کلیات
امروزه بسیاری از افراد هنگام استفاده از واژه «فضای مجازی» مقصود واژه «اینترنت» را در ذهن بازنمایی میکنند. این در حالی است که واژه فضای مجازی مدتها پیش از آنکه اینترنت در جهان رواج پیدا کند وجود داشت. هر چند اکنون منظور از فضای مجازی فضایی تئوری و علمی است که ارتباطات کامپیوتری در آن رخ میدهد، اما این واژه در دهه ۱۹۸۰ وارد ادبیات علمی – تخیلی شد و شاغلان در زمینه کامپیوتر پس از مدتی این واژه را در حوزه فعالیتهای خود بکار گرفتند. لفظ مادرِ فضای سایبر، سایبرنتیک است که از یونانی باستان به معنای فرماندار یا راننده مشتق شده است؛ واژهای که کهنوربرت وینر برای کار پیشگامانه اش در مخابرات الکترونیک و علم کنترل به کار برد.
تفاوت میان فضای مجازی با اینترنت
به رغم تلفیق بیش از حد دو واژه اینترنت و فضای مجازی در دوران کنونی، به نظر میرسد نباید فضای مجازی را با اینترنت اشتباه گرفت. این لفظ غالباً در اشاره به اشیا و شخصیتهایی که تا حد زیادی در خود شبکه مخابراتی وجود دارد به کار میرود تا جایی که برای مثال ممکن است به طور استعاری گفته شود یک وبگاه، «در فضای مجازی وجود دارد». بنابر این و بر اساس این تعبیر، اتفاقاتی که در اینترنت رخ میدهد در «فضای مجازی» به وقوع میپیوندند نه جاهایی که شرکت کنندگان یا سرورها به طور فیزیکی واقع شدهاند. میشل فوکو فیلسوف از لفظ هتروتوپیا در توصیف چنان فضاهایی که به طور همزمان فیزیکی و ذهنی هستند استفاده کرد.
کاربرد روز افزون انسانها از فضای مجازی
امروزه به دلیل گستردگی و فراگیری فضای مجازی و اینترنتی در دنیا و قرار گرفتن بسیاری از مباحث و مطالب در حوزههای مختلف مورد نیاز انسانها در درون این شبکه جهانی، ضرورت استفاده از قابلیتها و امکانات آن، برای همه افراد و سازمانها ضروری و لازم بنظر میرسد. به گونهای که امروزه دیگر انجام بسیاری از فعالیت روزمره انسان، بدون کمک از قابلیتهای این شبکه عملاً با مشکل مواجه خواهد شد؛ فضایی که گفته میشود به اندازه هزار میلیارد کتاب در آن مطلب وجود دارد.
تفاوت بین فضای مجازی و رسانه
همانطور که اشاره شد بر خلاف معانی قدیمی فضای مجازی، امروزه این واژه به صورت گسترده تری استفاده میشود که در اغلب موارد صحیح نیست. یکی از این موارد بکارگیری لفظ فضای مجازی به جای رسانه است که «دکتر سعید رضا عاملی» دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد تفاوت این دو لفظ به رسانهها گفته است: میخواهند بگویند که رسانههای جدید برابر با اینترنت است. میتوان گفت: رسانههای جدید و اینترنت به لحاظ ماهیت یک پدیده است، چون هر دو آنها دیجیتال و تعاملی هستند و هر دو از خصیصه هایپرلینک بودن برخور دارند، ظرفیت شبکه ای، ماهیت ماژولار و غیر مرکزی دارند، ولی بین فضای مجازی و رسانههای جدید تفاوت وجود دارد. لزوما اینترنت مساوی با رسانههای جدید نیست. اینترنت و فضای مجازی در دل خود نیز رسانههای جدید را دارد. فضای مجازی در واقع یک فضای دومی است که بسیاری از قابلیتهای جهان اول را که جهان فیزیکی است در درون خود هضم کرده است؛ لذا شبکه ارتباطی، شبکه تراکنش و شبکه ماژولار است. اقدامات اداری و مالی در آن صورت میگیرد، که به صورت هوشمند محیطهای مختلف را کنترل میکند. حمل و نقل هواپیمایی، ماشینهای اتوماتیک، ترافیک، همگی از این مسیر مدیریت میشوند. امروز بحث اینترنت همه چیزها، بحث از این میکند که دیوایسهای ارتباط با محیط مجازی به اشیا، به اطلاعات، به فرایندها، به آدمها متصل میشود و در واقع هر چیزی که در جهان واقعی بروز دارد موضوع اتصال به دیوایس است. در واقع آن ارتباطی که در گذشته از طریق موبایل، کامپیوتر و ... صورت میگرفت، امروز فراگیر شده و آن انحصار شکسته شده است. عملا ما با یک جهان، یک نظام کامپیوتری فراگیر مواجه شده ایم. در این نظام همه پدیدهها وصل به این محیط میشوند و دیوایس یک ظرفیتی است که لایههای حجیم اطلاعات و اقدامات در آن جمع میشود.
مسئله جی آی اس شهر را در نظر بگیرید، که در واقعه سامانه نظام جغرافیا است. بارگذاری دادههای گستردهای روی جغرافیا صورت میگیرد. همین جایی که ما قرار داریم شبکه برق، شبکه گاز، شبکه فاضلاب وجود دارد، اکوسیستم محیطی هست که شامل محیط زیست، هوا و دیگر عناصر در محیط زیست است. اینها همه لایههای اطلاعات هستند. مثلاً در جی آی اس شهر حدود ۱۲۰ لایه اطلاعاتی وجود دارد. اینها همه موضوعات فضای دوم هستند و به نوعی این اطلاعات تبدیل به داده شده، برای مدیریت شهری و کشوری، ظرفیتی میشود. رابطه هر یک از این دیوایسها با دیوایسهای دیگر، جهان ماژولار را خلق میکند. از این نگاه مثل جهان واقعی، که رسانه، بخشی از جهان واقعی است، در جهانی دوم یعنی فضای مجازی نیز، بخشی از این فضا، فضای رسانهای است. ممکن است آن کسانی که میگویند رسانه مساوی با فضای مجازی است، واژه بازنمایی را مد نظر قرار میدهند. بله جهان دوم جهان بازنمایی شده است، جهان صنعتی است، ولی لزوماً هر بازنمایی، بازنمایی رسانهای نیست هر بازتولید، بازتولید رسانهای نیست.
در مورد فضای مجازی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
از پانزدهمین شب تجمعات شبانه مردم در روزهای آتش بس، صفحه تازه یک فعال رسانه ای، تبدیل به تماشاخانه ای شد برای ارائه نمایشی متفاوت از این تجمعات.
کد خبر: ۱۳۷۹۰۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۴
روابط عمومی مرکز ملی فضای مجازی با صدور اطلاعیهای، ادعای وزیر ارتباطات درباره مصوبه ۳۲ بندی را تکذیب کرد.
کد خبر: ۱۳۷۸۲۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۰
مرکز اطلاعرسانی پلیس تهران بزرگ از دستگیری عامل ارسال اطلاعات به خارج از کشور در تهران خبر داد.
کد خبر: ۱۳۷۸۲۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۰
دولت کویت در ادامه مواضع خصمانه و ضد ایرانی خود چهار تن از شیعیان این کشور را به حبس محکوم کرد.
کد خبر: ۱۳۷۸۱۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۲۰
«ویدیوهای احساسبرانگیز»! عبارتی آشنا! چیزی که کارشناسان رسانه و منتقدان اتفاقات اجتماعی در ایران، پیشتر اشاره کرده بودند اینترنشنال با گزارشهایش در تلویزیون ماهوارهای و حساب کاربری اینستاگرامش و همچنین کانالهایش در فضای مجازی، احساسات جوانان را تحریک کرده و آنها را به خیابانهای ایران میکشاند
کد خبر: ۱۳۷۷۷۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۹
مورد بعدی از دنیای سلبریتیها، صدف طاهریان بازیگر سابق تلویزیون است که چندسال پیش برای رسیدن به آن بهشت موعود و آزادی موهوم که شبکههای ماهوارهای صهیونیستی تبلیغ میکنند، تن به مهاجرت و تننمایی کرد؛ طوریکه صدای اهالی فرهنگ و پژوهش مثل خسرو معتضد تاریخپژوه و محقق را هم درآورد.
کد خبر: ۱۳۷۷۷۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۹
پزشکیان:
رئیس جمهور در پیامی نوشت: حفظ وحدت، انسجام و اتحاد چهارچوب و مبنای نظری دولت وفاق بوده است.
کد خبر: ۱۳۷۶۹۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۴
رئیس مجلس یک پیام توییتری صادر کرد.
کد خبر: ۱۳۷۶۹۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۴
معاون اول رئیسجمهوری با تأکید بر اینکه ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی برای موازیکاری تشکیل نشده است، گفت: اقتدار ملی در گرو اقتدار دولت است و بازگشایی اینترنت تنها بخشی از مأموریت ستاد فضای مجازی است.
کد خبر: ۱۳۷۶۸۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
مرکز سایبری پلیس اطلاعات فاتب در سلسله عملیاتهای پایش و رصدِ هوشمندِ فضای مجازی، فعالیت ۱۲ هنجارشکن که با اقدامات سازمان یافته به دنبال برهمزدن آرامش روانی و امنیت عمومی جامعه بودند را متوقف و آنها را مورد پیگرد قانونی قرار داد.
کد خبر: ۱۳۷۶۷۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
مطلبی که در فضای مجازی به آیت الله العظمی نوری همدانی نسبت داده میشود صحت ندارد.
کد خبر: ۱۳۷۵۹۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۹
رسانههای عبری از شکلگیری موجی از واکنشهای جنجالی در شبکههای اجتماعی اسرائیل پس از انتشار پستی خبر میدهند که در آن برای نخستوزیر رژیم صهیونیستی آرزوی مرگ شده بود؛ پستی که به گفته شبکه ۱۴ اسرائیل، صدها پاسخ «شادمانه» دریافت کرد و در عین حال انتقادها از انفعال پلیس و دادستانی را برانگیخت.
کد خبر: ۱۳۷۵۶۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۸
کد خبر: ۱۳۷۵۴۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۷
بررسیها حاکی از آن است که صفحه اینترنت پرو از سایت برخی اپراتورها حذف شده است.
کد خبر: ۱۳۷۵۱۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۵
چهارمین جلسه ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی به ریاست معاون اول رئیسجمهور و با حضور اعضای ستاد برگزار و در این نشست مصوبات مهمی در خصوص وضعیت اینترنت کشور تصویب شد.
کد خبر: ۱۳۷۴۸۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۴
یک منبع مطلع با اشاره به مراحل نهایی تشکیل ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی، اعلام کرد: هنوز زمان مشخصی برای اتصال اینترنت بینالملل تعیین نشده، اما پیشبینی میشود پس از برگزاری نخستین جلسات این ستاد، روند بازگشایی اینترنت بینالملل بهسرعت آغاز شود.
کد خبر: ۱۳۷۴۵۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۲
گمانهزنی میشود ستاد ساماندهی فضای مجازی در اولین جلسه خود رفع انسداد اینترنت را تصویب کند.
کد خبر: ۱۳۷۴۴۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۲
در پی انتشار خبری مبنی بر محدودیت پروازی در بخشی از فضای کشور، سخنگوی سازمان هواپیمایی ضمن تکذیب آن اعلام کرد: هیچ نوتام جدیدی از طرف این سازمان صادر نشده و شرایط آسمان کشور مانند روال گذشته و عادی است.
کد خبر: ۱۳۷۴۳۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۲
یک غلط املایی ساده اما پرحاشیه، آیسان اسلامی را سوژه فضای مجازی کرد! این اینفلوئنسر در کپشن جدید خود به جای کلمه «خط مشی»، از واژه «خط مشق» استفاده کرد.
کد خبر: ۱۳۷۳۸۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۳۰
طرح ارتقای امنیت اجتماعی در تبریز بار دیگر با برخورد قاطع پلیس، پرده از یک «هنجارشکن پوشالی» برداشت.
کد خبر: ۱۳۷۳۷۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۹