در مورد قیمت نفت در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
 
کلیات

نفت به عنوان یکی از منابع اصلی و حیاتی تولید انرژی و تولید فرآورده های شیمیایی اکنون بخش مهمی از اقتصاد جهانی را به خود اختصاص داده است و اقتصاد بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای تولید کننده این محصول به نفت وابسته است. بر این اساس افزایش و یا کاهش قیمت نفت، همواره اقتصاد کشورها را در ابعاد کلان متأثر  و شرایط ویژه ای را برای آنها ایجاد می کند. قیمت نفت همواره در تلاطم بازار افزایش و یا کاهش می باید و از متغیرهای فراوانی تأثیر می پذیرد.
 
متغیرهای قیمت نفت

پس از کشف منابع عظیم گاز طبیعی در ۱۹۵۹ در هلند و افزایش درآمد‌های ارزی حاصل از صدور آن، اقتصاد این کشور با مشکلات متعددی روبه‌رو گشت که غالباً از آن به «بیماری هلندی» یاد می‌گردد. پس از آن هر گاه که درآمد‌های بخش صادراتی کشور، منجر به ورود مقادیر قابل توجهی ارز گردد، خطر ابتلا به این بیماری به ذهن خطور می‌کند.

در وهله اول به نظر می‌رسد که منشأ این مشکل افزایش قیمت یا مقدار کالای صادراتی باشد، در حالی که این مسأله می‌تواند از ورود سرمایه ناشی از استقراض نیز پدیدار شود. به طور مثال یانگر (۱۹۹۲) به بررسی این پدیده در ارتباط با اخذ وام خارجی و ورود سرمایه به کشور غنا پرداخته است. اما این بیماری در کشور‌های صادرکننده نفت پس از اولین شوک نفتی در ۱۹۷۳ ـ. در نتیجه تلاش‌های کشور‌های عضو اوپک برای افزایش قیمت نفت ـ. ظهور کرد. این مسأله تغییرات ساختاری زیادی را در کشور‌های صادرکننده نفت حوزه‌ی خلیج فارس به وجود آورد. به هر حال، ممکن است که این مسأله علت اصلی تحولات پرشتاب خاورمیانه نباشد، اما به عنوان یکی از عوامل فراهم کردن بستر اقتصادی تحولات اقتصادی سیاسی سه دهه اخیر قابل توجه است.
 

اقتصاد ایران از دیرباز به عدم تعادل‌ها در اقتصاد کلان دچار بوده است. در عصر قاجار دولت اقتصادی به معنی امروزی وجود نداشت و اصولاً هزینه‌های دولتی به مفهوم کنونی نبود. عدم تعادل‌ها از طریق دادن اعتبارات یا اخذ وام‌ها تا حدودی جبران می‌گشت و اقتصاد همیشه در شرایطی بود که مثلاً تراز بازرگانی با خروج طلا و فلزات قدیمی از کشور متعادل می‌شد. با کشف نفت و تزریق درآمد‌های نفتی به بودجه دولت نیاز به وام خارجی تا حدودی کاهش یافت. اما فقط زمانی که قیمت نفت در اولین شوک نفتی دهه ۱۳۵۰ شدیداً افزایش یافت، ایران از جرگه‌ی کشور‌های وام‌گیرنده خارج شد.
 

در برنامه اول (۳۴ ـ. ۱۳۲۷) پیش‌بینی شده بود که استقراض خارجی ۳۱ درصد از کل منابع درآمدی برنامه و ۶۰ درصد از کل استقراض را تأمین کند که با شروع نهضت ملی شدن نفت و روی کار آمدن دولت ملی دکتر مصدق برنامه عملاً به اجرا درنیامد.

در برنامه دوم، استقراض خارجی به ۲۷ درصد کل منابع درآمدی برنامه و ۸۶ درصد کل استقراض در طی برنامه در نظر گرفته شده بود. این مسأله در مورد برنامه‌های سوم به ترتیب ۱۴ درصد، ۹۱ درصد و برنامه چهارم به ۱۴ درصد، ۵۳ درصد رسید.

کشور در آستانه برنامه پنجم دچار تحولاتی عظیم گشت. در شروع برنامه قیمت نفت در طی یک سال از ۹/۱ دلار به حدود ۱۰ دلار رسید و درآمد‌های نفتی به خزانه دولت سرازیر گشت. حکومت وقت قسمت اعظمی از دلار‌های نفتی را در قالب برنامه پنجم درآورد، به طوری که سطح پولی برنامه عمرانی دو برابر گردید. این مسأله سبب مشکلاتی شد که قبلاً برای کشور‌های دیگر پیش آمده بود و از آن به عنوان بیماری هلندی یاد می‌شود.

تکیه به نفت در سال‌های پس از انقلاب نیز ادامه یافته است. با شروع جنگ و ادامه آن عملاً نظام تولید کشور تحت تأثیر شرایط جنگ، بحران مدیریت و مالکیت مختل گردید. مدیریت اقتصاد در طی این سال‌ها به دنبال فروش هر چه بیشتر نفت برای تأمین هزینه‌های جنگ و مایحتاج ضروری کشور بود؛ لذا بازار سیاه به سایر کالا‌های اساسی، بادوام و حتی خوراکی کشیده شد. پس از پایان جنگ و شروع اولین برنامه پنج ساله پس از انقلاب، سهم ارزش افزوده بخش نفت به قیمت ثابت به تولید ناخالص داخلی در طی سال‌های برنامه از ۲۰ تا ۳/۲۱ درصد در نوسان بود.

سیاست‌های تجاری در خصوص تشویق صادرکنندگان و به حرکت افتادن بخش‌های صادراتی اقتصاد که در دوران جنگ به تعطیلی کشیده شده بود سبب شد که سهم صادرات نفت در کل صادرات که در اوایل برنامه حدود ۹۲ درصد در ۱۳۶۸ بود به حدود ۷۹ درصد کاهش یافت. برنامه دوم به دلیل معضلاتی که در آن پیش آمده و عملاً به شکست یکسان‌سازی نرخ ارز منجر شده بود، نیاز به صادرات نفت برای برنامه‌های توسعه و طرح‌های زیادی که در برنامه اول تعریف شده بود موجب شد که سهم صادرات نفتی در کل صادرات به ۳/۸۲، ۸۶، ۴/۸۴ درصد در سال‌های دوم، سوم و چهارم برنامه دوم توسعه برسد.
 
شوک نفتی 

معمولاً منظور از شوک نفتی تغییرات ناگهانی در قیمت نفت است. به نظر می‌رسد در این تعریف خام همه کارشناسان متفق‌القول هستند، اما در بحث سنجش آن بر متغیر‌های اقتصاد کلان تعاریف گوناگون و بنابراین روش‌های اندازه‌گیری متعددی ارایه می‌شود و ظاهراً بخشی از اختلاف در نتایج نیز از این مسأله نشأت می‌گیرد.
 

برای مثال مطالعات صورت گرفته توسط انگل و پاتون (۲۰۰۱)، کوپر (۲۰۰۲) و خیمنس رودریگز (۲۰۰۲) با استفاده از مدل‌های آرچ ـ. گاچ صورت گرفته است. در حالی که در برخی از مطالعات دیگر از یک تعریف قراردادی برای بی‌ثباتی قیمت نفت استفاده می‌شود.

مثلاً هامیلتون (۱۹۹۶) بی‌ثباتی را افزایش بیش از ۲۵ درصد ماکزیمم قیمت نفت در سال قبل‌تر تعریف کرده است. اما به دور از مباحث نظری، آنچه امروزه از شوک نفتی در اذهان جای گرفته است شوک‌هایی است که هنوز از تعداد انگشتان یک دست فراتر نرفته است. آن‌ها عبارتند از: شوک نفتی اول که به دنبال تلاش اوپک در ۱۹۷۲ ـ. ۱۹۷۴ روی داد و ماحصل آن افزایش قیمت نفت از هر بشکه ۹/۱ دلار در ۱۹۷۲ به ۴۱/۱۰ دلار در ۱۹۷۴ بود، به عبارت دیگر طی دوره مورد نظر قیمت نفت به بیش از ۵ برابر افزایش یافت

دومین شوک نفتی در ۱۹۷۸ (۱۳۵۷ خورشیدی) روی داد. بروز انقلاب و اعتصابات کارکنان صنعت نفت سبب قطع صادرات نفت ایران به عنوان یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت در دنیا، سبب افزایش قیمت نفت گردید. قیمت نفت در بازار تک محموله‌ای به ۴۰ دلار در هر بشکه رسید. سومین شوک نفتی برخلاف دو شوک اول و دوم سقوط قیمت نفت در ۱۹۸۵ را در پی داشت.

قیمت نفت که حال پس از گذشت چند سال از پیروزی انقلاب در ایران و صادرات مجدد نفت این کشور به ۳۴ دلار در اوایل دهه هشتاد رسیده بود، مرتباً کاهش یافت. اوج این کاهش در ۱۹۸۵ بود که در طول آن سال قیمت نفت از ۲۸ دلار به ۱۱ دلار سقوط کرد. چهارمین شوک نفتی در ۱۹۹۱ و به دنبال اشغال کشور کویت توسط ارتش عراق و به دنبال آن حمله آمریکا و متحدینش به عراق پدید آمد. در این سال قیمت نفت به حدود ۴۰ دلار نیز رسید، اما این قیمت فقط حدود یک ماه دوام آورد و سپس در طول سال تدریجاً به ۲۰ دلار کاهش یافت.
 

ایدن بردلی، مدیر اجرایی بانک «کامنولت» استرالیا، با حضور در شبکه تلویزیونی «سی ان بی سی» از بازار کالا و نفت گفت. به عقیده بردلی، اگرچه کندی رشد اقتصاد چین به تقاضای نفت ضربه زده است، اما کماکان عرضه بیش از تقاضا عامل اصلی سقوط قیمت نفت است.

مدیر اجرایی بانک «کامنولت» گفت: اگرچه در رابطه با بازار کالا، کاهش تقاضا را عامل اصلی افت قیمت‌ها می‌دانند، اما به عقیده من درباره نفت، دومین عامل است. چرا که تخمین زده شده در سال جاری رشد مصرف حدود ۱.۴ میلیون بشکه باشد که چین به تنهایی ۳۵۰ هزار بشکه از این مقدار را به خود اختصاص می‌دهد.

بردلی با تأکید بر اهمیت تقاضا در افت قیمت‌ها، تصریح کرد: با این حال اصلی‌ترین مشکل، تقاضا نیست. معضلاتی که اخیراً و ظرف ۱۲ ماه گذشته در حوزه نفت مشاهده شده بیشتر به عرضه مربوط است. مازاد تولید روزانه نفت حدود دو میلیون بشکه است که بیشتر از جانب آمریکا می‌رسد.

به گفته بردلی متغیر اصلی و مؤثر در قیمت نفت تولید است و داده‌های مربوط به آمریکا محرک قیمت نفت خواهد بود.

وی افزود: تا جایی که در سال ۲۰۱۵ دیدیم، داده‌های منتشر شده از آمریکا درباره تعداد دکل‌های نفتی و حدسیات درباره میزان تولید و موارد دیگر، عامل اصلی تعیین کننده قیمت نفت تا آخر سال خواهد بود.

مجری «سی ان بی سی» پرسید، آیا این احتمال می‌رود که اعضای اوپک، به کاهش تولید فکر کنند؟ چرا که بسیاری از این کشور‌ها از جمله عربستان سعودی برای ایجاد تعادل در بودجه کشور نیاز به قیمت‌های بالاتری دارند.

ایدن بردلی در پاسخ، اظهار کرد: یکی از مسائلی که اخیراً زیاد مورد بحث قرار گرفته این است که در بازار نفت در یک یا دو سال اخیر، دو تغییر ساختاری با هم اتفاق افتاده است. این را هم در نظر داشته باشید که ظرف ۱۵۰ سال اخیر، به طور کل هفت تغییر ساختاری داشتیم.

بردلی از افزایش تولید آمریکا و تکمیل ظرفیت اوپک به عنوان دو تغییر ساختاری یاد کرد و توضیح داد: سه تا از هفت تغییر ساختاری پیشین نیز از تولید روی آب در آمریکا ناشی شده بود. این افزایش تولید، نوسانات را زیاد می‌کند. صنعت نفت با قیمت ۴۰ دلار ویران و با ۶۰ دلار در هر بشکه باز جان خواهد گرفت.

وی ادامه داد: تغییر دیگر که بسیار جالب هم هست، این است که برای اولین بار در ۳۰ سال گذشته، می‌بینیم که بازار نفت، ظرفیت مازاد اوپک را ندارد. به این معنی که خصوصاً عربستان سعودی دیگر آن برش قبلی را ندارد و نمی‌تواند سیاست‌هایش را به سایر کشور‌های عضو سازمان تحمیل کند.

ایدن بردلی در خصوص دقت داده‌ها، تصریح کرد: فکر می‌کنم تمام داده‌هایی که امروزه چه درباره تولید و چه تقاضا دریافت می‌کنیم، یا گمانه‌زنی‌های سازمان‌هایی مانند وزارت انرژی است، یا چند ماه از تاریخش گذشته و همین‌ها نیز به نوسانات بازار می‌افزاید.
 
عوامل موثر بر کاهش نفت

همانطور که اشاره شد، متغیرهای فراوانی زمینه ساز افزایش و یا کاهش  قیمت نفت در مرور زمان می شود که در ادامه به صورت جزئی تر سه عامل مهم آن بررسی می شود. 

رکود اقتصادی

شاید بزرگترین ریسک برای قیمت نفت، رکود اقتصادی است. اقتصاد جهانی در حال حاضر سیگنال‌های هشداردهنده‌ای را بروز داده که شامل کندی رشد اقتصادی در چین، رشد منفی تولید ناخالص داخلی در بخش‌هایی از اروپا، بحران‌های ارزی در بازار‌های نوظهور و نوسان مالی در سراسر جهان بوده است. تحلیلگران شرکت “وود مک کنزی” در این باره نوشتند: زنگ خطر به صدا درآمده است. رشد تقاضا یکی از ارکان قوت بازار نفت از زمان افت قیمت‌ها بوده و از سال ۲۰۱۲ هر سال از یک میلیون بشکه در روز فراتر رفته است. ما رشد تقاضا برای نفت در سال ۲۰۱۹ را ۱.۱ میلیون بشکه در روز پیش‌بینی می‌کنیم، اما این روند در خطر است.

رشد صنعت شیل آمریکا

با وجود بازبینی نزولی که آژانس بین‌المللی انرژی نسبت به گزارش قبلی خود داشته است، همچنان انتظار دارد عرضه غیراوپک در سال میلادی آینده ۱.۵ میلیون بشکه در روز رشد کند که فراتر از تقاضای جهانی خواهد بود. عمده رشد عرضه از جانب آمریکا صورت می‌گیرد، زیرا فعالیت خطوط لوله جدید قرار است از نیمه دوم سال آغاز شود.

عدم پایبندی اوپک پلاس

روسیه و عربستان سعودی به عنوان دو تولید کننده بزرگ نفت اوپک در سال های گذشته همواره نقش موثری در افزایش و یا کاهش قیمت نفت داشته اند. آنها با عدم پایبندی به سیاست های نفتی زمینه بروز چنین مشکلاتی از جمله کاهش قیمت نفت را ایجاد می کنند. 

در مورد قیمت نفت در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

قیمت نفت روز جمعه تحت تاثیر خوش بینی به توافق... تجاری آمریکا و چین کاهش ذخایر نفت آمریکا و اقدام... نشان داد بهای معاملات آتی نفت برنت با ۳۵ سنت... هفتگی قیمت از هفته منتهی به ۲۰ سپتامبر بود نفت...
کد خبر: ۹۳۲۷۷۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۰۴


قیمت نفت با امید به بهبود روابط تجاری آمریکا و... روز متوالی رشد کرد این بهترین رشد هفتگی قیمت نفت... کاهش بیشتر تولید اوپک پلاس قیمت نفت برای چهارمین روز... متوالی رشد کرد و باعث شد بهترین رشد قیمت هفتگی...
کد خبر: ۹۳۲۶۷۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۰۴


هر بشکه نفت برنت دریای شمال در معاملات امروز بازار... جهانی انرژی با قیمتی نزدیک به قیمت دیروز معادل 61...
به گزارش فارس به نقل از بلومبرگ هر بشکه نفت... قیمت گذاری شد که نسبت به دیروز 3 سنت افزایش... داشته است نفت آمریکا اما 5 سنت ارزان شد و... 56 18 دلار در هر بشکه قیمت گذاری شد به...
کد خبر: ۹۳۲۶۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۰۳


حمل و نقل عمومی و یا سیاست های قیمتی نیز... پایین ترین قیمت عرضه بنزین را در دنیا دارد پس... از کشور ونزوئلا ایران پایین ترین قیمت عرضه بنزین را... آزادسازی یا افزایش قیمت حامل ها از جمله بنزین مدنظر...
کد خبر: ۹۳۲۴۳۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۰۲


قیمت سبد نفتی اوپک روز سه شنبه ۲۹ مهرماه با... دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت اوپک قیمت سبد نفتی این... مهرماه ۵۹ دلار و ۵۰ سنت بوده است سبد نفتی... اوپک شامل ١٤ نوع نفت خام اعضای این سازمان است...
کد خبر: ۹۳۲۳۳۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۰۲


تجاری با آمریکا بروز داد قیمت نفت در معاملات امروز...
بروز داد قیمت نفت در معاملات امروز افزایش یافت اما... پیش بینی های مربوط به افزایش ذخایر نفت آمریکا مانع... از افزایش بیشتر قیمت ها شد هر بشکه نفت برنت... هر بشکه نفت خام آمریکا با 28 سنت افزایش 53...
کد خبر: ۹۳۲۰۷۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۳۰


پیمانه اقتصادی؛
شد نفت ارزان در سایه ضعف رشد اقتصادی روسیه سقف... آمریکا و چین قیمت خانه در شمال تهران کاهش یافت...
انرژی بازار طلا سکه مسکن نفت خودرو و تا خبر... ابهامات جدید برگزیت دچار نوسان شد نفت ارزان در سایه... در مورد برگزیت و مذاکرات آمریکا و چین قیمت خانه... نزول خارج شد شاخص کل قیمت و بازده نقدی بورس...
کد خبر: ۹۳۱۸۰۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۳۰


قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه تحت تاثیر تداوم نگرانی... روی تقاضا برای نفت خواهد داشت کاهش پیدا کرد به... گزارش ایسنا بهای معاملات آتی نفت برنت ۱۰ سنت یا... نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا ۹ سنت یا ۰ ۲...
کد خبر: ۹۳۱۶۶۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۹


قیمت نفت در بازار های جهانی به علت انتشار آمار... نفت از سوی این کشور را به دنبال داشته باشد...
به گزارش فارس به نقل از رویترز قیمت نفت در... نفت برنت با 9 سنت کاهش 59 82 دلار فروخته... شد و نفت خام آمریکا به 54 02 دلار در... و قراردادهای نفت به این دلیل افت کرده اند »...
کد خبر: ۹۳۱۰۶۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۶


قیمت نفت در معاملات روز پنج شنبه بازار جهانی تحت... تاثیر آماری که رشد ذخایر نفت آمریکا را نشان داد... کاهش پیدا کرد به گزارش ایسنا بهای معاملات آتی نفت... سنت رسید آمار موسسه امریکن پترولیوم نشان داد ذخایر نفت...
کد خبر: ۹۳۰۷۹۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۵


در نتیجه رشد اقتصادی ضعیف جهان قیمت نفت به کمتر...
اقتصادی ضعیف و پیش بینی افزایش بیشتر ذخایر نفت آمریکا... قیمت نفت به کمتر از 59 دلار در هر بشکه... توافق احتمالی برگزیت مانع از کاهش بیشتر قیمت ها شد... قیمت نفت برنت 9 سنت کاهش یافت و بشکه ای...
کد خبر: ۹۳۰۶۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۴


قیمت شاخص نفت خام برنت صبح امروز چهارشنبه ۲۴ مهرماه... به ۵۸ دلار و ۹۵ سنت و قیمت شاخص دبلیوتی... به گزارش مهر به نقل از رویترز قیمت شاخص نفت... و ۹۵ سنت و قیمت شاخص دبلیوتی&lrm آی آمریکا به...
کد خبر: ۹۳۰۵۰۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۴


قیمت سبدنفتی اوپک روز دوشنبه ۲۲ مهرماه در مرز ۶۰...
به گزارش تابناک به نقل از مهر قیمت سبد نفتی... نفتی اوپک شامل ١٤ نوع نفت خام اعضای این سازمان... ونزوئلا و جنو کنگو است قیمت نفت خام برنت و...
کد خبر: ۹۳۰۴۳۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۴


قیمت نفت پس از افت قیمت شدید در روز گذشته...
به گزارش فارس به نقل از رویترز قیمت نفت در... معاملات امروز پس از افت قیمت شدید در روز گذشته... ها در مورد رشد تقاضای انرژی بزرگ ترین واردکننده نفت... خام افزود هر بشکه نفت برنت دریای شمال با 16...
کد خبر: ۹۳۰۲۷۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۳


افت قیمت نفت که از دیروز با شروع معاملات آغاز... چین پایین آمد به گزارش تابناک اقتصادی جهت حرکت قیمت... نفت در ماه گذشته میلادی کاهشی بوده و این روند... باعث شده تا قیمت نفت از ۶۷ دلار در هربشکه...
کد خبر: ۹۳۰۲۵۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۳


قیمت های نفت روز جمعه در واکنش به پیشرفت مذاکرات... نفتکش ایرانی روند افزایشی پیدا کردند و به رشد هفتگی... معاملات آتی نفت برنت یک دلار و ۴۱ سنت یا... دو شاخص قیمت در دو هفته گذشته به طور متوالی...
کد خبر: ۹۲۹۵۹۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۰


قیمت هر بشکه نفت برنت در پایان معاملات دیروز با... ایران گزارش دادند که یک نفتکش ایرانی در دریای سرخ... قیمت نفت روز جمعه بیش از دو درصد افزایش داشت... چین در تقویت قیمت نفت موثر بود بر اساس این...
کد خبر: ۹۲۹۵۰۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۰


طبق جدیدترین گزارش ماهانه اوپک تولید نفت ایران در سپتامبر... و نفت سنگین ایران دو دلار و ۵۵ سنت در... مبنای آمار منابع ثانویه نشان می دهد که تولید نفت... بشکه در روز نفت تولید کرد که ۱ ۳۱۸ بشکه...
کد خبر: ۹۲۹۲۹۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۰


پیمانه اقتصادی؛
این پیمانه تیتر هایی همچون کاهش قیمت نفت در بازار... مسکن بازی صفر تسه ها قیمت نفت سنگین ایران ۲... ها تأثیر انفجار نفتکش ایرانی روی افزایش قیمت فلز زرد...
انرژی بازار طلا سکه مسکن نفت خودرو و تا خبر... کاهش قیمت نفت در بازار های جهانی اغلب سهام آسیایی... ها قیمت نفت سنگین ایران ۲ ۵ دلار بالا رفت... نفتکش ایرانی روی افزایش قیمت فلز زرد و پیشنهاد وزارت...
کد خبر: ۹۲۹۲۹۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۰


طبق جدیدترین گزارش ماهانه اوپک تولید نفت ایران در سپتامبر... و نفت سنگین ایران دو دلار و ۵۵ سنت در... مبنای آمار منابع ثانویه نشان می دهد که تولید نفت... بشکه در روز نفت تولید کرد که ۱ ۳۱۸ بشکه...
کد خبر: ۹۲۹۲۷۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۱۹


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv