نقل و انتقالات ايران، رکورددار جهان

قدس؛ 1) آشفته بازار فصل نقل و انتقالات در فوتبال ايران، هر روز ابعادي تازه تر به خود مي گيرد. فوج فوج اخبار موثق و غير موثق از جريان جابه جايي ستاره ها، به طور مستمر فضاي فوتبال کشورمان را تحت تأثير قرار داده است و اوضاع آن قدر نابسامان است که تقريباً هيچ حادثه اي را نمي توان پيش بيني کرد.

در شرايطي که تابستان در سراسر جهان- به استثناي آمريکاي جنوبي- فصل نقل و انتقالات محسوب مي شود، اما جالب است که تقريباً هيچ کجا به اندازه ايران سرو صدا در مورد انتقال بازيکنان گوناگون وجود ندارد. شايد رکورد دقيقي در دست نباشد، اما تنها با توجه به اخباري که از جابه جايي بازيکنان اروپايي منتشر مي شود و مقايسه آن با خبرهاي مشابه داخلي، مي توان به اين واقعيت تأمل برانگيز پي برد که اصولاً حجم جابه جايي بازيکن در ايران بسيار بالاتر از اندازه استاندارد در عرصه بين المللي است. واقعاً چرا؟

2 ) پاسخ دادن به اين پرسش نبايد کار چندان دشواري باشد. از يک سو بازيکنان ايراني عاشق تابستان هستند و هر سال به آب و آتش مي زنند که تنها قراردادهايي به اعتبار يک فصل منعقد کنند تا در فصل نقل و انتقالات به عنوان بازيکن آزاد، ابتکار عمل را در دست داشته باشند و از سوي ديگر، بي ثباتي حاد در سطح «مديريت» فوتبال ايران باعث مي شود هر مديري تنها به فکر کار خودش باشد و البته بي اعتنا به تيمي که قبلاً بسته شده، تغييرات فراوان دلخواهش را اعمال کند. نتيجه اين دور باطل هم اين است که يک مدير در ابتداي يک فصل فوتبالي با سليقه خودش کلي بازيکن به تيم اضافه مي کند، اما مدير بعدي بدون توجه به خريدهاي قبلي، فهرست مازاد بلند بالايش را به اجرا مي گذارد و يک فوج فوتباليست تازه مي خرد!

بله؛ اينها از جمله عوامل مهم بالا رفتن حجم جابه جايي ها در فوتبال ايران به شمار مي روند، اما بررسي هيچ کدام شان، مقصود اين مطلب نيست. معتقديم به حد نصاب بالاي جابه جايي بازيکن در فوتبال ايران، از يک زاويه ديگر هم مي توان نگاه کرد؛ از اين زاويه که در فوتبال کشور ما، نه نظم تاکتيکي و نه تفکرات فني کادر مربيگري، بلکه اين ستاره ها هستند که موفقيت را به وجود مي آورند، فقط ستاره ها!

3 ) وحشتناک است. حتي اگر موضوع را براي يک علاقه مند اروپايي فوتبال تعريف کنيد، ممکن است از خنده ريسه برود، اما حقيقت دارد که تيم پنجم جدول ليگ پارسال؛ همه تلاش خودش را صرف اين مي کند که در اولين ساعات آغاز فصل نقل و انتقالات، 9 ستاره جديد استخدام کند؛ 9 که به اضافه 2 مي شود يک تيم کامل فوتبال! اين همه تغيير براي چيست؟ چرا سپاهاني که از نظر مهره کاملاً تکميل است، بايد با يک رقم نجومي و سرسام آور، جانواريو را هم جذب کند و حتي چشمش به دنبال بقيه ستاره هاي ليگ باشد؟ چرا استقلال اين همه خروجي دارد؟ چرا پرسپوليس دنبال چيزي نزديک به 10 بازيکن جديد مي رود؟ پاسخ اين «چرا»ها چندان پيچيده نيست.

وقتي به گذشته نگاه مي کنيم، به راحتي درمي يابيم در فوتبال خالي از تاکتيک و استراتژي ايران که همه هنر مربيانش فرياد زدن بر سر داور يا دست زدن به لابي هاي آنچناني است، عمدتاً تيمهايي موفق بوده اند که تيم بهتري بسته اند و بازيکنان بزرگتري در اختيار خود گرفته اند. سپاهان امسال، استقلال پارسال، پرسپوليس دو سال پيش يا حتي فولاد و پاس ليگهاي گذشته از اين دسته اند. ذوب آهن اصفهان که شايد سمبل فوتبال تاکتيکي- و هر چند ناقص- ايران باشد، جام ارزشمند قهرماني را در روز آخر ليگ به استقلال هديه مي کند، چون «جانواريو»يي ندارند که از 30 متري گل قهرماني را برايش بزند. بله، فلسفه همين است!

4 ) ما مي توانيم رکورد جابه جايي بازيکن در جهان را به خودمان اختصاص بدهيم، چون «علم» هنوز در فوتبال ايران آن قدر ريشه ندوانده که ستاره ها اثرگذار نباشند. فوتبال به اصطلاح حرفه اي ما، هنوز هم مثل بازيهاي خياباني مان است؛ همان مسابقه هايي که جنگ اصلي هنگام يارکشي، سر تصاحب بازيکن قدرتمندتر و تکنيکي تر بود. در چنين سيستمي، واقعاً مربي يا حتي مديريت چقدر ارزش دارند؟ چيزي نزديک به صفر !