سکوت مرگبار یونسکو بر فراز نقش جهان!

به گزارش تابناک، میدان نقش جهان اصفهان، این شاهکار جاودان معماری صفوی و نماد شکوه و تمدن ایرانی، بار دیگر زخم خورده است.

این میدان که در بهمن ۱۳۱۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در اردیبهشت ۱۳۵۸ به عنوان یکی از نخستین آثار ایرانی در میراث جهانی یونسکو جای گرفت، اکنون بر اثر تهاجمات هوایی رژیم صهیونیستی و آمریکا به اصفهان آسیب جدی دیده و در بخش‌های مختلف آن خرابی‌هایی پدید آمده است.

انفجار‌ها آسمان این میدان تاریخی را سیاه کرده و دود غلیظ، منظر آسمانی آن را که قرن‌ها نماد زیبایی و تعادل بوده، آلوده ساخته است.

سال‌ها پیش، جهانیان و خود یونسکو با حساسیت فراوان نسبت به «منظر آسمانی» میدان نقش جهان موضع‌گیری می‌کردند.

ساخت برج جهان‌نما با ارتفاع بیش از ۵۰ متر در فاصله ۷۰۰ متری میدان، یونسکو را به واکنش واداشت و حتی تهدید به خروج میدان از فهرست میراث جهانی شد.

پس از یک دهه مجادله، طبقات اضافی برج تخریب گردید. اما تهدید دیگری از دل زمین آمد: عبور خط دوم مترو از زیر محور شمالی میدان. کارشناسان میراث فرهنگی بار‌ها هشدار دادند که لرزش‌های مترو می‌تواند به نشست زمین، ترک خوردگی بازار و آسیب به بنا‌های تاریخی منجر شود، ولی این نگرانی‌ها هرگز به طور کامل برطرف نشد.

در آن زمان، یونسکو و رسانه‌های بین‌المللی با دقت و حساسیت، هر تغییری در خط آسمان میدان را رصد می‌کردند. امروز اما، در میانه جنگ تحمیلی اسرائیل و آمریکا علیه ایران، همان منظر آسمانی که روزی برای یک برج تجاری مورد نگرانی بود، با دود انفجار‌ها و بمباران‌های وحشیانه سیاه شده است و صدایی از یونسکو شنیده نمی‌شود.

گویی حریم این میراث جهانی تنها زمانی ارزشمند است که پای منافع غربی در میان باشد، نه وقتی که بمب‌های متجاوزان آن را هدف قرار می‌دهد.

به همین مناسبت، سازمان اسناد و کتابخانه ملی منطقه مرکزی کشور (اصفهان) در کانال اطلاع‌رسانی خود، برشی از توصیفات «ژان ته‌ونو»، جهانگرد و گیاه‌شناس فرانسوی را منتشر کرده که در سال ۱۶۶۴ میلادی (۳۶۲ سال پیش) به اصفهان سفر کرده بود. او درباره میدان نقش جهان نوشته است:

«آنچه در اصفهان میدان نامیده می‌شود، تنها زیباترین میدان در این شهر نیست؛ بلکه بزرگترین و برترین میدان جهان است. دورتادور میدان ساختمان‌هایی یکدست و ایوان‌دار ساخته شده که بر بالای همه‌ی آنها طاق‌نما‌ها و رواق‌هایی قرار دارد. همگی آنها ارتفاعی یکسان دارند و همین چشم‌انداز بسیار زیبایی را پدید آورده است. شاه عباس نخستین کسی بود که برای آراستگی بیشتر این میدان دستور داد دور تا دور آن را درخت چنار بکارند تا حضور در این مکان لذت‌بخش‌تر شود.»

این توصیف، ۱۱۰ سال پیش از تأسیس ایالات متحده آمریکا و ۲۸۴ سال پیش از اعلام موجودیت رژیم غاصب اسرائیل نگاشته شده است. امروز همان میدان، که ۳۶۲ سال پیش «برترین میدان جهان» توصیف شده است، زیر آتش متجاوزان قرار گرفته و آسمانش با دود انفجار‌ها تیره شده است.

میدان نقش جهان نه فقط یک بنای تاریخی، بلکه بخشی از هویت و افتخار ایرانی است. این میراث جهانی که با نام شاه عباس و هنرمندان صفوی گره خورده، بار‌ها در برابر تهدید‌های مختلف ایستادگی کرده، اما این بار سکوت نهاد‌های بین‌المللی، چون یونسکو، بیش از همیشه نشان‌دهنده استاندارد‌های دوگانه غرب است.

ایستادگی ملت ایران در برابر تجاوزات، ضامن حفظ این میراث جاودان خواهد بود؛ همان‌طور که قرن‌ها این میدان، نماد مقاومت و زیبایی ایرانی بوده است.