ايران به صورت قاچاق و غيرقانوني حمل و نقل مي‌كنند که یک مورد آن قاچاق گازوئيل است.»

توقف‌های طولانی

این زائر با بیان اینکه با عبور از مرز ایران و ورود به ترکيه تازه مشکلات سفر زمینی را دریافتم، اضافه مي‌کند: «توقف 4 تا 5 ساعته براي تخليه گازوئيل از مخازن غيرمجاز، تحويل كالاي قاچاق به مغازه‌داران و بازرگانان در نقاط مختلف و شهرهاي طول مسير و سرگرداني مسافران از جمله مشكلات موجود در سفرهاي زيارتي سوريه است که البته در پاسخ به اعتراض مسافران تنها این جمله را خواهید شنید: «شما فقط مسئول بار و اثاثیه خودتان هستید؛ به بقیه امور کاری نداشته باشید.»

بورس گازوئيل

از سوی دیگر، یک زائر دیگر در مورد معضل قاچاق گازوئيل در کاروان‌های زیارتی عنوان مي‌کند که در یکی از شهرهای نزديک به مرز سوريه، یک خیابان مخصوص تجارت گازوئيل اتوبوس‌های ایرانی وجود دارد و هیچ اعتراضی هم به این بورس صورت نمي‌گیرد.

وی در خصوص نحوه تخلیه گازوئيل قاچاق از سوی رانندگان مي‌گوید: «در قسمت بار اتوبوس یک سری مخازن حاوی گازوئيل قاچاق جاسازی شده است. پس از عبور از مرز ایران و ورود به ترکیه، رانندگان در طول راه چندین بار توقف دارند و مسافران را به بهانه خرید از مراکز سرراهی پیاده مي‌کنند و مخازن گازوئيل را تخلیه مي‌کنند.»در این بین سوال این است که چه کسی مسئول جلوگیری از این بورس جدید است؟

به گزارش خبرنگار ما، در حالی این سوخت استراتژیک در ایران لیتری 16 تومان عرضه مي‌شود که در ترکیه و کشورهای اروپایی قیمت هر لیتر گازوئيل بیش از 1000 تومان است، یعنی از محل قاچاق گازوئيل به ازای هر لیتر، 984 تومان سود نصیب رانندگان مي‌شود.کارشناسان عرضه فرآورده‌های سوختی این نرخ یارانه‌ای و تفاوت قیمت عرضه فرآورده‌های نفتی در کشور در مقایسه با کشورهای همسایه را از عوامل اصلی رشد قاچاق سوخت مي‌دانند. از سوی دیگر، با توجه به اینکه کشور ترکيه تولیدکننده فرآورده نفتی نیست و نیاز شدیدی به واردات این فرآورده‌ دارد، این قاچاق افزایش بیشتری یافته است.

تایید یا تکذیب قاچاق گازوئيل

در این بین «فرید عامری»، مدیر عامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، قاچاق گازوئيل از طریق کاروان‌های زیارتی را رد نکرد و اظهار داشت: «با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین، قاچاق این ماده سوختی از مرزهای کشور به صفر رسیده است، ولی با توجه به تفاوت قیمت آشکار گازوئيل در دو سوی مرزها، احتمال قاچاق این فرآورده از کشور وجود دارد.» وی در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» اظهار داشت: «اینکه میزان قاچاق گازوئيل تا چه حد است، مشخص نیست، اما با توجه به قیمت پایین این فرآورده (16 تومان به ازای هر لیتر) احتمال قاچاق آن وجود دارد.»
«عامری» در پاسخ به این سوال که چرا نظارتی روی این موضوع صورت نمي‌گیرد، اظهار داشت: «ما در بعضی از گمرکات کشور (به خصوص مرز بازرگان) نماینده داریم که میزان گازوئيل را کنترل مي‌کنند، اما در بعضی از گمركات، شرکت پخش نمایندگی ندارد، بنابراین جلوگیری از قاچاق سوخت از کشور به عهده گمرک خواهد بود.»

مشکلات قانونی

مدیر عامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در ادامه اظهار داشت: «البته یکی از مشکلات ما در زمینه کنترل سوخت خودروهای دیزلی این است که ما فقط امکان کنترل باک خودروها را داریم، در حالی‌که بیشتر رانندگانی که اقدام به قاچاق سوخت مي‌کنند در قسمت بار مسافران مخازن گازوئيل را جاسازی مي‌کنند که کنترل آن از دست ما خارج است.»
به نظر مي‌رسد که با توجه به تايید تلویحی و دریافت گزارش‌هايی از این بخش از سوی رسانه‌ها، سازمان‌های مسئول امر نظارت، به جای فرافکنی و عدم تقبل مسئولیت، با تدابیر ویژه، از خروج سرمایه ملی از کشور جلوگیری کند. گروه انرژی هم آمادگی دارد با آگاه‌سازی افراد جامعه، نسبت به وظایفی که در خصوص مقابله همگانی با قاچاق سوخت (به ویژه بعداز اجرای طرح مهم سهمیه‌بندی و جلوگیری از اتلاف انرژی) دارد، سازمان‌های مسئول را یاری کند.