صنعت بیمه تا 2سال دیگر هم رشد نمیکند
«تهران امروز» در گزارشی نوشت:
ضریب نفوذ بیمه در ایران طی پنج سال اخیر بدون هیچ گونه رشدی در حالت رکود باقی مانده است. این جریان سبب شده تا صنعت بیمه ایران از استانداردهای جهانی عقب بماند. ضریب نفوذ بیمه در ایران معادل 3/ 1 درصد است كه در مقایسه با 5/ 7 درصد جهانی اختلاف فاحشی را نشان میدهد، این شاخص از تقسیم حق بیمههای تولیدی یكسال بر تولید ناخالص داخلی به دست میآید. سرانه بیمه در ایران همانند ضریب نفوذ بیمه وضعیت مناسبی ندارد.
درحالی كه سرانه بیمه در دنیا حدود 600 دلار است، در ایران به حدود 50 دلار میرسد كه تا میانگین جهانی فاصله زیادی دارد. با وجود اینکه صنعت بیمه نتوانسته در رشد پوششهای بیمهای طی این سالها موفق عمل کند، اما سال گذشته صنعت بیمه نسبت به سالهای اخیر تحرک قابل قبولی را تجربه کرد که همین امر باعث شده تا رئیس کل بیمه مرکزی به راحتی از کنار عدم رشد ضریب نفوذ بیمه در ایران بگذرد. در سال 88 حجم حق بیمههای تولیدی به 45هزار میلیارد ریال رسید كه نسبت به سال 87 از رشد حدود 13درصدی برخوردار بوده است. سالی كه گذشت برای صنعت بیمه كه سالها دچار روند یكنواخت بود، سالی پر تحرك و سرشار از تحول بود.
سال گذشته با وجود اینكه تحول در صنعت بیمه در طرح هفتگانه تحول اقتصادی رئيس جمهور جایی نداشت، با اجرای اولین مرحله آزادسازی تعرفهها آغاز شد. مجموع حق بیمههای تولیدی در سال 88 معادل چهار هزار و 500میلیارد تومان بود كه در مقایسه با سال گذشته با رشد حدود 13درصدی مواجه شد. در مورد خسارتهای پرداختی تا زمان گزارش سالانه بیمه مركزی نمیتوان اظهار نظر قطعی داشت؛ اما با توجه به خسارت دو هزار و 400میلیارد تومانی سال 87 و خسارت یك هزار و 800 میلیارد تومانی برای 9 ماهه اول سال 88، رقمی در حدود سه هزار میلیارد تومان برای خسارتهای كل سال 88پیشبینی میشود.
سال 88 مسائل زیادی از جمله واگذاری شركتهای بیمه دولتی، آزادسازی تعرفهها و اعتراف شركتها به نرخشكنی تعرفه را به دنبال داشت. این سال اولین سال حضور بیمهها در بورس و خصوصیسازی در این صنعت بود. پس از كش و قوسهای فراوان در مراحل پذیرش در بورس بالاخره سهام بیمه البرز در تاریخ 15 مهرماه عرضه شد و پس از آن نوبت به بیمه آسیا و دانا رسید. البته بیمه دانا با مسائلی در واگذاری مواجه شد که نتوانست در جمع خصوصیها حاضر شود. در سال 88 بیمه دی به عنوان اولین بیمه خصوصی نیز به فرابورس راه یافت و پرونده بیمههای معلم، پارسیان و دانا برای ورود به بازار سرمایه به سال 89 موكول شد.
اختلاف شش درصدی ضریب نفوذ بیمه در ایران
برخی كارشناسان معتقدند یكی از دلایل پایین بودن ضریب نفوذ بیمه در ایران قرارنگرفتن فعالیت بیمهای صندوقهای بیمهای و همینطور خدمات درمانی در زمره بیمههای تجاری است. به گفته این كارشناسان اگر این خدمات بیمهای در زمره بیمههای تجاری قرار گیرد، ضریب نفوذ بیمه در ایران از هشت درصد هم میگذرد. در این راستا صندوق بازنشستگی كشوری زیر نظر وزارت رفاه و تامیناجتماعی اقدام به برگزاری مناقصه بین شركتهای بیمه تجاری كرد و در این رابطه بیمه دانا از ابتدای سال 89 خدمات بیمه تكمیلی درمان را به بازنشستگان كشوری به جای آتیهسازان حافظ ارائه خواهد كرد.
میانگین سرانه بیمه در دنیا 12 برابر ایران است
بیمه مركزی و شركتهای بیمه به منظور افزایش ضریب نفوذ بیمه و به خصوص حق بیمه سرانه، اقدام به تهیه برنامههای تلویزیونی به منظور آشنایی مردم با رشتههای مختلف بیمهای و صنعت بیمه کردند. یكی از دلایل چنین كاری اختلاف زیادی سرانه بیمه در ایران با میانگین جهانی است به طوری كه در ایران حدود 50دلار و در دنیا حدود 600دلار است كه فاصله زیادی تا رسیدن به این رقم داریم. وضعیت بیمه در ایران از لحاظ سرانه بیمه نیز مناسب نیست و جایگاه مناسبی در دنیا ندارد. درحالی كه سرانه، بیمه در ایران حدود 50 دلار است در دنیا به طور میانگین حدود 600 دلار است كه اختلاف زیادی با هم دارد.
حال خبرنگار تهران امروز در گفت و گویی با جواد فرشباف ماهریان، رئيس کل بیمه مرکزی دلایل عدم رشد ضریب نفوذ بیمه طی پنج سال اخیر را جویا شده و اینکه چطور با وجود تحقق بسیاری از برنامههای بیمه مرکزی برای رشد ضریب نفوذ بیمه و ادعای تحقق این برنامهها از سوی بیمه مرکزی میزان پوششهای بیمهای ما نسبت به استاندارد جهانی هیچ تغییری نداشته و ضریب نفوذ بیمه ما همچنان همان 1.3 درصد پنج سال پیش است .
جواد فرشباف ماهریان در خصوص دلایل عدم رشد ضریب نفوذ بیمه در ایران با اشاره به شناسايي خلأهايي كه مانع گسترش ضريب پوشش بيمه ميشود به «تهران امروز» اینطور توضیح میدهد : «با توجه به اينكه تامين اجتماعي از ضريب پوشش بالايي برخوردار است اگر آن را هم در ضريب نفوذ بيمه محاسبه كنيم كه در بسياري از كشورها اين كار انجام ميشود رقم ضريب نفوذ بيمه در كشور به بالاي هشت درصد ميرسد. بر اساس سياستهاي ابلاغي اصل 44 بايد قسمت اعظمي از خدمات درماني كه در غالب تامين اجتماعي است در مسير بيمههاي تجاري بيايند.ما سعي كرديم با نهاد سازي بخشهايي از اقتصاد به كشور كه تحت پوشش بيمه نيستند را وارد پوششهاي بيمهاي كنيم كه از جمله مجوز تاسيس بيمه كوثر است كه صنايع دفاعي و نظامي سرمايههاي گستردهاي را دارند را تحت پوشش قرار بدهند. همچنين براي دولت هم آييننامهاي تنظيم شده كه در حال بررسي در كميسيون اقتصادي دولت است كه برخي نهادهاي دولتي را الزام به پوشش بيمهاي ميكند.همچنین لايحهاي براي پوشش حوادث غيرمترقبه از جمله زلزله در حال نهايي شدن در كميسيون زيربنايي دولت است و با اجراي آن ضريب نفوذ بيمه افزايش مييابد.»
شرکتهای بیمه از رقابت ناسالم رنج میبرند
او در ادامه میگوید: «بیمه مرکزی یکی از عوامل رشد ضریب نفوذ بیمه در ایران را گسترش بیمههای عمر در کشور میدانست که در این زمینه رشد قابل توجهی را هم تجربه کردیم. اما ما در خصوص گسترش ارتباط بانکها و بیمهها وهمچنین رشد گسترش محصولات بیمهای در ایران ضعف داریم. از سویی دیگر با وجود تلاش برای نظارت بیشتر بر شرکتهای بیمه و رقابت سالم این شرکتها با یکدیگر ولی باز هم شاهد رقابت ناسالم در صنعت بیمه هستیم که باعث رنج این شرکتها شده است.»
فرشباف ماهریان همچنین در پاسخ به این بخش از سوال تهران امروز که ضریب نفوذ بیمه چطور طی پنج سال اخیر هیچ تغییری نداشته است . گفت : «اینکه سالهای گذشته چرا ضریب نفوذ بیمه رشد نداشته است ، باید از مدیران پیشین پرسید .من دو سال است که در این جایگاه قرار گرفته ام. ولی آنچه روشن است این است که ما طی دو سال اخیر به رقابتی شدن بازار بیمه توجه داشتیم و به همین خاطر شرایط بازار برای رشد ضریب نفوذ خیلی رو به راه نبود. برای رشد ضریب نفوذ برنامههای زیادی را اجرا کردیم ولی همه در راستای اجرای طرح تحول بوده و اجرای این طرح شرایط را تا حدودی سخت تر و رسیدن به هدف مذکور را زمان برتر میکند.» او در پاسخ به این سوال که طی دو سال آینده هم این روند ادامه خواهد داشت گفت :« ما تا دو سال آینده هم رشد پوششهای بیمهای را نخواهیم داشت . چرا که در دوره اجرای طرح تحول و ادامه طرح رقابتی شدن بازار بیمه هستیم به همین خاطر بعید به نظر میرسد چنین اتفاقی بیفتد.»
نهایی شدن قانون بیمه شخص ثالث فضای رقابتی بیمه هارا شفاف میکند
گفتههای فرشباف ماهریان در حالی است که بازار بیمه از شرایط رقابت نا سالم رنج میبرد و هیچ یک از مدیران عامل بیمه شرایط رقابت سالم را قبول ندارند و این نکته جالب است که خود رئیس کل بیمه مرکزی نیز به این نکته باور دارد. ولی در تکرار مجدد سوال تهران امروز در این خصوص که شما میگویید طی دو سال اخیر بر روی رقابتی شدن بازارهای بیمه تمرکز کردید ولی در این زمینه نیز جواب مطلوب را دریافت نکردید؟ میگوید: «برنامه ریزیهای کلان در طولانی مدت جواب میدهد و برای تحقق آن باید موانع را از سر راه برداشت. در این خصوص فروش بیمههای شخص ثالث یکی از شرایط رقابت نا سالم را در میان شرکتهای بیمه ایجاد میکرد که بهزودی با نهایی شدن مراحل تکمیلی تصویب قانون بیمه شخص ثالث در مجلس و مشخص شدن وضعیت تعرفهها با اجرای نهایی طرح آزاد سازی تعرفهها اوضاع رقابتی شرکتها بهبود خواهد یافت.»
فرشباف در پایان در خصوص ميزان افزايش حق بيمه شخص ثالث در سال جاري گفت: «شركتهاي بيمه نيز متناسب با افزايش نرخ ديه، حق بيمه شخص ثالث را افزايش دادهاند. بر اين اساس حق بيمه دريافتي در سال جاري حدود 12،5درصد افزايش يافته است.»
