رویکرد چین به جنگ احتمالی آمریکا با ایران به روایت کارشناسان بین المللی؛ پکن وارد درگیری نخواهد شد

«ون شائوبیائو»، متخصص خاورمیانه در دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای می‌گوید: «اگر تحولی بزرگ در ایران رخ دهد، پیامد‌های قابل‌توجهی برای صلح و رفاه خاورمیانه خواهد داشت. این می‌تواند تجارت و سرمایه‌گذاری ما در منطقه را به خطر بیندازد؛ سناریویی که قطعاً تمایلی به دیدن آن نداریم.»

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «جاناتان فولتون» استاد دانشگاه در ابوظبی و محقق اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در خصوص واکنش چین به تحولات ایران می‌نویسد: دیروز در یک تماس کاری با یک نهاد مالی بین‌المللی بودم و موضوع بحث، اعتراضات در ایران بود. قبلاً هم چندین بار برای این نهاد چنین تماس‌هایی داشته‌ام و همیشه مرا به‌عنوان کارشناس چین در خاورمیانه معرفی می‌کنند. این را فقط از این جهت می‌گویم که هیچ‌کدام از مشتریان سؤالی درباره این نداشتند که مقامات یا شرکت‌های چینی احتمالاً چگونه به بحران ایران واکنش نشان خواهند داد. سؤالات هوشمندانه‌ای درباره بازیگران خاورمیانه‌ای و ایالات متحده مطرح شد، اما هیچ سؤالی درباره چین نبود. این برایم جالب بود، چون بسیاری از روایت‌ها حول این محور می‌چرخند که «چین برای نجات متحدش در تهران چه خواهد کرد؟» تا الآن همه ما باید پاسخ را بدانیم: هیچ کاری.

وی مدعی شد: بله، ایران شریک مهمی برای چین است، اما فکر نمی‌کنم پکن دلبستگی خاصی به جمهوری اسلامی داشته باشد. وجود یک دولت بزرگ ضدغربی در خلیج فارس برای چین مفید است، اما این‌که آن دولت توسط روحانیون اداره شود یا نظامیان یا یک شورای ریش‌سفیدان، به‌گمان من پکن تا حد زیادی نسبت به آن بی‌تفاوت است. تا زمانی که جریان انرژی برقرار باشد، برایشان قابل قبول است.

وی در ادامه به رویکرد کارشناسان روابط ایران و چین پرداخت و گفت: کارشناسان چینی هیچ‌کدام اقدام مستقیم چین در ایران را، فارغ از این‌که چه بر سر نظام ایران بیاید، پیش‌بینی نمی‌کنند. به‌همین شکل، از سخنگوی وزارت خارجه چین هم چیزی دیده نمی‌شود که نشان‌دهنده واکنش جدی چین باشد.

وی در صفحه شخصی خود در substack دیدگاه برخی کارشناسان چینی را در خصوص تحولات ایران آورده است.

به روایت فولتون، «ون شائوبیائو»، متخصص خاورمیانه در دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای می‌گوید: «اگر تغییر نظام به هرج‌ومرج اجتماعی، جنگ داخلی یا تجزیه منجر شود، این امر چالش‌های بلندمدتی برای دولت‌سازی و حکمرانی اجتماعی ایجاد خواهد کرد.»

او گفت: «حتی ممکن است به یک بحران بزرگ پناهجویان دامن بزند و فشار بر همسایگان ایران را تشدید کند.»

به گفته این استاد دانشگاه شانگهای «اگر تحولی بزرگ در ایران رخ دهد، پیامد‌های قابل‌توجهی برای صلح و رفاه خاورمیانه خواهد داشت. این می‌تواند تجارت و سرمایه‌گذاری ما در منطقه را به خطر بیندازد؛ سناریویی که قطعاً تمایلی به دیدن آن نداریم.»

او افزود: «طبق معمول، ما از مداخله در امور داخلی آنها خودداری خواهیم کرد… پکن احتمالاً موضع مشاهده‌ای آرام را حفظ می‌کند و تحت هیچ شرایطی درگیر نخواهد شد.»

«یان وی»، معاون مدیر مؤسسه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه نورث‌وست چین نیز معتقد است: ما می‌توانیم حمایت سیاسی و دیپلماتیک فعالی از ایران ارائه دهیم، مانند آنچه در مورد ونزوئلا انجام دادیم، تا آنها را در مقاومت در برابر فشار خارجی توانمند کنیم…، اما در مورد مداخله مستقیم، فکر می‌کنم این غیرواقع‌بینانه است، به‌ویژه با توجه به سنت‌های دیپلماتیک دیرینه ما.

«نی لکسیونگ»، استاد علوم سیاسی در دانشگاه علوم سیاسی و حقوق شانگهای نیز می‌گوید: رویکرد چین به بحران ایران اجتناب از درگیری نظامی و در عوض دعوت به گفت‌و‌گو و آشتی است.

او اضافه کرد که پکن «نگرانی امنیتی مستقیمی» در ایران ندارد و می‌خواهد از مجبور شدن به «طرف گرفتن» اجتناب کند.

«جاناتان فولتون» در خصوص این خبر که ایران در آخرین لحظه از رزمایش دریایی با چین و روسیه کنار کشید، می‌گوید: این اتفاق ضربه‌ای جدی به ایران وارد می‌کند و به‌نظر می‌رسد گسترش بریکس را به‌شدت تضعیف می‌کند. پیوستن به بریکس و سازمان همکاری شانگهای (SCO) برای دولت ایران در داخل کشور مشروعیت ایجاد کرد و به شهروندانش نشان داد که با وجود فشار دائمی آمریکا و متحدانش، ایران شرکای قدرتمند و مهمی دارد که نماینده اکثریت جمعیت جهان هستند. 

وی می‌گوید: مسئله بزرگ‌تر، پیامی است که این اتفاق به اعضای بالقوه بریکس می‌دهد: ما می‌خواهیم به ما بپیوندید، ما قدرت رواییِ امضای شما برای پیوستن به سازمان جایگزین حکمرانی جهانی‌مان را می‌خواهیم، اما انتظار نداشته باشید وقتی اوضاع بحرانی می‌شود از شما حمایت کنیم.