سیل

 

سیل


سیل یکی از حوادث طبیعی غیر مترقبه محسوب می شود که در اثر طغیان آب و زیرآب رفتن بخش قابل توجهی از زمین رخ می دهد. در معنای «آب جاری شده»، کاربرد این واژه بر ریزش جریان دلالت داشته و مخالف معنی عدم ریزش یا «فرونشینی» است. «سیل»، طوفان جهانی افسانه و احتمالاً" تاریخ، به عنوان طوفان در اساطیر بکار رفته‌است.

 در خلال یا پس از یک بارندگی شدید، مقدار دبی رودخانه به سرعت افزایش یافته و در نتیجه آب از بستر عادی خود سر ریز و دشت سیلابی و مناطق اطراف را دربر می‌گیرد. با بررسی دشت سیلابی قدیمی و آبرفت‌های آن، شاید بتوان با درجه‌ای از تقریب احتمال وقوع و بزرگی سیل‌های آتی منطقه را مشخص کرد. اصولاً بزرگی سیل‌ها و تکرار آن‌ها در طول زمان تابع شدت بارندگی، نفوذپذیری زمین و وضع توپوگرافی منطقه است.

 

نقش عوامل انسانی در وقوع سیل


با اینکه سیل و طغیان رودخانه ها پدیده ای طبیعی است و در گذر زمان رخ داده است، امروزه به دلیل دخالت‌های بی رویه در بسیاری نقاط که قبلاً سیل نمی‌آمده، طغیان‌های بزرگی مشاهده می‌شود. فعالیت بشر به چند صورت احتمال وقوع سیل را افزایش می‌دهد. از آن جمله می‌توان به ساختمان‌سازی در دشت سیلابی رود که مستلزم اشغال بخش‌هایی از آن است و باعث کاهش ظرفیت طبیعی رود می‌شود، اشاره کرد. به این ترتیب محدوده‌ای از دشت سیلابی که در زمان طغیان زیر آب می‌رود، گسترده‌تر می‌گردد.

شهرسازی‌ها و حذف گیاهان باعث کاهش مقدار آب نفوذی و افزایش آب سطحی می‌شود. حجم زیاد آب از یک طرف بر برزگی طغیان می‌افزاید و از طرفی با افزایش فرسایش، رسوباتی به وجود می‌آورد که با برجای گذاشتن آن‌ها ظرفیت بستر اصلی رود کاهش می‌یابد. موارد پیش معمولاً تأثیر تدریجی دارند، ولی سیل‌های ناگهانی و فاجعه آمیز اغلب بر اثر تخریب سد‌ها و بندها، ایجاد می‌شوند.


عوامل اصلی ایجاد سیل


از زمان‌های ماقبل تاریخ، مردم به جهت دسترسی به سیستم حمل و نقل ارزان و راحت و همچنین داشتن دسترسی به منابع غذائی و تجارت، در کنار دریا‌ها و رودخانه‌ها مسکن می‌گزیدند؛ چنانچه جمعیت انسانی در کنار منابع طبیعی آبی متمرکز نبودند، هیچ نگرانی از بروز سیل وجود نداشت. ولی بهر حال وجود خاک حاصلخیز کنار رودخانه‌ها منوط به جاری شدن سیلاب‌های متعدد و وجود انواع رسوب گذاری‌های عادی همراه با آن می‌باشد.

سیلاب‌های برخاسته از دریا قدرت ایجاد طغیان‌ها یا در هم نوردیدن استحکامات ضد سیل مانند سیل شکن‌ها و همچنین صاف کردن تپه‌های شنی یا پر کردننواحی گود زمین را دارا است؛ بنابراین در زمین‌های ماورای این استحکامات ساحلی امکان سیل گرفتگی و آسیب دیدگی متصور است. عواملی مانند طوفان‌های سهمگین طوفان‌های برق آسا، جزر و مد بلند، پدیده تسونامی یا ترکیب اینها، باعث ایجاد سیلاب‌های دریایی می‌گردند. از آنجائیکه اکثر مناطق شهری در کنار ساحل بنا شده‌اند، این تهدید جدی در تمام نقاط جهان وجود دارد.

طغیان رودخانه ها


بسیاری از رودخانه‌ها که در مرز‌های زمین‌های نسبتاً مسطح جاری هستند، دشت‌های سیلابی را تشکیل می‌دهند. در هنگام شدید بودن سیل، جمع شدن گل ولای بروی زمین‌های زراعی باعث کاهش حاصل خیزی آن‌ها خواهد شد. در فرهنگ‌های کشاورزی اولیه، ارتباط چرخه سالیانه سیل و سال زراعی از اهمیت بالائی برخوردار بوده بخصوص در مورد مصریان باستان ساکن در مجاورت رود نیل و ساکنان بین النهرین در کنار رود خانه‌های دجله و فرات.

سیل معمولاً زمانی بوقوع می‌پیوندد که یک سطح پست زمین از آب پر شده باشد. بدترین حالت‌های سیل رودخانه‌ای معمولاً در زمین‌های حاشیه‌ای یک رود جاری می‌شود. به عنوان نمونه می‌توان از سیل‌های کوئینزلند در ژانویه سال ۱۹۹۹ نام برد که در آن بخش جنوب شرق کوئینزلند بزیر آب فرو رفت. سیل زمانی رخ می‌دهد که خاک و پوشش گیاهی یک منطقه توانائی جذب کامل آب را نداشته باشد. در این زمان حجم آب به صورت غیرقابل کنترل از طریق کانال‌های رودخانه‌ای یا حفره‌های طبیعی یا مخازن آب دست‌ساز بشر، ریزش می‌نماید.

سیل‌های دوره‌ای به صورت طبیعی در بسیاری از رودخانه‌ها رخ داده و باعث بوجود آمدن مناطقی بنام دشت‌های سیلابی می‌گردد. علت وقوع این سیلاب‌ها بارش باران‌های شدید و گاهی نیز توام با ذوب برف است که باعث طغیان رود خانه و جاری شدن آب در زمین‌های حاشیه‌ای رود می‌شود. نام سیلابی که به یکباره و بدون هیچ فرصت قبلی ایجاد و جاری می‌شود، سیل آنی است. سیلاب‌های آنی معمولاً در اثر بارش بیش از حد در یک منطقه نسبتاً کوچک ایجاد می‌گردند. از سوی دیگر سیل نواحی ساحلی نیز بر اثر باد‌های شدید سطح اقیانوس یا بواسطه امواج حاصله از زمین لرزه‌های کف دریا بوجود می‌آید. البته شمار عوامل ایجاد سیل زیاد است.

سیل های آنی


سیل‌های آنی ناشی از ذوب برف کوه‌ها، تحت شرایطی نادر و با امتزاج با امواج گرم، به عاملی مخرب تبدیل می‌شوند که باعث ازبین رفتن جان ومال مردم می‌شوند. بارش های ناگهانی و متناوب نیز در صورتی که شرایط طبیعی برای جذب آن در زمین فراهم نباشد، زمینه را برای وقوع سیل های بزرگ فراهم می کند.


پیش‌بینی سیل


هدف از پیش‌بینی سیل برآورد دبی جریان و سطح سیلابی است که در یک دوره بازگشت مشخص (مثلاً در یک دوره ۲۵، ۵۰ یا ۱۰۰ ساله) احتمال وقوع آن وجود دارد. نتایج این پیش‌بینی که سیلاب طراحی نام دارد، به عنوان مبنایی برای انتخاب روش‌های مقابله با سیل مورد استفاده قرار می‌گیرد. سیلاب طراحی معمولاً بر مبنای هزینه لازم برای کنترل آن و میزان ریسک و خطری که تخریب سیستم کنترل سیلاب پیشنهادی برای جان انسان‌ها دارد، انتخاب می‌شود.

در مواردی که گسیختگی سازه آبی منجر به از دست رفتن جان انسان‌ها و اموال زیادی بشود، طراحی بر مبنای سیلاب‌ها با احتمال رخداد کمتر و دوره بازگشت طولانی تر، مثلاً سیلاب ۱۰۰۰ ساله و حتی بیشتر، انجام می‌شود. سطح گسترش و ارتفاع این سیلاب‌ها بیش از سیلاب‌هایی است که از احتمال رخداد بیشتری برخور دارند. پیش‌بینی سیلاب طراحی به دو صورت تحلیلی و زمین‌شناسی انجام می‌شود که اغلب مکمل یکدیگرند.

 

 عوامل موثر برای پیش‌بینی تحلیلی سیلاب


برای پیش بینی سیل امکان و زمینه های مختلفی وجود دارد که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد.

بررسی توپوگرافی بخشی از حوضه آبریز که جریان آب را به منطقه مورد مطالعه تأمین می‌کند.
تعیین نوع پوشش سطح زمین (سنگ، خاک، گیاهان)، جهت تخمین نسبت آب جاری شده به آب نفوذی و تبخیرشده.
تعیین بزرگترین رگبار و بارندگی محتمل با توجه به داده‌های موجود.
توجه به فصل، زیرا شرایطی مثل اشباع بودن زمین از آب یا پوشیده بودن سطح آن از برف تأثیر مستقیمی بر جریان سطحی آب دارند.
تعیین ظرفیت ذخیره بستر اصلی رود و دشت سیلابی اطراف آن، تغییرات احتمالی در ظرفیت ذخیره بخش‌های پائین رود در آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.

محاسبه حداکثر سیل محتمل


بطور کلی محاسبه حداکثر سیل محتمل محتاج برآورد پتانسیل بارش و مقدار و نحوه توزیع بارش در داخل حوضه آبریز است. مقدار آبدهی یا سطح آب رودخانه بر حسب زمان، معمولاً توسط منحنی‌های خاصی به نام هیدروگراف نشان می‌دهند. به این منظور اغلب از هیدروگراف واحد استفاده می‌شود. مقدار آبدهی رود در یک مدت زمان مشخص از روی هیدروگراف قابل محاسبه است.

به منظور پیش‌بینی سیل معمولاً مقادیر محاسبه شده برای جریان به تراز (ارتفاع) آب تبدیل می‌شود. مبنای پیش‌بینی‌های زمین‌شناسی شامل تعیین مرز‌های دشت سیلابی توسط تصاویر فضایی و عکس‌های هوایی، جهت تعیین پراکندگی آبرفت‌ها و خاک‌های جدید (کواترنر) در دره و شناسایی اشکالی که به وقوع سیل مربوط می‌شوند، ازجمله پادگانه‌ها، گودال‌ها و مانند آن است، می‌باشد.

این بررسی‌ها زمان دقیق وقوع یک سیل در گذشته را مشخص نمی‌سازد. بلکه ضمن تأثیر وقوع آن در زمان‌های جدید زمین‌شناسی احتمال رخداد مجدد آن را گوشزد می‌کند. نتایج بررسی‌های زمین‌شناسی مخصوصاً در جا‌هایی که رکود طولانی از وضعیت آب و هوایی وجود ندارد، می‌تواند از روش تحلیلی دقیق‌تر باشد.


نقش جنگل در جلوگیری از بروز سیلاب‌ها


در هنگام ریزش آب باران‌های سنگینی که باعث بروز سیلاب‌ها می‌شوند، ذرات آب با شاخ و برگ درختان جنگل برخورد می‌کنند و تا حد زیادی از سرعت آن‌ها کاسته می‌شود. همچنین خاک جنگل هم پوشیده از شاخ و برگ گیاهان و درختان است که باعث جذب آب می‌شود و جویبار‌هایی با آب ذلال را به وجود می‌آورد.

اطلاع از چگونگی جریان، حجم، شدت، مدت، مکان و بالاخره زمان وقوع سیل‌ها اهمیت ویژه‌ای در طراحی و نگهداری سازه‌های مهندسی، مخصوصاً تأسیسات آبی و همچنین پیش‌بینی خطرات و زیان‌های احتمالی ناشی از سیل دارد. به دلیل شرایط آب و هوایی کشورمان سیلابها، چه از نوع بهاره و ناشی از ذوب برف باشند و چه از نوع ناگهانی ناشی از رگبار، بخش عمده‌ای از جریان سطحی اغلب رود‌های حوضه مرکزی را تشکیل می‌دهد.

 

سیل عید نوروز ۹۸ ایران

<hr>

دوم تا پنجم فروردین سال ۹۸ در بسیاری از استان های ایران به ویژه استان هایی چون گلستان، لرستان، فارس، خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد در اثر بارش شدید و ناگهانی باران سیل بزرگی رخ داد که با خسارت های سنگین مالی و جانی فراوان همراه بود.

این سیل در شهرستان های آق قلا و گمیشان از توابع استان گلستان تعداد زیادی از شهر و روستاها را به زیر آب برد و در شهر شیراز نیز به دلیل جا به جا کردن خودروهای مسافروان نوروزی دست کم جان هیجده نفر از شهروندان ایرانی را گرفت.

سیل نوروز ۹۸ در دیگر استان های کشور همچون کرمانشاه و لرستان نیز جان تعدادی از شهروندان را گرفت. 

سیل

برچسب: سیل
بانک آینده برای پرداخت تسهیلات بازسازی مناطق سیل زده با... دیده از سیل فروردین ماه ۱۳۹۸ با استفاده از منابع... قرارگاه سازندگی و بازسازی مناطق سیل زده بالغ بر ۳۸... در این سیل فراگیر و ویرانگر خسارت وارد شد و...
کد خبر: ۹۰۷۸۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۴


ظرفیت دوره روزانه دانشگاه های واقع در مناطق سیل زده... اعم از زلزله سیل یا آتشفشان همراه با خسارت مستقیم... طبیعی اعم از زلزله سیل یا آتشفشان همراه با خسارت...
کد خبر: ۹۰۷۶۳۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۳


خسارات ناشی از سیل سال ۹۸ موافقت کردند به گزارش... بابت خسارت های ناشی از سیل به زیرساخت های حوزه... های ناشی از سیل به تأسیسات و زیرساخت های شهری... برای جبران خسارت های ناشی از سیل به زیرساخت های...
کد خبر: ۹۰۷۴۲۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۲


رئیس کل بانک مرکزی:
سیل زدگان گفت این گله از دوستان در دولت شد... زیرا تاکنون هرگونه تسهلانی که به سیل زدگان پرداخت شد...
کد خبر: ۹۰۷۲۲۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۱


مدیرکل مدیریت بحران استان تهران وقوع سیل در استان تهران... اشاره به انتشار برخی خبر ها در رابطه با سیل... خبرگزاری ها از سیلابی شدن رودخانه ها و سرازیر شدن... بارش های پراکنده خواهیم داشت که احتمال سیلابی شدن رودخانه...
کد خبر: ۹۰۶۶۹۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۳۰


مدیرکل مدیریت بحران استان تهران وقوع سیل در استان تهران... رابطه با سیل و طوفان در برخی از نقاط تهران... اظهار کرد برخی خبرگزاری ها از سیلابی شدن رودخانه ها... سیلابی شدن رودخانه ها نیز وجود ندارد درجاتی گفت همچنین...
کد خبر: ۹۰۶۶۹۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۳۰


استان فارس ۱۱ دستگاه به عنوان مقصر وقوع سیل ۵... دادگستری استان فارس پیرامون سیل ۳ فروردین شیراز عصر سه... ابعاد مختلف و به تفصیل پیرامون علل وقوع سیل ویرانگر... عوامل متعدد و قوی سیل و جانباختن تعدادی از هم...
کد خبر: ۹۰۶۴۲۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۸


گلایه وزیر کشور از عملکرد بانک ها در مناطق سیل... سیل زده عقب هستند طبق صورت جلسه ها قرار بوده... بازسازی و نوسازی مناطق سیل زده اظهار کرد در دوره... مقابله به نسبت حجم سیل تلاش شد تا خسارت ها...
کد خبر: ۹۰۶۰۲۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۷


برای داوطلبان مناطق سیل زده را اعلام کرد ...
برای داوطلبان مناطق سیل زده را اعلام کرد به گزارش... داوطلبان مناطق سیل زده که در شورای عالی انقلاب فرهنگی... مصوب شد گفت سهمیه کنکور ۹۸ برای مناطق سیل زده... کنکور به داوطلبان مناطق سیل زده در یک بازه زمانی...
کد خبر: ۹۰۶۰۱۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۷


خدمات ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) ادامه دارد
هزار بسته لوازم خانگی به سیل زدگان شیرازی خبر داد... برگزار شد اظهار کرد قبل از حادثه سیل اخیر نهادی... با اشاره به اینکه در همان لحظات اولیه سیل در... سیل زده ارسال شد معاون ستاد اجرایی فرمان حضرت امام...
کد خبر: ۹۰۵۹۳۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۶


سردار سپهر:
هزار گردان امداد و نجات دارد گفت بسیج در سیل... بسیج در سیل اخیر بیان داشت در سیل اخیر بسیج... برای رویارویی با بلایا دانست و گفت اگر در سیل...
کد خبر: ۹۰۵۹۱۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۶


که به دلیل سیل امسال کشت سیب زمینی با تاخیر... به لحاظ وقوع سیلاب نوسانات درجه حرارت سرما و بارندگی...
کد خبر: ۹۰۵۸۰۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۶


فرماندار دماوند از وقوع سیل در روستای « مغانک» خبر... داد و گفت در پی این سیل دیوار ۳ منزل... از وقوع سیل در روستای مغانک دماوند خبر داد و... در سطح شهرستان سیل از سمت شمال و شرق روستای...
کد خبر: ۹۰۴۷۳۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۱


بارش شدید باران و تگرگ و جاری شدن سیل در... تعداد زیادی خودرو گرفتار سیل و شمار زیادی ساختمان و... نقاط این کلان شهر دچار سیل شد بسیاری از زیر... داشت درب خانۀ خود را ببندد اسیر سیل گردید و...
کد خبر: ۹۰۴۴۰۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۰


گاز مصرفی مشترکان خانگی و تجاری مناطق سیل زده استان... خردادماه معافیت مشترکان خانگی و تجاری مناطق سیل زده استان... این مصوبه مشترکان خانگی و تجاری مناطق سیل زده استان... سیل زده استان های لرستان و خوزستان از پنجم فروردین...
کد خبر: ۹۰۴۲۷۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۱۹


ولی متاسفانه کافی نیست وی با اشاره به وقوع سیل...
کد خبر: ۹۰۴۲۱۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۱۹


ناگفته‌های شمخانی از سفر به خوزستان؛
مسئولان به وضعیت سیل زدگان کشور هشدار داده و تأکید... کمک ها به سیل زدگان تأکید کردند که این روزها... استان اصلی سیل زده هستیم مردمی که نیازمند حمایت هرچه... مردم و همچنین مسئولان موضوع سیل زدگان را فراموش نکنند...
کد خبر: ۹۰۴۰۹۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۱۹


با گذشت حدود دو ماه از وقوع سیل در استان...
کد خبر: ۹۰۳۹۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۱۸


شمخانی در شادگان:
مناطق سیل زده دارخوین و خرمشهر ظهر امروز وارد شهر... شادگان شد و از نزدیک در جریان آخرین وضعیت سیل... مناطق آسیب دیده از سیل و احیای هر سریعتر اراضی... و مشکلات سیل زدگان این استان باشد همه باید همت...
کد خبر: ۹۰۳۷۲۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۱۶


آسیب دیده در حادثه سیل سال جاری حمایت مالی می... حادثه سیل جاری را کمک و حمایت مالی کند در... گواهی فوت بر اثر سیل اخیراست گروه دوم دانشجویانی که... پزشکی مبنی بر مجروحیت بر اثر سیل است ...
کد خبر: ۹۰۳۷۱۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۱۶


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv