رفتن به محتوای اصلی

در مورد تهران در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات

تهران پانزدهمین شهر پرجمعیت جهان با مساحت ۷۳۰ کیلومتر مربّع است که به همراه توابع خود جمعیتی بالغ بر ۱۴ میلیون نفر دارد. این شهر به لحاظ بزرگی بیست و هشتمین شهر دنیا است که تراکم جمعیت آن بین ده هزار و هفتصد تا بیش از یازده هزار نفر در هر کیلومتر مربع است.
 
جغرافیا

تهران به ۲۲ منطقه و ۱۱۲ ناحیه (شامل ری و تجریش) تقسیم شده و نماد آن برج آزادی و برج میلاد است. این شهر در فهرست گرانترین شهر‌های دنیا محسوب می‌شود، ولی به لحاظ کیفیت زندگی از استاندارد‌های مطلوب برخوردار نیست.

این شهر در دوره حکومت آغامحمدخان قاجار، به پایتختی برگزیده شد؛ شهری که در پهن‌های بین دو وادی کوه و کویر و در دامنه‌های جنوبی البرز گسترده شده و ۱۱۹۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. تهران از سمت جنوب به کوه‌های ری و بیبی شهربانو و دشت‌های هموار شهریار و ورامین و از شمال به واسطه کوهستان محصور شده است.

 کوهستان شمالی تهران که بلندترین قله این کوهستان - توچال - با ۳۹۳۳ متر بر تمام فضای شهر مشرف است. دومین منطقه، دامنه‌های البرز است؛ که به تپه ماهور‌ها و دره‌های اوین، درکه، نیاوران، حصارک و سوهانک منتهی میشود و همواره خیل عظیمی از جمعیت را بسوی خود فرامیخواند. منطقه سوم دشتی است که تهران بر آن گسترده شده و دارای شیب ملایمی با جهت شمالی- جنوبی است.

فضای جغرافیایی شهر تهران در کوه و دشت به وسیله دو رود کرج در غرب و جاجرود در شرق مشخص میشود که در نزدیکی کویر نمک در جنوب شرقی تهران به یکدیگر میپیوندند. آب و هوای تهران در مناطق کوهستانی شمال اندکی مرطوب و معتدل است و با گسترش رو به جنوب گرم و خشک میشود.
 


حداکثر و حداقل مطلق درجه حرارت تهران ۴۱ تا ۶- درجه سانتی گراد است و میزان بارندگی سالیانه آن در حدود ۳۲۷ میلی متر می‌باشد. تهران در سال ۴۰ روز یخبندان دارد. این شهر از نظر زمین لرزه جزء نواحی پر زیان (۸ تا ۱۰ درجه مرکالی) به شمار می‌آید.

یکی از مسائل مهم شهر تهران موضوع تأمین آب شرب است که آب تهران توسط رودخانه‌های اصلی کرج، جاجرود و لار تامین می‌شود.

تهران که بزرگترین و مهمترین شهر ایران است، موقعیت ویژه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و جغرافیایی دارد که سبب شده بسیاری از مردم کشور (برای کار، تحصیل، درمان، انجام امور اداری، خرید یا فروش کالا و تفریح) به این شهر آمده و تدریجاً در آن ساکن شوند.

تاریخ شهر

آبادانی تهران با ویرانی ری آغاز شد. دو بار حمله مغولان به ری و گریز مردم به مناطق اطراف باعث آبادانی مناطقی، چون تهران گردید. دوره جدید شهرنشینی در تهران از سال ۱۳۰۰ هجری شمسی آغاز می‌شود که رشد سریع و دگرگونی‌های چشمگیری را باعث گردید. این دوره خود به چهار مقطع اساسی تقسیم می‌شود. سال‌های بین ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ خورشیدی که طی این سال‌ها تمامی خندق‌ها و دروازه‌ها برداشته شدند و بجای آنها، بلوار، خیابان و ساختمان‌های جدیدی مانند ایستگاه راه آهن، ساختمان وزارت امور خارجه، باشگاه افسران، دانشکده افسری، شهربانی کل کشور، بانک ملی ایران و ... احداث گردید و چهره نا منظم تهران شکلی کمابیش منظم و هندسی یافت.
 

تهران اول بار حدود ۲۰۰ سال پیش توسط آغا محمدخان قاجار به عنوان پایتخت ایران برگزیده شد. تقریبا بیشتر عمارت‌ها و ابنیه قدیمی تهران که امروز بخشی از میراث فرهنگی ایران را شامل می‌شود متعلق به همان دوره و یا عهد صفوی است.

تهران دارای ۶۳۱ پارک (بوستان) است که از میان آن‌ها ۴ پارک جنگلی به مساحت ۴۰۰۰ هکتار و ۶۲۷ پارک به مساحت ۱۱۳۰ هکتار بالغ است. ۹ فرهنگسرا، ۴۳ خانه فرهنگ، ۲۹ کتابخانه، ۲۲ نگارخانه و ۳۶ امامزاده از سرمایه‌های فرهنگی شهر تهران به شمار می‌آیند.

تهران کنونی

با داشتن حدود ۲۰% جمعیت ایران، ۲ میلیون اتومبیل، ۳۰ هزار واحد صنعتی، ۱۳۴ شهرک، ۴۰%تولید ناخالص ملی و ۷۰۰ کیلومتر مربع مساحت، متاسفانه شرایط زیستی مطلوبی را برای ساکنین خود بوجود نیاورده است بطوریکه صرف نظر از مسائل حاد تامین آب، دفع فاضلاب و رفت و آمد، اکنون به عنوان یکی از آلودهترین شهر‌های بزرگ جهان معرفی شده است.

امروزه مشکل اصلی تهران بزرگ در دو بعد حرکت شهری (سواره و پیاده) و مشکلات ادراک و رفتار در منظر شهری قابل بررسی است. در این میان وظیفه سازمان زیبا سازی با توجه به مشکلات ذکر شده بسیار حائز اهمیت میباشد. وظیفه این سازمان، معماری، شهرسازی، خیابان بندی یا حل مشکلات ترافیک نیست.
 
مردم

ساکنان اصلی شهر تهران فارسی زبان بودند؛ اما به مرور زمان و با وسیع شدن این شهر، گروه‌های مختلفی از اقوام آذری، کرد، مازندرانی، گیلک، ارمنی، عرب، لر و ... به این شهر مهاجرت کردند. البته امروزه اکثر مردم تهران به زبان فارسی صحبت می‌کنند و بسیاری از آن‌ها لهجه تهرانی دارند؛ کلانشهری که بر اساس آخرین سرشماری که در سال ۱۳۹۵ انجام شده، جمعیتش به ۸،۷۳۷،۵۱۰ تن رسیده است و این جمعیت در ۲۲ منطقه شهری و در ۳۷۴ محله زندگی می‌کنند.

اکثر مردم تهران مسلمان و شیعه هستند؛ اما اقلیت‌های یهودی، مسیحی، ارمنی و سنی نیز در این شهر زندگی می‌کنند.

این شهر با شهرهای بزرگی چون سئول (کره جنوبی)، لس آنجلس (آمریکا)، دوشنبه (تاجیکستان)، هاوانا (کوبا)، برزیلیا (برزیل)، خارطوم (سودان)، پاریس، قدس، کاراکاس (ونزوئلا)، پرتوریا (آفریقای جنوبی)، صنعا (یمن)، مینسک (بلاروس)، استانبول، بغداد، هانوی (ویتنام)، آنکارا (ترکیه)، پکن (چین)، بوداپست (مجارستان)، تفلیس(گرجستان)، کابل (افغانستان) و مسکو (روسیه) خواهرخوانده است.
 
مشکلات شهر

یکی از مشکلات شهر تهران که گاهی از آن نیز به عنوان کلاف سر در گم یاد میشود، وجود ترافیک سنگین خودرو‌هایی است که در این ابر شهر خاورمیانه از سویی به سوی دیگر میروند. به گفته کارشناسان حمل و نقل و امور شهری، روزانه بیش از سه میلیون خودرو و دو میلیون موتورسیکلت در تهران تردد میکنند و همین مسئله به تنهایی کافی است تا مسئولان شهری تهران را مجاب کند تا بخش قابل توجهی از طرح‌ها و برنامه‌های خود را به روانسازی ترافیک و تسهیل مسافرت‌های درون شهری اختصاص دهند.

توسعه حمل و نقل عمومی و گسترش زیر ساخت‌های شهری، شبکه‌های بزرگراهی، احداث تقاطع‌های غیر همسطح و ایجاد سیستم‌ها و تجهیزات هوشمند از اولویت‌های مدیریت شهری برای بهبود ترافیک تهران بزرگ است. تسریع در گسترش خطوط و ایستگاه‌های قطار شهری و توسعه خطوط اتوبوسرانی تندرو از مواردی است که نگاه اصلی مدیریت شهری بر آن استوار است.

ناوگان قطار شهری با ظرفیت نزدیک به ۶۰ ایستگاه در شبک‌های به طول ۱۰۵ کیلومتر، سه خط  به عنوان مکمل مترو در برخی مناطق پر ازدحام پایتخت، ۶ هزار دستگاه اتوبوس و حدود ۹۵ هزار دستگاه تاکسی وخودروی شخصی هر روز اقدام به جابجایی ۱۸ میلیون سفر درون شهری میکنند.

آخرین اخبار مرتبط با تهران

هوای تهران «قرمز» شد + عکس

کیفیت هوای تهران هم‌اکنون با شاخص ۱۷۱ در وضعیت قرمز و ناسالم برای همه گروه‌ها قرار دارد.

کد خبر: 4201896

هشدار جدید آلودگی هوا برای ساکنان تهران

استانداری تهران با توجه به پیش‌بینی افزایش آلودگی هوا در روزهای پیش‌رو، از شهروندان به‌ویژه گروه‌های حساس خواست از تردد غیرضروری در سطح شهر خودداری کنند.

کد خبر: 4201873

زلزله تهران را لرزاند

زلزلۀ خفیف ۲.۸ ریشتری در عمق ۱۲ کیلومتری زمین حوالی لواسان تهران را لرزاند.

کد خبر: 4201846

طرح زوج یا فرد از در منازل در تهران اجرا می‌شود

رئیس پلیس راهور تهران بزرگ گفت: بر اساس اعلام کارگروه اضطرار آلودگی هوا در استانداری تهران، با توجه به شرایط موجود از فردا(۲۳ آبان) طرح زوج یا فرد از در منازل در پایتخت اجرا می‌شود و تردد کامیون‌ها به جز وسایل نقلیه حمل دارو و مواد غذایی ممنوع است.

کد خبر: 4201647

کمیته اضطرار آلودگی هوای تهران تشکیل شد

افزایش غلظت آلاینده‌ها در بخش‌هایی از استان تهران و نزدیک شدن میانگین شاخص کیفیت هوای پایتخت به مرز وضعیت قرمز، بار دیگر احتمال تعطیلی در این استان را مطرح کرد.

کد خبر: 4201627

عکس: نماز جمعه تهران در سالروز شهادت حضرت زهرا (س)

نماز جمعه این هفته تهران، جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵، به امامت حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمدحسن ابوترابی‌فرد و همزمان با حضور پیکرهای مطهر شهدای گمنام دوران دفاع مقدس در دانشگاه تهران برگزار شد. عکس: علی هدایتی

کد خبر: 4201624

آیین سنتی سمنوپزان در پایتخت؛ نذری که با یاد حضرت زهرا(س) طبخ می‌شود+ فیلم

گروه استان‌ها - هم‌زمان با سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) ، آیین سنتی سمنوپزان با حضور گسترده عزاداران فاطمی در تهران برگزار شد؛ آیینی که به گفته برگزارکنندگان، میراثی از باورهای دینی برای توسل به صدیقه کبری(س) ، گشایش کارها، سلامتی بیماران، برکت و نزول بارا…

کد خبر: 4201548

حضور پزشکیان در مراسم تشییع شهدا

رئیس‌جمهور در مراسم تشییع باشکوه و پرشور پیکر پاک ۱۱۰ شهید گمنام دوران دفاع مقدس حضور یافت.

کد خبر: 4201541

تهران در وضعیت نارنجی

هوای تهران امروز با ثبت شاخص ۱۲۷ در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس قرار گرفت.

کد خبر: 4201535

آغاز تشییع پیکرهای پاک ۱۱۰ شهید گمنام در تهران

هم‌زمان با سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) ، آیین تشییع پیکرهای مطهر ۱۱۰ شهید گمنام دوران دفاع مقدس با حضور مردم و مسئولان لشکری و کشوری از مقابل دانشگاه تهران آغاز شد.

کد خبر: 4201520

هشدار تهران به همراهان آمریکا در تنگه هرمز

بقائی به کشورهای تحت فشار آمریکا هشدار داد هرگونه همراهی با اقدامات نظامی یا تحریمی واشنگتن علیه ایران، مشارکت در تجاوز و دارای تبعات حقوقی خواهد بود.

کد خبر: 4201491

باران یک‌هفته‌ای، به اندازه کل پاییز تهران بارید

بارش‌های چند روز اخیر در تهران، مجموع بارندگی پایتخت را به ۵۴.۵ میلی‌متر رساند؛ رقمی معادل کل بارش پاییز، نیمی از بارش سال آبی گذشته و یک‌چهارم میانگین بارش بلندمدت سالانه.

کد خبر: 4201275

ارتفاعات تهران برفی می‌شود/ ادامه برف، مه و باد شدید تا ظهر پنجشنبه

گروه استان‌ها - رئیس اداره پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای اداره کل هواشناسی استان تهران از احتمال بارش پراکنده و رگبار برف در ارتفاعات شمالی و غربی استان از فردا شب تا ظهر پنجشنبه خبر داد و از ماندگاری هوای سرد تا پایان هفته در استان حکایت کرد.

کد خبر: 4201104

تصاویر محرمانه از سایت پدافند هوایی تهران در جنگ چهل روزه

تصاویر محرمانه ثبت شده از سایت پدافند هوایی تهران در جنگ چهل روزه برای نخستین بار توسط فیلمبردارش منتشر شده است. در این تصاویر توپ‌های ضدهوایی 23 میلیمتری مشاهده می‌شود که در ارتفاعات تهران قرار داده شده بوده و با این سلاح‌ها تلاش می‌شده با جنگنده‌های اف 35 و…

کد خبر: 4201073

آتش‌سوزی تعمیرگاه خودرو در شرق تهران

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران از وقوع آتش‌سوزی در یک تعمیرگاه خودرو در خیابان غیاثی‌پور خبر داد و گفت: در این حادثه سه مرد مصدوم شدند و یک زن نیز از طبقه مسکونی ساختمان با تلاش آتش‌نشانان نجات یافت.

کد خبر: 4200650

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.